ایران با زرادخانهای شامل هزاران موشک بالستیک و پهپادهای انتحاری، برای خود نوعی توان اشباعی در برابر پایگاههای نیروهای آمریکایی در خلیج فارس ایجاد کرده است.
برخی تحلیلگران معتقدند که تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه به دنبال سرکوب خونین اعتراضات دیماه در ایران، ممکن است مقدمهای برای یک حمله مستقیم در داخل خاک ایران، مشابه عملیات «چکش نیمهشب» علیه برنامه هستهای در ماه ژوئن، باشد.
آگهی
آگهی
اما همزمان با تقویت آرایش نظامی نیروهای آمریکایی در منطقه و آبهای اطراف ایران، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی روز سهشنبه تهدیدهای نظامی واشنگتن را کماثر توصیف کرد.
اگر تنشهای کنونی به درگیری نظامی تبدیل شود، ایران بهاحتمال زیاد با شلیک هزاران موشک بالستیک و پهپادهای انتحاری علیه مواضع آمریکا در منطقه پاسخ خواهد داد.
برنامه موشکی بالستیک ایران بخش جداییناپذیر از دکترین دفاعی آن است و توسط رهبران این کشور غیرقابل مذاکره توصیف شده است. کما اینکه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اوایل این ماه اعلام کرد که برنامه موشکی ایران چه اکنون و چه در آینده موضوع مذاکره قرار نخواهد گرفت و آن را یک «مسئله دفاعی» توصیف کرد.
با این حال، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، از دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا انتظار دارد تا چارچوب مذاکرات را گسترش دهد تا شامل برنامه موشکی ایران و حمایت آن از گروههای مسلح منطقهای نیز شود. اسرائیل مدتهاست که برنامه هستهای و زرادخانه موشکی ایران را یک «تهدید وجودی» توصیف کرده است.
پیش از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته با اسرائیل، گفته میشد که موجودی موشکهای بالستیک ایران بین ۲۵۰۰ تا ۳ هزار فروند بوده است. تحلیلگران برآورد میکنند که این زرادخانه در طول این درگیری تقریبا به نصف کاهش یافته است.
علاوه بر هزاران موشک بالستیک پیشرفته، ایران تعداد نامعلومی پهپادهای انتحاری از نوع شاهد ساخته است که میتوانند علیه نیروهای آمریکایی بهکار گرفته شوند.
درک زرادخانه موشکی بالستیک ایران و اهداف احتمالی آن
زرادخانه موشکی بالستیک ایران چندوجهی است و شامل چندین نوع مهمات با قابلیتهای مختلف میشود. موشکهای اصلی که میتوانند تهدیدی برای نیروهای آمریکایی باشند عبارتند از: خرمشهر، سجیل، عماد، قدر-۱۱۰، فتّاح-۱، حاج قاسم، خیبر شکن و دزفول. برد این موشکها بین هزار تا ۲ هزار کیلومتر است.
این باعث میشود که ۳۱ پایگاه آمریکا که میزبان نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، شمال آفریقا و اروپا هستند، در برد زرادخانه ایران قرار گیرند.
گفته میشود حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار سرباز آمریکایی مستقر در سراسر خاورمیانه، از جمله در هشت پایگاه دائمی، فاقد دفاع هوایی کافی برای مقابله با یک واکنش گسترده از سوی ایران و گروههای همسو با آن هستند.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
اکثریت این پایگاهها در کشورهایی نزدیک به ایران واقع شدهاند، بهویژه کمپ عریفجان در کویت، پایگاه فعالیتهای پشتیبانی دریایی در بحرین و پایگاه هوایی العُدید در قطر که به ترتیب مراکز اصلی ارتش آمریکا، نیروی دریایی آمریکا و نیروی هوایی آمریکا در منطقه خلیج فارس هستند.
سایر پایگاههای نزدیک در عراق، اردن، عربستان سعودی، امارات عربی متحده، عمان و ترکیه نیز ممکن است در معرض تهدید قرار گیرند. همچنین برخی تاسیسات آمریکایی خارج از خاورمیانه مانند پایگاههای آمریکا در یونان، بلغارستان و رومانی که هنوز در برد موشکهای بالستیک ایران هستند، نیز میتوانند هدف قرار گیرند.
پهپادهای انتحاری ایران
علاوه بر موشکهای بالستیک، ایران دارای یک زرادخانه بزرگ و پیشرفته از سامانههای هوایی بدون سرنشین تهاجمی یکطرفه است. پهپادهای مشهور نوع شاهد، که چندین نسخه متفاوت دارند، توانایی پرواز صدها کیلومتری و تحویل محمولههای مرگبار با دقت نسبی را دارند.
نیروی هوایی و دریایی آمریکا قبلا هم با پهپادهای ایران روبهرو شده است؛ بهعنوان نمونه، زمانی که یک پهپاد متوسط شاهد-۱۲۹ بهطور خطرناکی به گروه رزمی ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» نزدیک شد، یک جنگنده رادارگریز اف-۳۵ لایتنینگ متعلق به تفنگداران دریایی آمریکا، آن را سرنگون کرد.
در صورت برخورد احتمالی با ایران، ارتش آمریکا میتواند انتظار داشته باشد که گروههای انبوهی از پهپادهای انتحاری ایرانی به پایگاههای هوایی و نیروهای دریایی در منطقه حمله کنند.
اگرچه مقابله انفرادی با هر یک از انواع تسلیحات ایرانی پرنده چندان دشوار نیست، اما این کار هنگامی که آنها به صورت انبوه شلیک شوند، بسیار سختتر میشود. این همان استراتژی پشت گروههای پهپاد است: ایران میتواند دهها فروند پرتابه ارزان و یکبار مصرف را شلیک کند به این امید که توان دفاع هوایی حریف را اشباع کرده و برخی از آنها بتوانند به اهداف خود نفوذ کرده و خسارت نامتناسبی وارد کنند.
علاوه بر این، ترکیب موشکهای پیشرفتهتر با پهپادها، مقابله با آنها را برای سامانههای پدافند هوایی آمریکا دشوارتر کرده و شانس موفقیت اصابت به هدف را افزایش میدهد.
البته نیروهای مسلح آمریکا نیز در این مدت با هدف مقابله با حملات احتمالی دستهجمعی پهپادهای ایرانی، داراییهای مهم پدافند هوایی خود از جمله؛ ناوشکنهای کلاس آرلی برک و آتشبارهای موشکی پاتریوت و تاد را در منطقه تقویت کردهاند.
ایران و آمریکا ممکن است در آستانه جنگ باشند
حتی پس از تحمل ضربات نظامی از سوی اسرائیل، ایران هنوز نیروی نظامی قدرتمندی در اختیار دارد که قادر است به پایگاههای آمریکایی در منطقه پاسخ دهد.
در صورت وقوع درگیری نظامی با ایران، چالش اصلی ارتش ایالات متحده آمریکا مقابله با تهدید موشکهای بالستیک و سامانههای هوایی بدون سرنشین یکطرفه تهران خواهد بود.
ایران در پاسخ به مشارکت آمریکا در جنگ هوایی اسرائیل علیه تهران در ماه ژوئن، پایگاه هوایی العدید آمریکا در قطر را هدف حملات موشکی قرار داد؛ حملهای که با هشدار قبلی ایران انجام شد و تلفات جانی در پی نداشت. اما ساعاتی پس از این حمله، واشنگتن از برقراری آتشبس خبر داد.
در سال ۲۰۲۰، جمهوری اسلامی ایران در تلافی حمله پهپادی آمریکا که منجر به کشته شدن قاسم سلیمانی شد، مواضع نیروهای تحت رهبری آمریکا در عراق، از جمله پایگاه هوایی عینالاسد را با موشک هدف قرار داد.
به گزارش روزنامه بریتانیایی تلگراف بنابر دادههای راداری، موشکهای ایران در جریان جنگ ۱۲روزه با اسرائيل مستقیما به پنج پایگاه اسرائیل نیز اصابت کردند.
با این حال، توان ایران در صورت فرسایشی شدن حملات و همچنین تقویت پدافند آمریکا و متحدان در منطقه مشخص نیست.