بهتازگی سندی محرمانه از یک جلسه امنیتی فاش شده که درست ۶ روز پیش از حمله ۷ اکتبر تنظیم شده است. این سند نشان میدهد بنیامین نتانیاهو در آن زمان برخلاف شعارهای تند نظامیاش، به فرماندهان امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل دستور داده بود که اولویت اصلیشان «آرام نگه داشتن فضا» و «تنشزدایی» با حماس باشد.
استدلال نتانیاهو این بوده تا مبادا پروژههای دیپلماتیک این کشور از جمله صلح با عربستان به خطربیفتد. حالا مخالفان و مقامهای امنیتی، نتانیاهو را متهم میکنند که با این رویکرد «مدیریت آرام حماس» در عمل چشمانش را به روی خطر وقوع جنگ بسته بود و اکنون با انتشار گزینشی بخشهایی از آن سند، قصد دارد تقصیر غافلگیری در جنگ را از گردن خود باز کند.
پنهان کردن بخشی از گزارش اول اکتبر توسط نتانیاهو
طبق گزارش شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر این کشور تنها شش روز پیش از کشتار ۷ اکتبر، در جریان یک جلسه امنیتی در روز نخست اکتبر ۲۰۲۳، بر اتخاذ رویکردی «متوازن» با هدف تنشزدایی در جبهههای مختلف و جلوگیری از تشدید تنش تاکید کرده بود. این سند که خلاصهای مکتوب از رایزنیهای نتانیاهو با مقامهای ارشد امنیتی است، توسط یارون آبراهام، روزنامهنگار اسرائیلی منتشر شده است. بر اساس این گزارش، نتانیاهو محتوای کامل این جلسه را در پاسخهای خود به دفتر ناظر دولتی ارائه نکرده بود.
این جلسه در دفتر نخستوزیر و با حضور چهرههای کلیدی از جمله دیوید بارنیا، رئیس موساد، رونن بار، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی اسرائیل، هرزی هالوی، رئیس ستاد کل ارتش، تزاخی هنگبی، مشاور امنیت ملی، یوآو گالانت، وزیر دفاع وقت و رون درمر، وزیر امور استراتژیک برگزار شده بود. گفته میشود نتانیاهو اهداف کلیدی این نشست را پیشبرد صلح با عربستان سعودی، حفظ آرامش ملی و امنیتی، و خنثی کردن تلاشهایی عنوان کرده بود که میتوانستند با ایجاد درگیری، فرصتهای دیپلماتیک را به خطر بیندازند.
دستور نتانیاهو برای دستیابی به یک «توافق غیرنظامی» با حماس
نتانیاهو به مقامها دستور داده بود که یک «توافق غیرنظامی» با حماس را ارتقا دهند و از ابزارهای بشردوستانه به عنوان اهرم فشاری بر سیاستهای حماس استفاده کنند. همزمان، نتانیاهو خواستار افزایش آمادگی عملیاتی برای انجام ترورهای هدفمند علیه رهبران حماس شده بود؛ پیشنهادی که پیشتر از سوی نهادهای امنیتی توصیه شده بود.
تاکید بر پیشگیری از تشدید تنش و واکنش تند مقامهای امنیتی
در جمعبندی پایانی این سند، نتانیاهو ضمن قدردانی از نهادهای امنیتی بابت تلاش در راستای حفظ آرامش در تمامی جبههها بهویژه در دوران تعطیلات تاکید کرده بود که باید با اتخاذ رویکردی متوازن و مدیریتی، مانع از تصاعد تنشها شد و همزمان توان بازدارندگی اسرائیل را تقویت کرد.
با این حال، انتشار این بخش از سند با انتقاد شدید و صریح برخی مقامهای ارشد امنیتی همراه شد. این منابع که نخواستند نامشان فاش شود، نتانیاهو را متهم کردند که با انتخاب گزینشی جملات از دل جلسههای طولانی و حذف بافت اصلی بحث، به دنبال «مهندسی افکار عمومی» است و با این کار آسیبهای جبرانناپذیری به روند حقیقتیابی درباره وقایع پیش از ۷ اکتبر وارد کرده است.
گالانت نتانیاهو را به تلاش برای «ساخت یک روایت جعلی» متهم کرده است
این افشاگری در بحبوحه یک نبرد عمومی بر سر چگونگی تصمیمگیریها پیش از ۷ اکتبر صورت میگیرد. در روزهای اخیر، دفتر نخستوزیر اسنادی را به عنوان بخشی از پاسخ به تحقیقات ناظر دولتی منتشر کرده است؛ فرآیندی که خود به گرهی از اختلافات حقوقی و سیاسی تبدیل شده است. یوآو گالانت نیز در گفتگو با شبکه ۱۲، نتانیاهو را به تلاش برای «ساخت یک روایت جعلی» از طریق چسباندن تکههای پراکنده از جلسهها متهم کرده است.
تحقیقات جاری در اسرائیل بارها به «باور غلطی» بازگشتهاند که بر اساس آن تصور میشد حماس بازداشته شده و قابل مدیریت است. گزارشهای اخیر نشان میدهند که این پیشفرضهای نادرست تا چه حد بر آمادگی و تصمیمگیریهای کلان پیش از حمله تاثیر گذاشته بود، هرچند که مقامهای ارشد بعدها به شکست در بازنگری و به چالش کشیدن این دیدگاه اذعان کردند.