ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، روز دوشنبه روسیه را متهم کرد که آتشبس در حوزه انرژی را که دونالد ترامپ اعلام کرده بود، نادیده گرفته و به حملات خود علیه تاسیسات انرژی اوکراین ادامه داده است. او گفت کییف حتی در جریان توافق ادعایی قرار نداشته و خبر آن را از رسانهها شنیده است.
زلنسکی روز دوشنبه در سخنرانی خود در مجمع امنیتی ورشو، در نخستین واکنشهایش به تنش تازه در روابط کییف و واشنگتن، اعلام کرد که اوکراین از توافقی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، درباره توقف حملات به زیرساختهای انرژی اعلام کرده بود، اطلاعی نداشته است.
او گفت: «ما از چنین چیزی خبر نداشتیم. ما هم از طریق رسانهها فهمیدیم که رئیسجمهوری آمریکا توانسته است برای برقراری آتشبس در حوزه انرژی توافقی به دست آورد.»
رئیسجمهوری اوکراین همچنین تردید کرد که مسکو اساسا با این پیشنهاد موافقت کرده باشد. او گفت نه تایید علنی این توافق از سوی روسیه را دیده و نه نشانهای از کاهش حملات این کشور به زیرساختهای انرژی اوکراین مشاهده کرده است.
زلنسکی با اشاره به ادامه بمباران تاسیسات انرژی اوکراین گفت: «ما هیچجا ندیدهایم که آنها از این آتشبس حمایت کرده باشند.»
هنگامی که ترامپ خبر توافق را اعلام کرد، بخشهای گستردهای از کییف در پی حملات روسیه با قطعی برق و آب روبهرو بودند و نیروهای امدادی و تعمیراتی برای بازگرداندن جریان برق تلاش میکردند.
به گفته زلنسکی، اندکی پس از اعلام ترامپ، روسیه بار دیگر یکی از نیروگاههای برق شهر خارکیف را هدف حملهای برنامهریزیشده قرار داد.
او با کنایه به ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، گفت: «معلوم است که پوتین تروث سوشال را نمیخواند.»
تروث سوشال شبکه اجتماعی متعلق به ترامپ است که رئیسجمهوری آمریکا خبر توافق آتشبس را در آن منتشر کرده بود.
زلنسکی همچنین روسیه را متهم کرد که در طول شب به یکی از تاسیسات تولید گاز و یک جایگاه سوخت در اوکراین حمله کرده است؛ در حالی که به گفته او، نیروهای اوکراینی از حمله به پالایشگاههای نفت روسیه خودداری کردهاند.
با وجود ادامه حملات، رئیسجمهوری اوکراین تأکید کرد که کییف همچنان آماده پایبندی به آتشبسی متقابل در زمینه حملات به زیرساختهای انرژی است.
او گفت: «ما آمادهایم آتشبس در حوزه انرژی را رعایت کنیم، مشروط بر اینکه روسیه نیز آماده انجام همین کار باشد. اگر آنها موافق باشند، ما هم موافقیم.»
زلنسکی همچنین اعلام کرد اگر واشنگتن ضروری بداند، حاضر است تضمینهای رسمی در این زمینه امضا کند، اما تأکید کرد که آمریکا باید پایبندی مسکو به توافق را تضمین کند.
توافق گازوئیل ترامپ و پوتین؛ آغاز تنش تازه با واشنگتن
اظهارات زلنسکی پس از چند روز افزایش تنش میان اوکراین و آمریکا مطرح شد؛ تنشی که از روز جمعه و با اعلام توافق دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین بر سر عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای آمریکا و جهان شدت گرفت.
هدف از این توافق، کاهش قیمت سوخت در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر آمریکا عنوان شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا پس از اعلام توافق، مجوزی ششماهه صادر کرد که بخشی از تحریمهای گازوئیل روسیه را برای محمولههایی که پیشتر در نفتکشها بارگیری شده بودند، کاهش میدهد و امکان تحویل آنها را تا آوریل ۲۰۲۷ فراهم میکند.
این تصمیم چرخشی آشکار در سیاست واشنگتن برای محدود کردن درآمدهای انرژی روسیه به شمار میرود.
توافق یادشده با انتقاد رهبران اروپایی و شماری از قانونگذاران آمریکایی روبهرو شد. گروهی از سناتورهای هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات از ترامپ خواستند در تصمیم خود تجدیدنظر کند و هشدار دادند که این توافق ممکن است منابع مالی تازهای برای تأمین هزینه جنگ روسیه علیه اوکراین در اختیار مسکو قرار دهد.
ترامپ در مقابل، حملات اوکراین به پالایشگاههای نفت روسیه را از عوامل افزایش قیمت سوخت دانسته و از زلنسکی خواسته بود این حملات را متوقف کند.
رئیسجمهوری آمریکا روز شنبه یک گام فراتر رفت و ضمن متهم کردن زلنسکی به مانعتراشی در مسیر پایان جنگ، گفت اوکراین به رئیسجمهوری تازهای نیاز دارد.
ترامپ روز یکشنبه نیز در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که روسیه و اوکراین با برقراری فوری آتشبس در حوزه انرژی موافقت کردهاند؛ ادعایی که در آن زمان هیچیک از دو طرف جنگ آن را بهطور علنی تأیید نکرده بودند.
این نخستینبار نبود که چنین توافقی اعلام میشد. اعلام مشابهی در ماه سپتامبر نیز نتوانسته بود به حملات پایان دهد.
زلنسکی: به فشار آمریکا نیاز داریم، نه لغو تحریمهای روسیه
رئیسجمهوری اوکراین در چنین شرایطی از فرصت سخنرانی در ورشو استفاده کرد تا از واشنگتن بخواهد در سیاست خود در قبال مسکو تجدیدنظر کند.
او گفت: «ما به فشار آمریکا بر روسیه نیاز داریم؛ نه کاهش تحریمها، نه امتیاز دادن، بلکه فشار واقعی.»
زلنسکی تاکید کرد حملات اوکراین به پالایشگاهها و تاسیسات صادرات نفت روسیه، پاسخی به کارزار مستمر مسکو علیه زیرساختهای انرژی این کشور بوده است.
به گفته او، آتشبس در حوزه انرژی تنها زمانی میتواند مؤثر باشد که هر دو طرف حملات به این تاسیسات را متوقف کنند.
زلنسکی: با آتشبس کامل ۶۰روزه، برای برگزاری انتخابات آمادهام
زلنسکی در بخش دیگری از سخنانش به فشارهای تازه ترامپ برای برگزاری انتخابات ریاستجمهوری در اوکراین واکنش نشان داد.
او گفت در شرایط امنیتی کنونی، برگزاری انتخابات عملا ناممکن است، زیرا حملات روسیه بهصورت شبانهروزی ادامه دارد.
رئیسجمهوری اوکراین گفت: «از نظر امنیتی، چنین چیزی کاملا ناممکن است. ما روز و شب هدف حمله قرار میگیریم.»
او همچنین به دشواریهای اجرایی برگزاری انتخابات برای بیش از یک میلیون نظامی اوکراینی اشاره کرد که شماری از آنها در خطوط مقدم جنگ حضور دارند.
بااینحال، زلنسکی اعلام کرد اگر واشنگتن بتواند با مسکو بر سر یک آتشبس فراگیر به توافق برسد، حاضر است برای یافتن راهی قانونی جهت برگزاری انتخابات تلاش کند.
او گفت: «اگر آتشبس برقرار شود و آمریکاییها بتوانند با روسها به چنین توافقی برسند، آمادهام با پارلمان وارد گفتوگو شوم و راهحلهای دشوار را پیدا کنم.»
زلنسکی احتمال داد که این روند مستلزم اصلاح قوانین و حتی قانون اساسی اوکراین باشد؛ هرچند اصلاح قانون اساسی در دوران حکومت نظامی این کشور ممنوع است.
رئیسجمهوری اوکراین سپس با اشاره به تعاملات دیپلماتیک ترامپ با مسکو، عملا رئیسجمهوری آمریکا را به چالش کشید و گفت واشنگتن باید بتواند از نفوذ خود بر پوتین برای توقف کامل درگیریها استفاده کند.
او افزود: «اگر دستکم ۶۰ روز آتشبس کامل داشته باشیم، آمادهام برای برگزاری انتخابات اقدام کنم.»
هشدار درباره عملیات ترکیبی روسیه علیه کشورهای اروپایی
زلنسکی در بخش دیگری از سخنرانی خود هشدار داد که سازمانهای اطلاعاتی اوکراین از برنامههای تازه روسیه برای بیثبات کردن کشورهای اروپایی مطلع شدهاند.
او خطاب به حاضران در مجمع امنیتی ورشو گفت: «سرویسهای اطلاعاتی ما میدانند که روسیه در حال برنامهریزی عملیات تهاجمی ترکیبی متعددی علیه اروپا، علیه کشورهای مختلف و علیه کشورهای شماست.»
رئیسجمهوری اوکراین افزود: «چیزی به نام اقدام کوچک برای بیثباتسازی وجود ندارد.»
او از دولتهای اروپایی خواست هوشیاری و اتحاد خود را در برابر این تهدیدها حفظ کنند.
زلنسکی همچنین بار دیگر خواستار ادامه کمکهای نظامی به اوکراین شد؛ از جمله تأمین مهمات برای جنگندههای اف۱۶، موشکهای رهگیر پدافند هوایی و منابع مالی لازم برای تولید داخلی تسلیحات و پهپادها.
او خواهان گسترش همکاریهای صنایع دفاعی اوکراین و لهستان شد و گفت تولید مشترک تجهیزات نظامی و مشارکتهای فناورانه میتواند امنیت هر دو کشور را تقویت کند.
درخواست از اروپا برای تسریع پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا
رئیسجمهوری اوکراین در ادامه از رهبران اروپایی خواست مانع تاخیر بیشتر در مذاکرات پیوستن کشورش به اتحادیه اروپا شوند.
او تاکید کرد پیشرفت در این مذاکرات نهتنها از نظر سیاسی اهمیت دارد، بلکه میتواند روحیه شهروندان اوکراینی را که در آستانه گذراندن زمستانی دیگر در شرایط جنگی قرار دارند، تقویت کند.
زلنسکی گفت: «لطفا اجازه ندهید روند ادغام اوکراین در اروپا متوقف شود.»
او افزود کییف انتظار دارد دو مجموعه از فصلهای مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا گشوده شود و خواهان آغاز مذاکرات درباره دو مجموعه دیگر تا پایان سال جاری است.
رئیسجمهوری اوکراین گفت: «مردم ما باید احساس کنند که با وجود همه دشواریها، آینده اروپایی اوکراین نزدیک است.»
زلنسکی در پایان سخنانش از رهبران اروپایی خواست به واشنگتن یادآوری کنند که آتشبس در حوزه انرژی، کاهش تنشها و تضمینهای امنیتی معتبر باید در عمل تحقق یابند و نباید صرفا به اعلام خبر در شبکههای اجتماعی محدود شوند.
او در پایان با کنایهای دیگر به ترامپ گفت: «در دنیای واقعی، نه فقط در تروث سوشال.»