گزارشهای اولیه از جنوب ایران حاکی از وارد آمدن خسارات جدی به زیرساختهای پالایشگاهی در منطقه استراتژیک عسلویه است. این حملات که مرکز تولید انرژی ایران را هدف قرار داده، میتواند منجر به بحران جدی در شبکه توزیع گاز سراسری شود.
نیروی هوایی اسرائیل در روز چهارشنبه، در عملیاتی بیسابقه، زیرساختهای حیاتی گاز ایران در جنوب را هدف قرار داد.
آگهی
آگهی
مقامات اسرائیلی تاکید کردهاند که این حمله به شریان اقتصادی ایران با هماهنگی کامل و تایید مستقیم دولت دونالد ترامپ انجام شده است.
یک مقام ارشد اسرائیلی به پایگاه اکسیوس گفت جنگندههای این کشور بزرگترین تاسیسات فرآوری گاز ایران در استان بوشهر را هدف قرار دادهاند.
گزارشهای تکمیلی حاکی از آن است که پالایشگاههای استراتژیک در منطقه عسلویه و پارس جنوبی، که ستون فقرات اقتصاد انرژی ایران محسوب میشوند، هدف اصلی این حملات بودهاند.
این نخستین بار از آغاز درگیریهای اخیر است که اسرائیل به جای اهداف نظامی محض، زیرساختهای گازی ایران را هدف قرار میدهد؛ اقدامی که میتواند بخش بزرگی از تولید انرژی داخلی ایران را فلج کند.
تغییر معنادار در موضع کاخ سفید
پیش از این دولت دونالد ترامپ با حملات اسرائیل به انبارهای نفتی در تهران مخالفت کرده و از این کشور خواسته بود بدون هماهنگی به زیرساختهای انرژی حمله نکند.
اما اکنون به نظر میرسد با وخامت اوضاع در تنگه هرمز، «خط قرمز» واشینگتن جابهجا شده و ممنوعیت حمله به تأسیسات انرژی برداشته شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، لحظاتی پس از انتشار اخبار این حمله، در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» به این تحولات واکنش نشان داد. او خطاب به منتقدانش نوشت:
«خطاب به تمام آن ‘احمقهای’ تمامعیار؛ به یاد داشته باشید که ایران از نظر همه، رتبه اول در میان دولتهای حامی تروریسم است. ما به سرعت در حال از کار انداختن کسبوکار (بنیه اقتصادی) آنها هستیم!».
واکنش مقامات رسمی ایران
مقامات محلی در جنوب ایران وقوع حملات جدید به زیرساختهای انرژی در حوزه پارس جنوبی را تایید کردهاند.
فرماندار عسلویه اعلام کرد که چندین فاز در منطقه استراتژیک پارس جنوبی مورد اصابت «پرتابههای دشمن» قرار گرفته است.
به گفته این مقام محلی، برای جلوگیری از گسترش آتشسوزی و کنترل ابعاد خسارت، فعالیت این فازها متوقف و از مدار تولید خارج شدهاند.
وی با تاکید بر اینکه «شرایط تحت کنترل است»، افزود که تیمهای آتشنشانی پارس جنوبی و منطقه ویژه اقتصادی پارس در حال مهار حریق هستند. تاکنون گزارشی از خسارات جانی احتمالی در این تاسیسات منتشر نشده است.
همزمان با انتشار شایعاتی مبنی بر خروج مردم از شهرهای ساحلی، استانداری هرمزگان با صدور بیانیهای رسمی، خبرهای مربوط به «تخلیه شهر بندرعباس» را تکذیب کرده است.
از سوی دیگر سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا با تایید خبر حمله گفته است «در اولین فرصت» به قصد تلافی به زیرساخت های سوخت، انرژی و گاز کشور مبدا حمله خواهند کرد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
احتمال کاهش ۱۰۰ میلیون مترمکعبی عرضه گاز ایران در پی حملات به عسلویه
برخی منابع خبری غیررسمی گزارش دادهاند که پالایشگاههای گازی فاز ۴-۵ و همچنین فاز ۹-۱۰ مورد اصابت قرار گرفتهاند.
در پی این حملات، مقامات عملیاتی برای پیشگیری از انفجارهای زنجیرهای و مهار وضعیت، تولید گاز در این فازها را به طور کامل متوقف کردهاند.
تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی نشاندهنده وقوع حریق در مجاورت برخی مخازن ذخیرهسازی در اطراف این پالایشگاههاست.
گزارشها نشان میدهد که بسته به شدت آسیبهای وارده به تجهیزات حساس پالایشی، عرضه روزانه گاز ایران ممکن است با افتی تا ۱۰۰ میلیون مترمکعب روبرو شود.
این حجم از کاهش تولید، معادل بخش قابلتوجهی از مصرف داخلی ایران در بخشهای خانگی و نیروگاهی است و میتواند منجر به قطعیهای گسترده در شبکه برق و گاز کشور شود.
عسلویه چه اهمیتی برای اقتصاد ایران دارد؟
عسلویه شاهرگ حیاتی اقتصاد و امنیت انرژی ایران محسوب میشود. این منطقه بیش از ۷۰٪ گاز طبیعی مورد نیاز ایران را تامین میکند.
تولید روزانه آن (پیش از درگیریهای اخیر) بالغ بر ۷۰۰ میلیون مترمکعب برآورد میشد که منبع اصلی گرمایش خانگی، سوخت نیروگاههای برق و صنایع سنگین کشور است.
عسلویه همچنین کانون اصلی تولید میعانات گازی و محصولات پتروشیمی است. سهم این منطقه در صادرات غیرنفتی ایران حیاتی است و بخش بزرگی از درآمد ارزی دولت از مجتمعهای عظیم پتروشیمی مستقر در آن (مانند نوری و پارس) به دست میآید.
این منطقه در جوار پارس جنوبی، بزرگترین میدان گازی مستقل جهان، قرار دارد که حدود ۵۰٪ از ذخایر گاز ایران و نزدیک به ۸٪ از کل ذخایر جهان را در خود جای داده است.
کارشناسان میگویند خلل در عملکرد پالایشگاههای عسلویه (مانند خروج فازهای ۴، ۵، ۹ و ۱۰ از مدار)، نه تنها باعث ناترازی شدید در شبکه سراسری گاز و برق میشود، بلکه میتواند بدنه صنعتی و توان ارزآوری کشور را فلج میکند.