از اول دسامبر زنان شاغل که به دلیل علائم یائسگی دچار ناتوانی میشوند میتوانند از مرخصی پزشکی ویژه استفاده کنند. اسپانیا با این اقدام حمایتهای کاری از زنان را گسترش میدهد در حالی که بسیاری کشورهای اروپایی چنین تدبیری ندارند.
از روز ۱ دسامبر، زنانی که در اسپانیا زندگی و کار میکنند، از یک حق شغلی جدید برخوردار میشوند. کسانی که دچار مشکلات سلامت ناتوانکننده مرتبط با یائسگی هستند میتوانند درخواست مرخصی استعلاجی ویژه بدهند و از روز دوم، بدون آن که لازم باشد حداقل دورهای حق بیمه تامین اجتماعی پرداخت کرده باشند، مقرری دریافت کنند.
این اصلاح روز ۲۰ اکتبر توسط دولت تصویب شد و گام دیگری در حفاظت از سلامت زنان در محیط کار به شمار میرود. با این حال، صرف ورود به دوران یائسگی برای استفاده از این مرخصی کافی نخواهد بود. یک پزشک باید وضعیتی مرتبط با یک اختلال ثانویه مرتبط با یائسگی را تشخیص دهد که به طور موقت مانع انجام کار زن میشود.
دولت بر این باور است که این اقدام به رسیدگی به مشکلات سلامت، که سالها در محیط کار کمتر مورد توجه بودهاند، کمک خواهد کرد. الما سایس، وزیر شمول اجتماعی، تامین اجتماعی و مهاجرت، در نشست خبری پس از جلسه کابینه از این اصلاح دفاع کرد.
او گفت: «بیش از ۱۰.۵ میلیون زن تحت پوشش تامین اجتماعی هستند و ما به وضعیتهایی پاسخ میدهیم که نامرئی شده بود.» اسپانیا پیشتر در سال ۲۰۲۳، با تصویب مرخصی استعلاجی با حقوق برای قاعدگی ناتوانکننده که اقدامی پیشرو در اروپا تلقی میشود، در این مسیر گام برداشته بود. مقررات جدید اکنون این حمایت را به برخی وضعیتهای مرتبط با یائسگی گسترش میدهد.
چه کسانی میتوانند مرخصی جدید دوران یائسگی را درخواست کنند؟
گرگرفتگیهای شدید، مشکلات خواب، خستگی یا دشواری در تمرکز میتواند بر زندگی روزمره برخی زنان در دوران یائسگی تاثیر بگذارد. در برخی موارد، این مشکلات حتی میتواند آنها را از کار کردن باز دارد.
اما همه علائم، حق مرخصی استعلاجی ایجاد نمیکند. برای درخواست این مرخصی، کارگر باید تحت ارزیابی پزشکی قرار گیرد تا مشخص شود آیا دچار وضعیت ناتوانکننده مرتبط با یک اختلال ثانویه یائسگی هست یا نه.
اگر پزشک تشخیص دهد که وضعیتی مرتبط با یک اختلال ثانویه یائسگی وجود دارد که مانع انجام کار او میشود، میتواند گواهی مرخصی استعلاجی مربوطه را صادر کند.
همانند دیگر مرخصیهای استعلاجی، کارگر لازم نیست نسخه کاغذی گواهی بیماری را به کارفرما تحویل دهد، زیرا اطلاعات به صورت الکترونیکی از طریق تامین اجتماعی ارسال میشود. شرایط جدید از روز ۱ دسامبر ۲۰۲۶ اجرا خواهد شد.
در دوران مرخصی چه مبلغی پرداخت میشود؟
اصلیترین تفاوت با مرخصیهای استعلاجی معمول برای بیماریهای عادی، زمان آغاز پرداختها است. در نظام رایج، مقرری از روز چهارم مرخصی پرداخت میشود، در حالی که زنانی که از این نوع جدید مرخصی استفاده میکنند، از روز دوم پول دریافت خواهند کرد.
شرکت حقوق روز نخست را پرداخت خواهد کرد. از روز بعد، کارگر برای ۲۰ روز اول، مقرری تامین اجتماعی برابر با ۶۰ درصد مبنای محاسبه قانونی دریافت میکند و از روز ۲۱ این رقم به ۷۵ درصد میرسد.
یکی دیگر از شروط مرخصی استعلاجی برای بیماریهای عادی نیز حذف شده است؛ این که فرد در پنج سال گذشته دستکم ۱۸۰ روز حق بیمه تامین اجتماعی پرداخت کرده باشد. زنانی که معیارهای پزشکی را دارند، بدون توجه به مدت پرداخت حق بیمه، مشمول دریافت این مقرری خواهند شد.
وضعیت در دیگر کشورهای اروپایی چگونه است؟
در آلمان، ایتالیا، یونان، پرتغال و ترکیه مرخصی شغلی ویژهای برای دوران یائسگی وجود ندارد. در آلمان و پرتغال، برای مثال زنانی که علائمشان مانع کار کردن آنها میشود میتوانند به پزشک مراجعه کنند و مرخصی استعلاجی معمول برای یک بیماری عادی بگیرند. در هر دو کشور، یائسگی مقررات کاری جداگانهای ندارد.
در یونان، ایتالیا یا ترکیه نیز اقدام مشابهی وجود ندارد و هیچ مزیت خاصی برای وضعیتهای ناتوانکننده مرتبط با این دوره از زندگی در نظر گرفته نشده است.
با این اصلاح، اسپانیا دامنه حمایتهای شغلی از زنان را فراتر از مرخصی مربوط به قاعدگی ناتوانکننده که در سال ۲۰۲۳ تصویب شده بود گسترش میدهد. این اقدام همچنین موضوعی را به پیشزمینه میآورد که در بخش بزرگی از اروپا هنوز پاسخ مشخصی ندارد: این که نظامهای حمایت اجتماعی چگونه باید خود را با مشکلات سلامت احتمالی دوران یائسگی سازگار کنند.