بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، شایعات مربوط به کشته شدن خود را رد کرد؛ ویدیویی که چتبات هوش مصنوعی «گروک» بهاشتباه آن را ساخته هوش مصنوعی تشخیص داد.
از زمان آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، رسانههای دولتی ایران و حسابهای نزدیک به حکومت، اخبار نادرستی درباره مرگ بنیامین نتانیاهو و دیگر مقامهای ارشد سیاسی اسرائیل منتشر کردهاند.
آگهی
آگهی
آیا بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل کشته شده است؟ این پرسشی است که همزمان با ادامه جنگ میان اسرائیل، آمریکا و ایران، در شبکههای اجتماعی مطرح شده است.
پاسخ این پرسش منفی است. نتانیاهو روز یکشنبه با انتشار ویدیویی در شبکههای اجتماعی، این شایعات را رد کرد.
در این ویدیو که کارشناسان راستیآزمایی اصالت آن را تایید کردهاند، صدایی خطاب به آقای نتانیاهو میگوید: «مردم در اینترنت میگویند شما مردهاید.»
او در پاسخ میگوید: «من برای قهوه میمیرم. عاشق قهوهام. میدانید چیست؟ من عاشق مردمم هستم. اوضاعشان چطور است؟ عالی. میخواهید انگشتهایم را بشمارم؟»
با آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، علاوه بر انتشار ادعاهای مربوط به کشته شدن آقای نتانیاهو و دیگر مقامهای ارشد اسرائیلی، مطالب تبلیغاتی درباره توان نظامی نیز در رسانههای وابسته به ایران منتشر شده است.
نظریهپردازان توطئه، روزنامهنگاران خودخوانده و کارآگاهان اینترنتی نیز به این موج پیوستهاند و ادعاهایی را درباره کشته شدن آقای نتانیاهو در رسانههای اجتماعی منتشر کردهاند.
چرا نتانیاهو این ویدیوی را منتشر کرد؟
آقای نتانیاهو این ویدیو را پس از شدت گرفتن شایعات درباره کشته شدنش منتشر کرد؛ شایعاتی که پس از سخنرانی او در ۱۲ مارس افزایش یافت. برخی کاربران شبکههای اجتماعی مدعی شدند آن سخنرانی با هوش مصنوعی ساخته شده و به تصویری اشاره کردند که ظاهرا در آن دست او شش انگشت دارد.
در واقع، این تصاویر واقعی است اما نسخههای کمکیفیت این ویدیو باعث شده تصویر دست او واضح نباشد. در نسخههای باکیفیتتر پنج انگشت دست او بهوضوح دیده میشود.
آقای نتانیاهو در واکنش به این ادعاها، در این ویدیو پنج انگشت خود را مقابل دوربین گرفت تا بهنوعی این شایعات را رد کند.
این ویدیو در کافه «ساتاف» در تپههای بیتالمقدس (اورشلیم) و در تاریخ ۱۵ مارس ضبط شده است. این کافه فیلمها و عکسهایی از بازدید بنیامین نتانیاهو را در شبکههای اجتماعی خود به اشتراک گذاشت و به این ترتیب حضور او در محل را تایید کرد.
این کافه در پستی در اینستاگرام نوشت: «از میزبانی نخستوزیر و همراهانش بسیار خوشحال شدیم. آنها حالا میدانند به کدام کافه-قنادی بروند.»
با این حال این تلاش برای فروکش کردن شایعات نتیجه معکوس داشت و بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی همچنان مدعی شدند این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده یا قدیمی است.
ادعاها درباره جعلی بودن ویدیوی کافه در بیتالمقدس
خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران در ۱۶ مارس مقالهای با عنوان «فیلم جدید نتانیاهو هم جعلی است» منتشر کرد. در این مطلب به نشانههایی اشاره شده که به ادعای نویسندگان، نشان میدهد ویدیوی با هوش مصنوعی ساخته شده است.
در این گزارش، تصویری از یک پست در شبکه ایکس منتشر شده که نتیجه یک ابزار تشخیص هوش مصنوعی را نشان میدهد و این ویدیو را «جعلی» تشخیص داده است.
ابهامها زمانی بیشتر شد که برخی کاربران برای بررسی اصالت ویدیو به «گروک»، چتبات هوش مصنوعی ایکس، مراجعه کردند.
گروک پاسخهای متناقضی ارائه داد و در برخی موارد با اشاره به مواردی مانند «ثبات سطح قهوه، هماهنگ نبودن حرکت لبها و گفتوگوی غیرطبیعی» این ویدیو را «دیپفیک» تشخیص داد.
تیم راستیآزمایی یورونیوز، «کیوب»، برای بررسی موضوع با ایکس تماس گرفت اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نکرد.
با این حال، کارشناسان هشدار دادهاند که ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی و دیپفیک قابل اتکا نیستند و باید با احتیاط از آنها استفاده کرد.
تال هاگین، کارشناس راستیآزمایی، میگوید: «بسیاری از این نرمافزارها بهدنبال ناهماهنگیها میگردند و بر اساس احتمالات قضاوت میکنند. اگر دست خود را در وضعیتی غیرعادی نگه دارید، ممکن است این ابزارها بگوید این تصویر ساخته هوش مصنوعی است، چون از نظر آماری چنین حالتی معمول نیست.»
او افزود: «اما در دنیای واقعی، افراد میتوانند چنین حالتی داشته باشند و به همین دلیل نمیتوان به این ابزارها تکیه کرد.»
تال هاگین تاکید کرد: «ما شواهد را بر اساس واقعیت ارزیابی میکنیم، نه بر اساس آنچه افراد میخواهند باور کنند. اگر این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده بود، بهمعنای واقعی پیشرفتهترین نمونهای بود که تاکنون وجود داشته است. نمیتوان صرفا در اینترنت ادعا کرد تیم نتانیاهو به یک مدل محرمانه و جدید هوش مصنوعی دسترسی دارد؛ چنین ادعایی نیاز به مدرک دارد.»
آیا این ویدیو قدیمی است؟
برخی کاربران شبکههای اجتماعی مدعی شدند حضور ماموران امنیتی با ماسک در این ویدیو نشان میدهد این تصاویر مربوط به دوران همهگیری کروناست.
در واقع، اعضای واحد حفاظت ویژه «شینبت» که مسئول تامین امنیت مقامهای ارشد اسرائیل از جمله نخستوزیر هستند، پیشتر نیز برای پنهان کردن هویت خود از ماسک استفاده کردهاند.
همچنین برخی کاربران ادعا کردند تاریخ درجشده روی رسید در ویدیو مربوط به سال ۲۰۲۴ است.
تال هاگین میگوید اینگونه ادعاها بهراحتی قابل رد هستند: «بیشتر این اشتباهات بهدلیل مشاهده نسخههای کمکیفیت ویدیو است. اگر نسخه باکیفیت را ببینید، بهوضوح سال ۲۰۲۶ درج شده است.»
افزایش شایعات درباره مرگ مقامات ارشد اسرائیل
بنیامین نتانیاهو تنها یکی از مقامات ارشد اسرائیلی است که در جریان جنگ جاری در خاورمیانه هدف شایعات مربوط به کشته شدن قرار گرفته است.
در شبکه ایکس، برخی کاربران بهدروغ مدعی شدند داوید بارنئا، رئیس موساد اسرائیل، کشته شده و تصاویری از محل کشته شدن او منتشر کردند.
با این حال هیچ مدرک تاییدشدهای برای این ادعا وجود ندارد. داوید بارنئا قرار است تا ژوئن ۲۰۲۶ در سمت خود باقی بماند.
همچنین بررسیها نشان میدهد ویدیوهایی که از صحنه کشته شدن او منتشر شده در واقع مربوط به یک حمله انتحاری در تلآویو در اوت ۲۰۲۴ است که گردانهای قسام، شاخه نظامی حماس مسئولیت آن را بر عهده گرفته بودند.
یورونیوز برای دریافت توضیح با دفتر نخستوزیر اسرائیل تماس گرفت اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نکرد.