چه کسی سکان امور ایران را در دست دارد؟ این پرسشی است که پس از کشته شدن علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی در ۲۸ فوریه مطرح شد.
در روزهای اخیر گزارشهایی از معرفی مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی منتشر شده اما او از زمان کشته شدن پدرش در انظار عمومی دیده نشده و گفته میشود در همان روز زخمی شده است؛ موضوعی که پرسشهایی درباره میزان نقش و حضور او در روند تصمیمگیری ایجاد کرده است.
آگهی
آگهی
با این حال برخی از تحلیلگران بر این باور بودند که در غیاب رهبر جدید هدایت تصمیمهای کلان در اختیار علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی است.
حالا اما کشته شدن این چهره بانفوذ در حلقه قدرت که از ارتباطات گسترده در سطوح سیاسی و امنیتی برخوردار بود، ابهامها درباره نحوه هدایت و تصمیمگیری در ساختار حاکمیتی ایران را بیش از پیش افزایش داده است. این تحول در شرایطی رخ میدهد که ایران همزمان درگیر جنگ، فشارهای اقتصادی و نگرانی از گسترش ناآرامیهای داخلی است.
با حذف این چهره کلیدی حالا مشخص نیست چه فرد یا افرادی تصمیمهای اصلی را درباره جنگ، وضعیت داخلی، اقتصاد و برنامه هستهای ایران اتخاذ میکند.
نیسان رفعتی، تحلیلگر ارشد گروه بینالمللی بحران در مصاحبه با «فرانسه ۲۴» گفت: «به نظر میرسد ساختار حاکمیتی ایران همزمان با چند ضربه جدی از کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی گرفته تا روی کار آمدن رهبری نسبتا ناشناخته روبهرو شده است. همچنین فضایی از نگرانی و بیاعتمادی درباره اینکه چه کسانی ممکن است هدف بعدی باشند نیز شکل گرفته است.»
او همچنین افزود: «لاریجانی یکی از چهرههای بسیار کلیدی بود اما این جایگاه هم نتوانست او را از عملیات اطلاعاتی اسرائیل مصون نگه دارد.»
بیش از دو هفته از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران میگذرد و در این مدت شماری از مقامات سیاسی و فرماندهان ارشد نظامی ایران کشته شدهاند و مشخص نیست چه سرنوشتی در انتظار سایر سران جمهوری اسلامی است.
روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی با بررسی روند هدف قرار گرفتن چهرههای کلیدی در ساختار امنیتی ایران نوشته است که حتی افرادی که بهتازگی در موقعیتهای تصمیمگیری قرار میگیرند نیز ممکن است در معرض چنین حملاتی باشند.
در حالی که علی لاریجانی پیش از کشته شدن در تظاهرات حکومتی روز قدس شرکت کرده و در سخنانی علیه آمریکا و اسرائیل موضعگیری تندی داشت، اکنون به نظر میرسد افرادی که در موقعیتهای تصمیمگیری قرار دارند، ترجیح میدهند در سایه باقی بمانند و در انظار عمومی حضور پیدا نکنند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
همزمان با افزایش ابهام درباره اینکه چه کسی فرمانهای اصلی را صادر میکند، گمانهزنیهایی نیز در ایران مطرح شده است مبنی بر اینکه ممکن است اختیارات بیشتری به نهادهای نظامی واگذار شده باشد تا حتی در غیاب رهبری ارشد نیز امکان تصمیمگیری و اقدام وجود داشته باشد.