دادگاه تجدیدنظر چهار متهم پرونده قتل یک معلم فرانسوی به نام «ساموئل پتی» که در اکتبر سال ۲۰۲۰ میلادی توسط یک پناهجوی ۱۸ ساله اسلامگرای چچنی در شهرستان ایولین کشته شد، روز دوشنبه ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶ (ششم بهمن ۱۴۰۴) در پاریس آغاز شد.
این چهار نفر پیشتر در دادگاه بدوی به جرم مشارکت در این جنایت محکوم شده بودند و اکنون برای بررسی مجدد حکم خود به دادگاه تجدیدنظر مراجعه کردهاند. این چهار نفر پیشتر در دادگاه بدوی به حبسهای ۱۳ تا ۱۶ سال محکوم شده بودند.
قاتل این معلم، عبدالله انزوروف نام داشت که بلافاصله پس از ارتکاب جنایت توسط پلیس کشته شد. این حادثه در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۰ (۲۵ مهر ۱۳۹۹) در حوالی همان مدرسه راهنمایی که آقای پتی در آنجا تاریخ و جغرافیا تدریس میکرد، رخ داد.
تصمیم قاتل برای کشتن این معلم ناشی از انتشار یک خبر نادرست در شبکههای اجتماعی بود. یک دانشآموز ۱۳ ساله که دختر فردی به نام «ابراهیم شنینه» است، ادعا کرد که آقای پتی در کلاس درس خود راجع به آزادی بیان، با نمایش کاریکاتوری از پیامبر اسلام، به دانشآموزان مسلمان تبعیض روا داشته است.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
حال آنکه این دانشآموز در آن روز اصلا در کلاس حضور نداشت، اما دروغ او توسط پدرش و یک واعظ اسلامگرای دیگر به نام عبدالحکیم صفریوی به شکل گستردهای در شبکههای اجتماعی پخش شد. تا اینکه پس از چند روز حملات و کمپینهای شدید آنلاین علیه آقای پتی، این معلم ۴۷ ساله در بیرون مدرسهاش، درست یک روز پیش از آغاز تعطیلات پاییزه، گردن زده شد.
هشت متهم اصلی
در پایان نخستین دادگاه، که در پایان سال ۲۰۲۴ برگزار شد، هفت مرد و یک زن متهم پرونده همه محکوم شناخته شدند و به حبسهایی بین یک تا شانزده سال محکوم شدند. اما چهار نفر از متهمان پرونده برای تجدیدنظر درخواست دادند و محاکمه دوباره آنها تا ۲۷ فوریه (هشتم اسفند) در دادگاه ویژه کیفری تجدیدنظر پاریس ادامه خواهد داشت.
این گروه شامل دو دوست آقای انزوروف، به نامهای «نعیم بوداود» و «عظیم اپسیرخانوف» هستند که هر دو پیشتر به جرم «همکاری در قتل» به ۱۶ سال زندان محکوم شدهاند. دو نفر دیگر نیز آقای شنینه و آقای صفریوی هستند که به جرم «عضویت و همکاری با گروه تروریستی» به ترتیب به ۱۳ و ۱۵ سال زندان محکوم شده بودند.
اما چهار متهم دیگری که برای تجدیدنظر اقدام نکردهاند، پیشتر در شبکههای اجتماعی با قاتل در تماس بودهاند.
در خصوص دوستان آقای انزوروف، قضات دادگاه بدوی تشخیص دادهاند که آنها « کاملا» از خطرناک بودن دوست خود آگاه بودهاند و با این حال به او از جمله برای یافتن سلاح، کمک کردهاند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
وکیل خانوادگی آقای پتی ابراز امیدواری کرده است که دادگاه تجدیدنظر، حکم اولیه را از نظر اصل موضوع، نوع اتهامات و مجازاتها تایید کند و همچنین «تمام مراحل وقوع این جنایت و هر حلقه از زنجیره اقدامات مجرمانه به رسمیت شناخته شده و مورد رسیدگی قرار گیرد».
آیا راه انداختن کمپین نفرتپراکنی آنلاین مصداق «همکاری با گروه تروریستی» است؟
با آغاز این محاکمه تجدیدنظر، قوه قضاییه فرانسه باید به یک پرسش کلیدی پاسخ دهد که آیا فعالیتهای نفرتپراکنی آنلاین میتواند مصداق «همکاری با گروه تروریستی» باشد؟ برای صدور چنین حکمی، دادگاه باید هم شواهد مادی مشارکت در این گروه و هم شواهدی دال بر قصد و آگاهی متهم از نقش خود در یک پروژه «تروریستی» را اثبات کند.
در حکم دادگاه بدوی در دسامبر ۲۰۲۴، قضات دادگاه ویژه کیفری پاریس نتیجه گرفتند که ابراهیم شنینه و عبدالحکیم صفریوی قاتل را نمیشناختند. با این حال، طبق نظر قضات، آنها «با وجود تهدیدها و خطراتی که علیه ساموئل پاتی وجود داشت، ریسک کردهاند تا یک فرد خشونتطلب و رادیکال به عنوان بازوی مسلح آنها اقدام به آسیب رساندن فیزیکی به معلم کند.»
قضات همچنین تاکید کردند که این دو متهم «با ایجاد ذهنیتی که امکان وقوع جنایت را فراهم میکرد و با شعلهور کردن خشم و نفرت در ذهن یک فرد رادیکال، در وقوع این قتل مشارکت داشتند.»
به این ترتیب، قضات مسیر تفسیر موسع از کاربرد اتهام «همکاری با گروه تروریستی» را باز کردند و اکنون میتواند بسته به شرایط و زمینهای که وقایع رخ دادهاند، تفسیر و اعمال شود.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
از سوی دیگر، وکلای آقای شنینه تاکید میکنند که هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد ویدیوهای موکل آنها توسط قاتل مشاهده شده است.
آنها میگویند: «موکل ما وقوع وقایع را انکار نمیکند، اما هیچ مدرکی دال بر آن وجود ندارد که او از زمینهای که قضات برای اثبات قصد در اتهام «همکاری با گروه تروریستی» مدنظر قرار دادهاند، اطلاع داشته باشد. این، تفسیر بسیار تازه و خطرناکی از قانون است.»
وکلای آقای صفریوی نیز میگویند: «قضات تلاش کردهاند مفهومی تحت عنوان همکاری غیر عمدی با گروه تروریستی ایجاد کنند که برای آن، صرفاً آگاهی از خطر کافی باشد. این یک تفسیر عجیبوغریب حقوقی است که خطر جدی جرمانگاری سخنرانی عمومی را به همراه دارد.»
اگر دادگاه تجدیدنظر استدلال و حکم دادگاه بدوی را تأیید کند، متهمان هنوز این امکان را خواهند داشت که به دیوان عالی فرانسه (کاساسیون) شکایت کنند.
آیا جسد ساموئل پتی به آرامگاه ملی پانتئون آورده خواهد شد؟
روزنامه لیبرسیون روز ۱۴ ژانویه در یادداشتی عنوان کرد که یک کمیته حمایتی خواستار آوردن جسد ساموئل پتی به پانتئون شده است. پانتئون که در پاریس واقع است، بنا و آرامگاهی است که برخی از برجستهترین شخصیتهای تاریخ فرانسه در آن به خاک سپرده شدهاند.
به گفته گائل پاتی، خواهر ساموئل پاتی، این افتخار «ادای احترام به همه معلمان» خواهد بود. او افزود که مأموریت معلمان «هر روز دشوارتر میشود و بیش از هر زمان دیگری برای حفظ و ترویج ارزشهای جمهوری ضروری است».
ادوار ژفری، وزیر آموزش ملی فرانسه، در تاریخ ۲۲ ژانویه اظهار داشت که «رویکرد کسانی را که از آن حمایت میکنند را درک میکند»، اما این اقدام «چیزی است که باید با دقت بررسی شود.»