رئیس مجلس شورای اسلامی ایران روز پنجشنبه هشدار داد که حمله به جزایر ایران در خلیج فارس که بخش مهمی از مرز دریایی جنوبی این کشور را تشکیل میدهند، میتواند سطح جدیدی از واکنش نظامی ایران را در پی داشته باشد.
محمدباقر قالیباف در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت اگر این جزایر هدف حمله قرار گیرند، ایران «تمام خویشتنداری خود را کنار خواهد گذاشت» و افزود که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا مسئول «خون سربازان آمریکایی» خواهد بود.
آگهی
آگهی
خبرگزاری آسوشیتدپرس به اهمیت این جزایر خلیج فارس پرداخته و توضیح داده که حمله احتمالی به آنها، تا چه اندازه میتواند به ایران آسیب بزند. اقداماتی که احتمالا نشان میدهد، تلاشهایی برای آمادهسازی افکار عمومی برای حمله احتمالی و اشغال جزایر ایرانی در خلیج فارس در جریان است.
در این گزارش آمده است: اگرچه این جزایر تنها بخش کوچکی از خاک ایران را تشکیل میدهند، اما به دلیل موقعیت راهبردی و تاسیسات نفتی از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند.
مشخص نیست چه چیزی باعث اظهارات قالیباف شده است، اما او نخستین مقام یا سیاستمداری نیست که از زمان آغاز جنگ ایران در ۲۸ فوریه احتمال حمله به این جزایر را مطرح کرده است.
آمریکا و اسرائیل هر دو احتمال گسترش فهرست اهداف حملات خود فراتر از تاسیسات نظامی و هستهای ایران را مطرح کردهاند. مقامهای دولت اسرائیل به طور علنی به این جزایر اشاره نکردهاند، اما یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل خواستار حمله به زیرساختهای انرژی در جزیره خارک شده است.
او روز یکشنبه گذشته در شبکه ایکس نوشت: «این همان چیزی است که اقتصاد ایران را فلج میکند و رژیم را سرنگون خواهد کرد.»
در ادامه نگاهی به مهمترین جزایر ایران در خلیج فارس تا تنگه هرمز میاندازیم:
جزیره خارک
این جزیره مرجانی کوچک در حدود ۳۳ کیلومتری ساحل ایران قرار دارد و اصلیترین پایانه صادرات نفت ایران محسوب میشود. بخش اعظم تمام صادرات نفت ایران از این جزیره انجام میشود.
بر اساس دادهها، ایران از زمان آغاز جنگ ۱۳.۷ میلیون بشکه نفت صادر کرده است و تصاویر ماهوارهای روز چهارشنبه نشان میدهد چند نفتکش در حال بارگیری در پایانه خارک بودهاند. این اطلاعات را شرکت اطلاعات دریایی تانکر ترکرز منتشر کرده است.
درآمد نفتی بخش مهمی از اقتصاد ایران را تشکیل میدهد و بخش قابل توجهی از این صادرات به کشورهایی مانند چین ارسال میشود.
حمله به خارک نه تنها به دولت فعلی ایران آسیب میزند، بلکه، با فرض سقوط نظام کنونی، میتواند توان اقتصادی هر حکومتی را که در آینده در ایران بر سر کار بیاید نیز تضعیف کند.
در جنوب جزیره مخازن بزرگ ذخیره نفت قرار دارد و هزاران کارگر در مجتمعهای مسکونی اطراف آن زندگی میکنند. در نزدیکی پالایشگاهها و انبارهای نفت حتی غزالها آزادانه در جزیره پرسه میزنند؛ جزیرهای که یکی از ارزشمندترین و در عین حال حساسترین داراییهای ایران به شمار میرود.
پتراس کاتیناس، پژوهشگر حوزه انرژی در مؤسسه رویال یونایتد سرویسز اینستیتوت (Royal United Services Institute) میگوید جزیره خارک برای تامین مالی دولت و نیروهای نظامی ایران حیاتی است.
او افزود اگر ایران کنترل خارک را از دست بدهد، اداره کشور بسیار دشوار خواهد شد، حتی اگر این جزیره به طور مستقیم یک هدف نظامی یا هستهای نباشد.
کاتیناس گفت: «فرقی نمیکند کدام حکومت در قدرت باشد، جدید یا قدیمی. اگر این جزیره تصرف شود، آمریکا در مذاکرات با ایران اهرم بزرگی به دست خواهد آورد، زیرا خارک گره اصلی اقتصاد ایران است.»
تیم تحقیقاتی بازار کالا در بانک جیپی مورگان نیز این هفته در گزارشی هشدار داد حمله به این جزیره پیامدهای اقتصادی بزرگی خواهد داشت.
در این گزارش آمده است: «خارک همواره به عنوان یکی از آسیبپذیرترین نقاط ایران شناخته شده، اما به ندرت مستقیماً هدف قرار گرفته است. حمله مستقیم به آن بلافاصله بخش عمده صادرات نفت ایران را متوقف میکند و احتمالا باعث واکنش شدید ایران در تنگه هرمز یا علیه زیرساختهای انرژی منطقه خواهد شد.»
جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک
این سه جزیره کوچک سالهاست یکی از خطوط مقدم تنش میان ایران و کشورهای عربی خلیج فارس همپیمان آمریکا هستند.
نیروهای ایرانی در نوامبر ۱۹۷۱ این جزایر را که در اشغال بریتانیا قرار داشت به کنترل خود درآوردند؛ چند روز پس از خروج بریتانیا از خلیج فارس و درست پیش از آنکه شیخنشینهای منطقه با یکدیگر متحد شده و امارات عربی متحده را تشکیل دهند.
ایران در این جزایر پایگاهها و نیروهای نظامی مستقر کرده است.
اختلاف ارضی بر سر این جزایر همچنان یکی از پایدارترین نقاط تنش در خلیج فارس به شمار میرود.
جزیره قشم
بزرگترین جزیره خلیج فارس در نزدیکی تنگه هرمز قرار دارد و حدود ۱۵۰ هزار نفر جمعیت دارد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران گفته است که آمریکا در ۸ مارس به یک تاسیسات آبشیرینکن در این جزیره حمله کرده است؛ ادعایی که واشنگتن آن را تأیید نکرده است.
آقای عراقچی در پیامی در شبکه ایکس در ۷ مارس نوشت: «حمله به زیرساختهای ایران اقدامی خطرناک با پیامدهای جدی است. این آمریکا بود که چنین سابقهای را ایجاد کرد، نه ایران.»
این تاسیسات آبشیرینکن، آب مورد نیاز حدود ۳۰ روستا را تامین میکند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
روز بعد بحرین، جایی که ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا مستقر است، اعلام کرد که یک پهپاد ایرانی به یک تاسیسات آبشیرینکن خسارت وارد کرده است، هرچند تامین آب در آنجا مختل نشده است.