دونالد ترامپ شامگاه جمعه از حملات آمریکا به «اهداف نظامی» در جزیره خارک، قطب صادرات نفت ایران در جریان «یکی از قدرتمندترین بمبارانهای تاریخ خاورمیانه» خبر داد. رئیسجمهوری آمریکا با این حال تاکید کرد که «به دلایل اخلاقی» تصمیم گرفته است که به زیرساختهای جزیره حمله نکند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا شامگاه جمعه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» نوشت: «لحظاتی پیش به دستور من، فرماندهی مرکزی ایالات متحده یکی از قدرتمندترین عملیات تاریخ خاورمیانه را انجام داد و همه اهداف نظامی را در جزیره خارک هدف قرار داد و کاملا نابود کرد.»
آقای ترامپ افزود: «ما قدرتمندترین و پیچیدهترین تسلیحات جهان را در اختیار داریم، اما به دلایل اخلاقی تصمیم گرفتم که زیرساختهای نفتی جزیره را نابود نکنم.»
آقای ترامپ ساعتی بعد ویدیویی از حملات به جزیره خارک به اشتراک گذاشت.
به گزارش نیویورکتایمز به نقل از یک مقام نظامی آمریکایی، ایالات متحده در حمله به جزیره خارک همه زیرساختهای نظامی موجود در این جزیره را هدف قرار داده است. به گفته او، بمبافکنهای آمریکایی انبارهای موشک و مین جمهوری اسلامی ایران را هدف قرار دادند. او افزود که آمریکا به زیرساختهای اقتصادی جزیره حمله نکرده است.
یک مقام ارشد وزارت نفت ایران به نیویورکتایمز گفت که حملات به جزیره خارک بسیار گسترده و ویرانگر بوده و بنابر گزارش کارکنان پالایشگاههای نفت، انفجارها و حملات حدود دو ساعت ادامه داشته و جزیره را مانند زلزله لرزانده است.
او افزود که حملات به زیرساختهای نفت و گاز جزیره خارک، بخش بزرگی از صادرات نفت ایران را بلافاصله متوقف خواهد کرد و پیامدهای شدید اقتصادی و زیرساختی به دنبال خواهد داشت.
آقای ترامپ شامگاه جمعه همچنین هشدار داد که اگر ایران یا هر بازیگر منطقهای دیگری عبور ناوبری آزاد و امن در تنگه هرمز را مختل کند، تصمیمش را فورا عوض خواهد کرد.
این در حالی است که اندکی پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، سپاه پاسداران اعلام کرد که تنگه هرمز را بسته است و به هیچیک از کشتیهای عبوری، به غیر از کشتیهای متعلق به «کشورهای غیرمتخاصم» اجازه عبور نمیدهد و ممکن است آنها را هدف حملات موشکی قرار دهد. در پی این اعلام، عبور و مرور کشتیها از این تنگه تقریبا متوقف شده است.
چرا جزیره خارک مهم است؟
حدود ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران از طریق جزیره خارک انجام میشود. این جزیره دارای تاسیسات عظیم ذخیره نفت است و خطوط لوله آن از راه دریا به بزرگترین میدانهای نفت و گاز ایران متصل است.
این جزیره همچنین میزبان سه تاسیسات زیرساختی انرژی وزارت نفت ایران است، از جمله شرکت نفت فلات قاره ایران است که روزانه ۵۰۰ هزار بشکه نفت تولید میکند و بزرگترین تولیدکننده نفت کشور است. شرکت پتروشیمی خارک و تاسیسات بزرگ ذخیره و حمل و نقل نفت و گاز مایع طبیعی هم در این جزیره مستقرند. جزیره خارک نقش اساسی در اقتصاد و درآمدهای نفتی ایران ایفا میکند.
به گزارش اکسیوس، کاخ سفید پیش از آغاز حملات به ایران در حال بررسی گزینه عملیات زمینی برای تصرف جزیره خارک بود.
به گفته منابع آگاه حملات هوایی اخیر در واقع «هشدار جدی» از سوی آقای ترامپ به ایران بود تا به اقدامات خود برای بستن تنگه هرمز پایان دهد.
با این حال، برخی تحلیلگران بر این باورند که ایران تنگه هرمز را به عنوان یکی از «اهرمهای راهبردی» در زمان جنگ میداند و بهرغم هشدارهای آقای ترامپ، اجازه عبور آزاد از این تنگه را نخواهد داد.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد برنامه ایران و محور شیعی «موسسه مطالعات امنیت ملی» اسرائیل گفت: «اگر ایالات متحده تاسیسات اصلی نفتی را در جزیره خارک یا نقاط دیگر هدف قرار دهد، ایران به احتمال زیاد دامنه تنش را در سراسر خلیج فارس گسترش خواهد داد.»
او افزود: «این موضوع بازتابدهنده یک سوءبرداشت تکراری در واشینگتن درباره نحوه تفکر رهبری جمهوری اسلامی ایران است. ایران خود را در جنگی برای بقا میبیند و در چنین وضعیتی، بهشدت بر توانمندیهای نامتقارن خود، از جمله تهدید به مختل کردن تردد در تنگه هرمز تکیه خواهد کرد.»
از سوی دیگر، لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه آمریکا و از نزدیکان آقای ترامپ ضمن استقبال از حمله آمریکا به جزیره خارک نوشت: «وقتی پای دفاع هوشمندانه از آمریکا و ایستادن در برابر شر در میان باشد، رئیسجمهور ترامپ در سطحی کاملا متفاوت قرار دارد.»
آقای ترامپ در پیام شامگاه دوشنبه همچنین گفت: «ایران نمیتواند از آنچه ما بخواهیم به آن حمله کنیم، دفاع کند، هیچ کاری از دستشان برنمیآید.»
او افزود: «ایران نه به سلاح هستهای دست خواهد یافت و نه هرگز توانایی تهدید ایالات متحده آمریکا، خاورمیانه یا حتی جهان را خواهد داشت.»
او گفت: «عاقلانه است که ارتش ایران و هرکسی که مرتبط با این رژیم تروریستی است، سلاحهای خود را زمین بگذارند و از آنچه از کشورشان مانده است، که چیز زیادی هم نیست، دفاع کنند.»