به مناسبت روز جهانی زن، یورونیوز گرین نقش چند سیاستمدار زن را که در خط مقدم مبارزه بیپایان با تغییرات اقلیمی هستند برجسته میکند.
هانا اسپنسر هنگام آن که هفته گذشته در شمال انگلستان به عنوان نخستین نماینده حزب سبز در آن منطقه به برگزیده شدن دست یافت، اعلام کرد: «در انتخابات سراسری بعدی یک موج سبز در راه است.» او و جمع رو به رشدی از زنان بر قله این موج ایستادهاند.
آگهی
آگهی
اسپنسر چهره معمول سیاست سبز نیست. او یک لولهکش است که در ۱۶ سالگی مدرسه را ترک کرده و در جریان همین کارزار همچنان دوره آموزش گچکاری خود را به پایان میرساند؛ و نماینده همان نوع رایدهندهای است که حزب سبز ـ با پایگاه سنتیاش در میان طبقه متوسط جنوب بریتانیا ـ سالهاست برای رسیدن به آن مشکل داشته است.
او در سخنرانی خود وعده داد: «زندگی را برای آدمهایی مثل خودمان بهتر کنم؛ هزینههای زندگی را پایین بیاورم، کنترل اجارهبها را برقرار کنم و زباله و نخالههای رهاشده را از خیابانهایمان جمع کنم» و حالا به دنبال نمایندگی همین مردم است.
چنین تعهدی برای او هزینه شخصی هم داشته است. حتی پیش از آن که اسپنسر بر کرسی خود تکیه بزند، صلاحیت حرفهای و پیشینه کارگریاش زیر سوال رفت و همزمان شایعات دروغینی درباره میلیونر بودن همسرش منتشر شد.
او در جریان کارزار به نشریه نیو استیتسمن گفت: «راستگراها از این که زنی جوان و متعلق به طبقه کارگر وارد سیاست شود خوششان نمیآید. آنها میخواهند وستمینستر در اختیار یک باشگاه کوچک از پسرهای مرفهی بماند که همه در همان چند مدرسه خاص درس خواندهاند یا در آکسفورد و کمبریج تحصیل کردهاند.»
یک تحلیل (منبع به زبان انگلیسی) در سال ۲۰۱۹ نشان داد تنها ۷ درصد از همه نمایندگان مجلس بریتانیا از پیشینه «طبقه کارگر» میآیند.
هانا اسپنسر، نامزد حزب سبز، پس از پیروزی در انتخابات میاندورهای گورتون و دنتون در منچستر، انگلستان، جمعه ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ سخن میگوید.هانا اسپنسر، نامزد حزب سبز، پس از پیروزی در انتخابات میاندورهای گورتون و دنتون در منچستر، انگلستان، جمعه ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ سخن میگوید.
آیا زنستیزی و واکنش منفی به سیاستهای اقلیمی به هم پیوند خوردهاند؟
اسپنسر تنها زنی نیست که با چنین واکنشهایی روبهرو میشود.
لنا شیلینگ، ۲۵ ساله، که برای تبدیل شدن به یک نماینده سبز اتریشی در پارلمان اروپا در سال ۲۰۲۴، زندگی خود به عنوان فعال اقلیمی جنبش Fridays for Future را کنار گذاشت، میگوید: «توهینهای جنسیتزده، حملات شخصی و از دست دادن حریم خصوصی متاسفانه بخشی از واقعیت است.»
آنچه این وضعیت را خاص میکند نحوه تلاقی جنسیت و اقلیم است که شدت این حملات را چند برابر میکند.
پژوهشی در آمریکا که در نشریه Climatic Change (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، همبستگی ثابتی میان زنستیزی، انکار تغییرات اقلیمی و مخالفت با سیاستهای اقلیمی یافته است. نویسندگان میگویند این پدیده به «توجیه نظام موجود» برمیگردد؛ جایی که افراد برای حفظ نظم اقتصادیـاجتماعی کنونی میجنگند.
بخش زیادی از این آزار و اذیتها در فضای آنلاین رخ میدهد؛ جایی که جنگجویان پشت صفحهکلید میتوانند پشت گمنامی پنهان شوند و الگوریتمها محتوای تفرقهافکن را بیشتر جلو چشم کاربران ببرند.
یک نظرسنجی از افراد فعال سیاسی در آلمان نشان داد زنان هم بیشتر و هم با محتوای جنسیتر هدف قرار میگیرند؛ به طوری که حدود دو سوم آنها تجربه حملات جنسیتزده یا زنستیزانه داشتهاند؛ طبق یک مطالعه (منبع به زبان انگلیسی) مشترک سازمان HateAid و دانشگاه فنی مونیخ.
و کنار گذاشتن آن هم همیشه آسان نیست: ۲۲ درصد از زنانی که هدف خشونت دیجیتال قرار گرفتهاند گفتهاند زمانی به طور جدی به کنارکشیدن کامل از سیاست فکر کردهاند.
شیلینگ میگوید: «خصومتی که زنان جوان در اینترنت با آن روبهرو میشوند هنوز هم بسیاری را از سخن گفتن یا اساسا ورود به سیاست دلسرد میکند. این چیزی است که باید عوضش کنیم.»
لنا شیلینگ از ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۴ نماینده اتریش در پارلمان اروپا است.لنا شیلینگ از ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۴ نماینده اتریش در پارلمان اروپا است.
«برابری در دیانای سبز ماست»
برای احزاب سبز اروپا، این تغییر از درون خودشان آغاز میشود. حزب سبزهای اروپا یکی از تنها دو حزب فرااروپایی است که سهمیههای رسمی جنسیتی دارد؛ و هرچند برخی آن را مصداق تبعیض مثبت میدانند، یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ در کالج کینگز لندن نشان میدهد سهمیهها همچنان تنها روش واقعا موثر برای تضمین حضور زنان در رهبری احزاب است.
تری رینتکه، همرئیس گروه سبزها/ائتلاف آزاد اروپا (Greens/EFA) و نماینده آلمان در پارلمان اروپا از سال ۲۰۱۴، به یورونیوز گرین میگوید: «برابری در دیانای سبز ماست.»
گروه سبزها/ائتلاف آزاد اروپا تنها فراکسیون پارلمان اروپاست که به طور کامل به برابری جنسیتی دست یافته و طبق همان مطالعه کینگز کالج لندن، زنان ۶۸ درصد از سمتهای رهبری حزب سبزهای اروپا را در اختیار دارند؛ رقمی که در میان احزاب اروپایی بیسابقه است.
رینتکه که در منطقه رور ـ قلب صنعتی سابق آلمان ـ بزرگ شده، تمام دوران فعالیت خود را صرف این استدلال کرده که سیاست سبز و عدالت اجتماعی از هم جداییناپذیرند.
او میگوید: «وقتی فراگیری، عدالت اجتماعی و نگاه بلندمدت را در اولویت قرار میدهید، راه را به طور طبیعی به روی رهبری متنوعتر باز میکنید. و این واقعا تفاوت ایجاد میکند؛ نه فقط در این که چه کسانی پشت میز تصمیمگیری مینشینند، بلکه در این که تصمیمها چگونه گرفته میشود و صدای چه کسانی شنیده میشود.»
در آلمان، حزب سبز از همان آغاز اصل همرییسی ـ یک مرد و یک زن در رأس حزب ـ را در اساسنامه خود گنجانده است. اکنون در ۱۱ کشور عضو اتحادیه اروپا سهمیههای جنسیتی الزامآور در قوانین انتخاباتی وجود دارد. با این حال پیشرفت نابرابر است و شکاف میان اراده سیاسی و واقعیت جهانی همچنان چشمگیر مینماید.
در کنفرانس اقلیمی COP30 در سال گذشته، زنان تنها ۴۰ درصد اعضای هیاتهای ملی را تشکیل میدادند؛ افزایشی فقط ۹ واحد درصدی در طول ۱۷ سال. طبق دادههای سازمان «محیط زیست و توسعه زنان» (WEDO)، کمتر از یکسوم هیاتها نیز به ریاست یک زن بود.
تری رینتکه، همرئیس گروه پارلمانی سبزها/ائتلاف آزاد اروپا، هنگام سخنرانی در صحن علنی پارلمان اروپا در استراسبورگ، شرق فرانسه، پنجشنبه ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۴.تری رینتکه، همرئیس گروه پارلمانی سبزها/ائتلاف آزاد اروپا، هنگام سخنرانی در صحن علنی پارلمان اروپا در استراسبورگ، شرق فرانسه، پنجشنبه ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۴.
تغییرات اقلیمی بهطور نامتناسبی بر زنان اثر میگذارد
این موضوع انتزاعی نیست. پژوهشها پیوسته نشان میدهند که تغییرات اقلیمی بیشترین فشار را بر کسانی وارد میکند که کمترین توان را برای گریز از آن دارند. زنان و کودکان در هنگام بروز شرایط آبوهوایی حاد، ۱۴ برابر بیش از مردان در معرض خطر مرگ قرار دارند و برآورد میشود چهار نفر از هر پنج نفری که به دلیل پیامدهای اقلیمی آواره میشوند زن و دختر باشند.
اما هرگاه زنان توانمند شوند، نتیجه برای همه بهتر است: مطالعهای در ۹۱ کشور نشان داده است که حضور بیشتر زنان در پارلمانهای ملی با سختگیرانهتر شدن سیاستهای اقلیمی و کاهش انتشار کربن همبستگی دارد.
شیلینگ این را از نزدیک دیده است. او میگوید: «لحظهای که انگیزه مرا شکل داد زمانی بود که لئونوره گِوسلر، وزیر محیط زیست سبز اتریش، برای نجات قانون احیای طبیعت جنگید. این ماجرا بسیار روشن نشان داد که یک زن در جایگاه درست میتواند تصمیمهایی بگیرد که آینده همه ما را تغییر دهد.»
زنان در سیاست میتوانند «آینده را عوض کنند»
جاهطلبی اسپنسر فراتر از کرسی خودش میرود. او در نخستین نشست خبری پس از اعلام نتیجه گفت: «من اینجا نیستم که یک سیاستمدار حرفهای باشم.» این سیاستمدار ۳۴ ساله افزود: «من اینجا هستم تا در را برای بقیه کسانی که شغلشان مثل شغل من است باز نگه دارم.»
این احساسی است که برای شیلینگ آشناست. او میگوید: «سیاست فقط در پارلمانها اتفاق نمیافتد. سیاست در خیابانها، در سازمانهای جامعه مدنی، در جوامع محلی و در جنبشها شکل میگیرد.
اگر برای دنیای اطرافتان اهمیت قائلید، همین حالا هم بخشی از سیاست هستید. و وقتی زنان بیشتری قدم پیش میگذارند و مسئولیت رهبری را میپذیرند، فقط سیاست را عوض نمیکنیم، بلکه آینده را تغییر میدهیم.»