مذاکرات ایران و آمریکا بعد از چند ماه وقفه در عمان از سر گرفته شد و نمایندگان تهران و واشنگتن در مسقط در مذاکراتی که گفته میشود غیرمستقیم بوده دیدگاههای خود را مطرح کردند.
پس از پایان گفتگوها، اظهار نظر رسمی از سوی هیئت آمریکایی مطرح نشد و برخلاف ادوار پیشین که رسانهها به نقل از منابع آگاه آمریکایی گزارشهایی را در خصوص دیدگاه کاخ سفید نسبت به این مذاکرات منتشر میکردند، این بار جزئيات چندانی در این رابطه منتشر نشد.
روزنامه وال استریت ژورنال البته به نقل از منابع آمریکایی در گزارشی نوشته بود که در گفتوگوهای مسقط، طرفهای آمریکایی و ایرانی تغییر قابلذکری نسبت به مواضع اولیه خود نشان ندادند. ضمن اینکه بر اساس این گزارش، ایران درخواستهای آمریکا برای توقف یا انتقال غنیسازی اورانیوم به خارج را رد کرد، اگرچه هر دو طرف توافق کردند که برای جلوگیری از تشدید تنشها به مذاکرات ادامه دهند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در گفتگو با تلویزیون جمهوری اسلامی، روایت مفصلتری را از آنچه بین دو طرف گذشت، ارائه کرد و آنرا «آغاز خوب» برای روندی دانست که قرار است ادامه پیدا کند. اظهاراتی که میتواند از نگرانیها درباره اینکه شکست مذاکرات ممکن است خاورمیانه را به آستانه جنگ نزدیکتر کند، بکاهد.
با این حال، آقای عراقچی پس از پایان مذاکرات در مسقط، تأکید کرد: «هر گفتوگویی مستلزم پرهیز از تهدید و فشار است. (تهران) فقط درباره موضوع هستهای خود گفتوگو میکند و ما هیچ موضوع دیگری را با آمریکا مطرح نمیکنیم.»
در حالی که هر دو طرف از آمادگی برای احیای مسیر دیپلماسی درباره مناقشه طولانیمدت هستهای ایران با غرب سخن گفتهاند، واشنگتن پیشتر خواهان گسترش دامنه مذاکرات به برنامه موشکهای بالستیک ایران، حمایت تهران از گروههای مسلح در منطقه شده بود.
مقامهای ایرانی بارها هرگونه گفتوگو درباره برنامه موشکی را رد کرده و گفتهاند که تهران خواهان به رسمیت شناخته شدن حق خود برای غنیسازی اورانیوم است. برای واشنگتن، انجام غنیسازی در داخل ایران یک «خط قرمز» محسوب میشود.
آقای عراقچی در گفتوگو با تلویزیون دولتی ایران گفت: «شروع مذاکرات خوب بود و درباره ادامه گفتوگوها تفاهم وجود دارد. هماهنگی درباره نحوه پیشبرد کار در پایتختها انجام خواهد شد. اگر این روند ادامه پیدا کند، فکر میکنم به یک چارچوب خوب برای تفاهم برسیم.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز در حساب خود در شبکه ایکس در پیامی اظهاراتی مشابه با آقای عراقچی را مطرح کرد و از توافق طرفین برای آینده مذاکرات گفت.
وزیر خارجه عمان: مذاکرات بسیار جدی بود
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان و میانجی این گفتوگوها، گفت که مذاکرات «بسیار جدی» بوده و نتایج آن باید با دقت در تهران و واشنگتن بررسی شود. به گفته او، هدف این است که طرفها در زمان مناسب دوباره پای میز مذاکره بازگردند.
با وجود برگزاری مذاکرات، ایالات متحده روز جمعه اعلام کرد که ۱۵ نهاد و ۱۴ کشتی موسوم به «ناوگان سایه» مرتبط با تجارت غیرقانونی نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی ایران را تحریم کرده است.
با این حال، تحولاتی که در ماههای اخیر و از آخرین باری که مذاکرات میان نمایندگان ایران و آمریکا برگزار شده، شرایط را پیچیدهتر کرده است. آقای عراقچی در این خصوص گفت: «نبود اعتماد، چالش بزرگی در جریان مذاکرات است و باید بر آن غلبه کرد.»
ایالات متحده خردادماه گذشته در مراحل پایانی جنگ۱۲ روزه به اهداف هستهای ایران حمله کرد. تهران از آن زمان اعلام کرده فعالیتهای غنیسازی اورانیوم را متوقف کرده است.
تقویت حضور دریایی آمریکا که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری این کشور از آن با عنوان یک «ناوگان عظیم» یاد کرده، پس از سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران در ماه گذشته صورت گرفت و تنشها میان واشنگتن و تهران را افزایش داد.
آقای ترامپ هشدار داده است که اگر توافقی حاصل نشود، «اتفاقات بدی» رخ خواهد داد؛ تهدیدی که فشار بر ایران را در بنبستی که با تهدیدهای متقابل به حملات هوایی همراه بوده، تشدید کرده است.
رئیس جمهوری آمریکا هرچند در جریان اعتراضات ایران، از معترضان خواسته بود تا نهادهای دولتی را تصرف کنند و کمکهای آمریکا در راه خواهد بود، در کمتر از یک ماه پس از آن سرکوب خونین، با نمایندگان همان حکومت پای میز مذاکره نشسته است.
در عین کال کارولین لیویت ساعاتی پس از پایان مذاکرات در نشست خبری با خبرنگاران در خصوص گفتگوهای صورت گرفته گفت: «در حالی که این مذاکرات در جریان است، باید به رژیم جمهوری اسلامی یادآوری کنم که رئیس جمهور، بهعنوان فرمانده کل قدرتمندترین ارتش تاریخ جهان، گزینههای متعددی فراتر از دیپلماسی در اختیار دارد.».
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
قدرتهای جهانی و کشورهای منطقه نگراناند که شکست مذاکرات، به درگیری تازهای میان آمریکا و ایران منجر شود که دامنه آن به سراسر منطقه نفتخیز گسترش یابد. ایران هشدار داده در صورت هرگونه حمله، پاسخ سختی خواهد داد و به کشورهای عربی همسایه خلیج فارس که میزبان پایگاههای آمریکا هستند اعلام کرده اگر در چنین حملهای نقش داشته باشند، میتوانند در تیررس قرار گیرند.