عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران روز یکشنبه ۲۵ اکتبر گفت که حمله نظامی دوباره آمریکا و اسرائیل به ایران تغییری در سیاستهای تهران ایجاد نخواهد کرد. او همچنین تأکید کرد که جنگ اخیر «معادلات امنیتی منطقه را تغییر داده» و مسیرهای کشتیرانی و نحوه مدیریت تنگه هرمز دیگر مانند گذشته نخواهد بود.
این اظهارات در حالی مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز جمعه بار دیگر احتمال حمله نظامی به ایران را مطرح کرد و گفت که واشنگتن ممکن است عملیات دیگری مشابه «خشم حماسی» انجام دهد.
آقای عراقچی با اشاره به گمانهزنیها درباره وقوع جنگی تازه گفت که ترجیح میدهد به «دوران پس از جنگ و چگونگی برقراری صلح پایدار در منطقه» فکر کند.
وزیر امور خارجه ایران همچنین تأکید کرد که سیاستهای تهران، صرفنظر از وقوع یا عدم وقوع جنگی دیگر، تغییر نخواهد کرد.
او با اشاره به دو حمله نظامی پیشین علیه ایران گفت که به اعتقادش «تکرار این حملات نتیجه متفاوتی برای مهاجمان به همراه نخواهد داشت.»
عراقچی: مسیرهای عبور از تنگه هرمز دیگر مانند گذشته نخواهد بود
بخش دیگری از سخنان وزیر امور خارجه ایران به آینده تنگه هرمز اختصاص داشت.
آقای عراقچی گفت که تنگه هرمز طی دهههای گذشته باز بوده و ایران و عمان، بهعنوان دو کشور ساحلی این آبراه، مانعی برای رفتوآمد کشتیها ایجاد نکرده بودند.
با این حال، او تأکید کرد که جنگ اخیر شرایط را تغییر داده و «باید واقعیتهای جدید منطقه را پذیرفت.»
به گفته وزیر خارجه ایران، مسیرهای عبور کشتیها از تنگه هرمز دیگر مانند گذشته نخواهد بود و نحوه اداره این آبراه نیز تغییر خواهد کرد.
او افزود که گفتوگوهایی درباره ترتیبات جدید انجام شده و این مذاکرات ادامه خواهد یافت، اما جزئیات بیشتری درباره سازوکار احتمالی مدیریت تنگه هرمز ارائه نکرد.
درخواست خروج نیروهای خارجی از منطقه
آقای عراقچی در بخش دیگری از سخنانش خواستار شکلگیری ساختار امنیتی جدیدی در منطقه شد که بر همکاری کشورهای همسایه استوار باشد.
او با اشاره به حضور پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه گفت که این پایگاهها «نتوانستهاند امنیت پایدار کشورهای میزبان را تضمین کنند و در جریان جنگهای اخیر نیز خود در معرض حمله قرار گرفتهاند.»
وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد که از نگاه تهران، حضور نیروهای خارجی در منطقه باید به صفر برسد و کشورهای منطقه «مسئولیت تأمین امنیت خود را بر عهده بگیرند.»
او همچنین گفت که ایران همچنان با کشورهای حوزه خلیج فارس در ارتباط است و تلاش میکند تا از طریق گفتوگو و رایزنی، زمینه دستیابی به تفاهمی مشترک درباره ساختار امنیتی آینده منطقه را فراهم کند.
سرنوشت نامشخص توافق ایران و آمریکا
آتشبس هشتم آوریل میان ایران و آمریکا به شدیدترین مرحله درگیریها پایان داد، هرچند تبادل آتشهای پراکنده در اطراف تنگه هرمز ادامه یافت. این درگیریهای محدود طی هفتههای اخیر کاهش یافته است.
در ماه ژوئن، ایران و آمریکا بر سر یک یادداشت تفاهم برای دستیابی به راهحلی دائمی جهت پایان دادن به جنگ توافق کردند، اما این تفاهم پس از آن از هم پاشید که دو طرف یکدیگر را به نقض تعهدات متهم کردند.
تهران از آن زمان خواستار بازگشت به مفاد توافق پیشین شده است.
آقای عراقچی نیز در سخنان روز یکشنبه خود با اشاره به مذاکراتی که با میانجیگری پاکستان، قطر و دیگر طرفها انجام شده، گفت که ایران «بر ضرورت پایان یافتن جنگ در تمامی جبههها تأکید دارد.»
او معتقد است که ادامه درگیری در یک بخش از منطقه، دستیابی به صلح و ثبات پایدار در دیگر بخشها را نیز دشوار میکند.
وزیر امور خارجه ایران بار دیگر بر ضرورت همکاری کشورهای منطقه و کاهش وابستگی آنها به نیروهای نظامی خارجی تأکید کرد و گفت تهران برای گفتوگو با همسایگان خود درباره ترتیبات امنیتی آینده آماده است.