پهپادها و موشک‌های ایران علیه ناوهای مهاجم؛ آیا آمریکا می‌تواند چشم‌های دفاعی تهران را کور کند؟

در حالی که تنش‌ها بین تهران و واشنگتن به دنبال اعتراض‌های اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است، ایران اعلام کرد که «بیش از همیشه آماده» پاسخ به هرگونه حمله احتمالی به کشور است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در کنفرانس خبری هفتگی خود در تهران روز دوشنبه اعلام کرد: «ایران با اتکا به توانمندی‌های بومی و تجارب گذشته خود به‌ویژه نبرد قهرمانانه خردادماه، بیش از هر زمان دیگری توانمند است و به هرگونه تعرض احتمالی، پاسخی فراگیر و پشیمان‌کننده خواهد داد.»

مقام‌های ایرانی همچنین روز یکشنبه از دیوارنگاره‌ای جدید در میدان انقلاب تهران رونمایی کردند که در آن یک ناو هواپیمابر آمریکایی آسیب‌دیده دیده می‌شود و در کنار آن پیام هشدارآمیز «آن که باد بکارد، توفان درو می‌کند» نقش بسته است.

در سوی دیگر، سناتور لیندزی گراهام خواستار حمله به اهداف اقتصادی راهبردی در صورت هدف قرار گرفتن نیروهای آمریکایی یا متحدان آن‌ها شده و بارها استدلال کرده است که برای تغییر محاسبات حکومت ایران باید پالایشگاه‌های نفت این کشور را «از چرخه کسب‌وکار نفت خارج کرد.»

دو گروه شبه‌نظامی حوثی‌های یمن و کتائب حزب‌الله عراق نیز با اتخاذ مواضعی تهدیدآمیز اعلام کردند آماده ورود به درگیری‌ها هستند.

ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل کتائب حزب‌الله عراق در بیانیه‌ای با تکرار مواضع و ادبیات مقام‌های حکومت ایران تهدید کرد نبرد با جمهوری اسلامی «آسان نخواهد بود.» او حمایت «نیروهای مقاومت» از حکومت ایران را «ضروری» دانست و از «برادران مجاهد» خواست برای «جنگی گسترده» در پشتیبانی از جمهوری اسلامی آماده باشند.

حوثی‌های یمن نیز روز دوشنبه تهدید کردند بار دیگر حملات خود به کشتی‌ها در دریای سرخ را از سر خواهند گرفت. این گروه همچنین تصاویری از یک کشتی در حال سوختن منتشر کرد و در توضیح آن نوشت: «به‌زودی.»

یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید

به گزارش شبکه ۱۳ اسرائیل، ناو هواپیمابر آمریکایی «یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن» روز یکشنبه وارد منطقه عملیات سنتکام در اقیانوس هند شد و بدین ترتیب نیروهای آمریکا را در محدوده عملیاتی تهران قرار داد.

این شبکه خبری افزود که یک کشتی حامل سامانه‌های دفاع موشکی در حال حرکت به سوی اسرائیل است و انتظار می‌رود آتش‌بار موشکی تاد نیز طی «روزهای آینده» به آنجا برسد.

این در حالی است که کامرون چل، مدیرعامل شرکت کانادایی پهپاد «دراگان‌فلای»، روز دوشنبه به فاکس نیوز گفت: ایران با استفاده فزاینده از پهپادهای ارزان‌قیمت و انتحاری خود که به صورت گروهی عمل می‌کنند، تهدیدی جدی برای ناوگان مهم نیروی دریایی آمریکا ایجاد کرده است.

آقای چِل تاکید کرد که برتری ایران بیشتر در حجم و هزینه است تا فناوری پیشرفته؛ این کشور با ترکیب کلاهک‌های انفجاری ارزان و پهپادهای ارزان‌قیمت که به صورت انبوه پرتاب می‌شوند، تهدیدی مؤثر برای اهداف ارزشمند ایجاد می‌کند.

به گفته او، پرتاب صدها موشک در مدت زمان کوتاه تقریبا تضمین می‌کند که برخی از آن‌ها بتوانند از سیستم‌های دفاعی عبور کنند. او افزود که رسیدن هم‌زمان چنین موشک‌هایی می‌تواند رادارها، سامانه‌های رهگیر و حتی تسلیحات نزدیک به هدف را به شدت تحت فشار قرار دهد و کارآیی آن‌ها را کاهش دهد.

موج‌های متراکم موشکی و پهپادی به ایران امکان می‌دهد که کشتی‌های بزرگ و آهسته آمریکا را تهدید کند، مخصوصاً اگر این موشک‌ها در سناریوهای اشباع، در موج‌های هماهنگ پرتاب شوند و شکاف‌هایی در پوشش دفاعی کشتی‌های آمریکایی ایجاد شود.

آقای چِل نتیجه‌گیری کرد که معضل عملیاتی کلیدی در عدم تعادل میان هزینه و ظرفیت است. او گفت: «سامانه‌های دفاعی مدرن در اصل برای مقابله با چنین حملات اشباع‌شده طراحی نشده‌اند.»

آیا آمریکا فناوری لازم برای هک کردن حسگرها و رادارهای پدافند هوایی ایران را در اختیار دارد؟

به ارزیابی کارشناسان، ارتش آمریکا به احتمال زیاد از فناوری‌های لازم برای نفوذ و اختلال در سامانه‌های پدافند هوایی ایران برخوردار است. برنامه‌های پیشرفته‌ای مانند «سوتر / Suter» و «نسل جدید سامانه اخلالگر» که بر روی جنگنده‌های «بوئینگ ئی‌ای-۱۸جی گرولر» نصب شده‌ است، این توان را فراهم می‌کند که واشنگتن بتواند بدون شلیک موشک، حسگرها و رادارهای ایران را از کار بیندازد یا با ارسال داده‌های گمراه‌کننده آن‌ها را دچار خطا کند.

بر اساس گزارش‌ها، فرماندهی سایبری آمریکا در ژوئن ۲۰۱۹ یک عملیات مخفیانه اجرا کرد که طی آن پایگاه‌های داده سپاه پاسداران برای طراحی حملات علیه نفتکش‌ها، به طور کامل از بین رفت. این عملیات به‌عنوان نشانه‌ای مهم مطرح شد که نشان می‌دهد ابزارها و کدهای سایبری آمریکا توان نفوذ به شبکه‌های نظامی ایران را دارند.

رسانه های آمریکایی در آن زمان تصریح کردند که سیستم های انفورماتیک مرتبط با پایگاه های موشکی و نیز یک شبکه جاسوسی ایران هدف اصلی حملات سایبری یاد شده بوده‌اند.

برنامه «سوتر»

برنامه «سوتر» که از سوی نیروی هوایی آمریکا طراحی و توسعه داده شده، یک سامانه تخصصی حمله شبکه‌ای هوابرد به شمار می‌رود. این فناوری بر خلاف روش‌های کلاسیک جنگ الکترونیک که فقط با ایجاد اختلال و نویز کار می‌کنند، مستقیما شبکه‌های راداری دشمن را هدف نفوذ قرار می‌دهد.

به این ترتیب، اپراتورهای آمریکایی می‌توانند همان تصویری را ببینند که طرف مقابل روی رادارهای خود مشاهده می‌کند و حتی در برخی سناریوها، سطح دسترسی مدیریتی سامانه و کنترل آن را در اختیار بگیرند.

«نسل جدید سامانه اخلالگر» نیروی دریایی آمریکا

جنگنده‌های «بوئینگ ئی‌ای-۱۸جی گرولر» نیروی دریایی آمریکا در حال ارتقا به نسل جدید سامانه اخلالگری به نام AN/ALQ 249 هستند.

این سامانه با بهره‌گیری از فناوری «آرایه اسکن الکترونیکی فعال / AESA» تنها به کور کردن یا قطع سیگنال‌ها بسنده نمی‌کند، بلکه قادر است موجواره‌هایی هدفمند ارسال کند که داده‌های مخرب را مستقیما وارد گیرنده‌های راداری دشمن می‌کنند و به این ترتیب، سامانه‌های راداری را از راه امواج رادیویی دچار اختلال عمیق کرده یا عملا هک می‌کنند.

ایجاد ناوگان‌های «شبحی» با فناوری فریب راداری

فناوری‌های مورد استفاده آمریکا با بهره‌گیری از سامانه«حافظه دیجیتال فرکانس رادیویی» DRFM، سیگنال‌های راداری دریافتی را ضبط کرده و با اندکی تأخیر دوباره ارسال می‌کنند.

این روش باعث می‌شود اپراتورهای رادار در ایران روی صفحه نمایش خود با ده‌ها هدف کاذب یا «شبح‌گونه» روبه‌رو شوند که وجود خارجی ندارند و به این ترتیب، محل واقعی استقرار و حرکت نیروی ضربتی آمریکا از دید سامانه‌های پدافندی پنهان می‌ماند.

عبور از «شکاف هوا» در شبکه‌های نظامی ایران

شبکه‌های نظامی ایران به‌صورت «ایرگپ» یا اصطلاحا دارای شکاف یا دیوار هوا طراحی شده‌اند (یعنی به اینترنت متصل نیستند) تا از هک شدن جلوگیری شود.

با این حال، هواپیماهای پیشرفته جنگ الکترونیک آمریکا می‌توانند با نزدیک شدن کافی، این شکاف را پر کرده و کدهای مخرب را مستقیما به گیرنده بشقاب رادار تزریق کنند و بدون نیاز به اتصال اینترنت، سامانه را هدف قرار دهند.

«رایانه پرنده» در ارتش آمریکا

جنگنده «اف ۳۵ لایتنینگ ۲» به دلیل برخورداری از سامانه پیشرفته AN/ASQ 239 باراکودا (برگرفته از نام نوعی ماهی گوشتخوار و درنده)، معمولاً به‌عنوان یک «رایانه پرنده» شناخته می‌شود.

به گفته تحلیلگران نظامی، این سامانه توانایی شناسایی امضای الکترونیکی منحصربه‌فرد هر رادار، از جمله رادارهای ایرانی، را دارد و می‌تواند با ارسال بسته‌های داده دقیق و هدفمند، سامانه پردازش آن رادار را مختل کرده، دچار خطا کند یا به‌طور کامل از کار بیندازد.

راهبرد خنثی‌سازی خاموش

بر اساس دکترین نظامی آمریکا، هدف نهایی دستیابی به نوعی خنثی‌سازی غیرنظامی و بدون شلیک یا اصطلاحا «غیرجنبشی» است.

واشنگتن می‌کوشد با اتکا به ابزارهای پیشرفته سایبری و جنگ الکترونیک، سامانه‌های پدافند هوایی چند میلیارد دلاری ایران را عملا به توده‌ای از فلز بی‌استفاده تبدیل کند و آن‌ها را پیش از آغاز هرگونه درگیری نظامی مستقیم، از طریق حملات الکترونیکی فلج و از مدار عملیات خارج شوند.