مقاصد اروپایی در یک رده‌بندی جهانی تازه برای بازنشستگی امتیاز بالایی گرفتند و شش کشور در میان ده گزینه برتر قرار گرفتند، در حالی که کسانی که به بازنشستگی در خارج از کشور فکر می‌کنند مالیات‌های بیشتر را در برابر کیفیت زندگی می‌سنجند.
اوروگوئه در تازه‌ترین رده‌بندی جهانی مقصدهای بازنشستگی به رتبه نخست رسیده و جای پرتغال، رهبر سال گذشته، را گرفته است. با این حال اروپا همچنان پرنماینده‌ترین منطقه است و شش کشور آن در میان ده مقصد برتر قرار دارند. قاره‌های آمریکایی سه جایگاه را به خود اختصاص داده‌اند و موریس در رتبه دوم ایستاده است.
آگهی
آگهی
شاخص بازنشستگی ۲۰۲۶ موسسه گلوبال سیتیزن سولوشنز ۴۶ برنامه اقامت بازنشستگی و اقامت مبتنی بر درآمد غیرفعال را مقایسه می‌کند و کیفیت زندگی، آزادی سفر و مسیرهای دستیابی به شهروندی، نظام مالیاتی، روند درخواست و هزینه‌ها را می‌سنجد.
نقاط قوت اروپا در استانداردهای بالای زندگی، قدرت پاسپورت‌ها و مسیرهای نسبتا روشن برای کسب شهروندی است، هرچند سطح بالاتر مالیات بر امتیازهای آن تاثیر منفی می‌گذارد. اسپانیا، پرتغال، لتونی، آندورا، ایتالیا و یونان همگی در میان ده مقصد برتر قرار دارند و پرتغال امسال به رتبه پنجم سقوط کرده است.
اوروگوئه به لطف امتیازهای قوی در هر پنج شاخص، و نه کسب رتبه اول در یکی از آنها، پیشتاز است. موریس در رده دوم قرار دارد و ترکیب مالیات مطلوب با عملکرد خوب در دیگر حوزه‌ها را ارائه می‌کند.
این گزارش تاکید می‌کند که مقصد مناسب به اولویت‌های هر بازنشسته بستگی دارد. فاصله امتیازی میان رتبه‌های اول تا دهم کمتر از چهار واحد است و همین نشان می‌دهد پیشتازان به یکدیگر بسیار نزدیک‌اند.
اولویت‌های اصلی بازنشستگان در خارج از کشور چیست؟
در این شاخص، کیفیت زندگی بیشترین وزن را دارد؛ پس از آن جابه‌جایی و شهروندی، و سپس مالیات، روند درخواست و هزینه‌ها قرار می‌گیرند. به گفته این گزارش، این وزن‌دهی بازتاب‌دهنده اولویت‌های یک فرد معمولی است که قصد بازنشستگی در خارج از کشور را دارد.
اروپا در زمینه کیفیت زندگی و جابه‌جایی عملکرد بسیار خوبی دارد اما در حوزه مالیات امتیازهای پایین‌تری کسب می‌کند و تفاوت میان برنامه‌های آن زیاد است. قاره‌های آمریکایی از نظر مقرون‌به‌صرفه بودن و مالیات مطلوب برجسته‌اند و موریس پیشتاز عملکرد آفریقاست. در خاورمیانه، مالیات پایین و زمان‌های رسیدگی کوتاه مهم‌ترین جذابیت‌ها هستند. امارات متحده عربی که در مجموع در جایگاه نوزدهم قرار دارد، از نظر رژیم‌های مالیاتی ترجیحی در رتبه نخست است. اسپانیا، که در مجموع سوم است، در زمینه جابه‌جایی و امکان همراهی اعضای خانواده نیز امتیازهای بالایی دارد.
پاسپورت‌های قدرتمند و مسیرهای روشن دستیابی به شهروندی به برنامه‌های اروپایی و بسیاری از برنامه‌های آمریکای لاتین کمک کرده است تا امتیازهای بالایی به دست آورند. مقاصد حوزه خلیج فارس مالیات مطلوب و رسیدگی سریع ارائه می‌کنند، اما برنامه‌های بازنشستگی آنها مسیر استانداردی برای کسب شهروندی در اختیار نمی‌گذارد.
برترین برنامه‌های اروپایی در شاخص بازنشستگی ۲۰۲۶
ده برنامه بین‌المللی بازنشستگی با بالاترین رتبه در اروپا در اسپانیا، پرتغال، لتونی، آندورا، ایتالیا، یونان، اتریش، آلبانی، قبرس و مالت ارائه می‌شوند. هر ده کشور در نیمه بالای جدول این شاخص قرار دارند.
برنامه‌های اروپایی به‌ویژه در کیفیت زندگی و جابه‌جایی عملکرد خوبی دارند؛ اما بهای این وضعیت، نظام مالیاتی است. اسپانیا که بهترین کشور اروپا برای زندگی بازنشستگی در خارج به شمار می‌رود، از نظر کیفیت زندگی در جهان پنجم است و روند درخواست نسبتا روانی دارد که تا هشت ماه طول می‌کشد. در مقابل، این کشور از نظر مالیات در میان ۴۶ برنامه در رتبه آخر ایستاده است؛ با مالیات بر درآمد جهانی، مالیات‌های منطقه‌ای بر ثروت و نبود هرگونه رژیم ویژه برای دارندگان ویزا.
پرتغال در اروپا دوم است. این کشور که در سال ۲۰۲۵ در صدر فهرست جهانی قرار داشت، امسال به رتبه پنجم سقوط کرده است. این افت پس از آن رخ داد که پرتغال مدت لازم برای کسب شهروندی را افزایش داد؛ در ماه مه، این مدت برای بیشتر متقاضیان غیراروپایی از پنج به ده سال رسید.
این کشور همچنان رتبه‌ای بسیار بالا در جدول جهانی دارد؛ جایگاهی که تا حدی به دلیل یکی از مقرون‌به‌صرفه‌ترین مسیرهای عمده اروپایی به دست آمده است؛ حداقل درآمد ماهانه مورد نیاز ۹۲۰ یورو تعیین شده است. پرتغال از نظر جابه‌جایی نیز امتیازهای بالایی می‌گیرد، اما رسیدگی به پرونده‌ها تا دو سال طول می‌کشد و رتبه چهل‌ویکم در حوزه مالیات ممکن است آن را برای بازنشستگانی که اولویتشان مالیات پایین است کمتر جذاب کند.
برنامه‌هایی که از نظر مالیاتی عملکرد خوبی دارند، از جمله در مالت، آندورا و قبرس، غالبا شروط سخت‌گیرانه دیگری نیز دارند؛ از جمله آستانه‌های بالای درآمدی، سرمایه‌گذاری‌های بزرگ یا زمان‌های رسیدگی طولانی. چند کشور نیز رژیم‌های اختیاری ارائه می‌کنند؛ مانند مالیات ثابت ۷ درصدی بر مستمری‌های خارجی در یونان و جنوب ایتالیا.
زمان و هزینه رسیدگی میان کشورها تفاوت زیادی دارد؛ لتونی، که سومین مقصد اروپا است، زمان رسیدگی دو تا چهار ماهه و یکی از کم‌هزینه‌ترین برنامه‌ها را ارائه می‌کند. در مقابل، روند رسیدگی در قبرس ممکن است بیش از دو سال طول بکشد، اما این کشور در صورت برآورده شدن شروط مشخص، نرخ مالیات ۵ درصدی ارائه می‌دهد.
ایرلند در این شاخص از نظر کیفیت زندگی در رتبه نخست قرار دارد. این کشور محیط انگلیسی‌زبان را با برخی از بهترین شاخص‌های ایمنی و محیط‌زیست ترکیب می‌کند.
آندورا بالاترین امتیازهای ایمنی و محیط‌زیست در این شاخص را به دست آورده است؛ این کشور از نظر کیفیت زندگی در جهان سوم است و مالیات پایین دارد؛ مالیات بر درآمد در آن حداکثر ۱۰ درصد است و مالیات بر ثروت یا ارث وجود ندارد. در عین حال، آندورا گران‌ترین برنامه در کل شاخص است و علاوه بر درآمد قابل توجه، سرمایه‌گذاری محلی یک میلیون یورویی را الزامی می‌کند.
ایتالیا و یونان به ترتیب از نظر جابه‌جایی و شهروندی در سطح جهانی در رتبه‌های اول و دوم قرار دارند و پنجمین و ششمین مقصد برتر بازنشستگی در اروپا هستند. هر دو کشور گزینه‌هایی برای کاهش بار مالیاتی ارائه می‌کنند، اما شرط درآمد ماهانه ۳۵۰۰ یورویی یونان از بالاترین آستانه‌ها است.
برای واجد شرایط شدن چه میزان درآمد ماهانه لازم است؟
آستانه‌های درآمد ماهانه تفاوت زیادی دارند؛ از کمتر از ۶۰۰ یورو در نیکاراگوئه تا بیش از ۹۰۰۰ یورو در بحرین. در اروپا، درآمد ماهانه کمتر از ۸۰۰ یورو در قبرس می‌تواند کافی باشد، اگر سایر شروط برآورده شوند؛ در حالی که در آندورا باید درآمد ماهانه بیش از ۴۵۰۰ یورو باشد. برای مقایسه، مبالغ نشان‌داده‌شده در نمودار به یورو تبدیل شده‌اند و ممکن است همراه با تغییر نرخ ارز نوسان کنند.
منابع قابل قبول درآمد نیز اهمیت دارند. در برخی موارد، متقاضیان باید درآمد غیرفعال یا مستمری با منشا خارجی ارائه کنند؛ در موارد دیگر، پس‌انداز یا سود سهام نیز پذیرفته می‌شود. همچنین، حتی اگر آستانه درآمد نسبتا پایین باشد، برخی مسیرها به پس‌انداز، سپرده، سرمایه‌گذاری یا دیگر پرداخت‌های کلان اولیه نیاز دارند.
کیپ‌ورد، نامیبیا، شیلی، زامبیا و مراکش در نمودار گنجانده نشده‌اند، زیرا در گزارش مشخص نشده که آیا الزامات درآمدی آنها ماهانه است یا خیر. السالوادور نیز کنار گذاشته شده است، چون برای بازنشستگان و کسانی که از درآمد غیرفعال زندگی می‌کنند آستانه‌های جداگانه تعیین می‌کند. در این کشورها، سطح درآمد مورد نیاز میان ۸۲۵ تا ۱۸۰۰ دلار متغیر است.
چقدر طول می‌کشد تا پاسپورت بگیرید؟
دستیابی به شهروندی از طریق این برنامه‌ها در بسیاری موارد ممکن است، اما تضمین‌شده نیست. به گفته گزارش، ۲۴ برنامه امکان اخذ تابعیت ظرف پنج سال و ۱۷ برنامه ظرف شش تا ده سال را فراهم می‌کنند. آندورا به ۲۰ سال اقامت نیاز دارد. چهار کشور، یعنی مالت، امارات متحده عربی، ایرلند و بحرین، از طریق ویزاهای بازنشستگی یا درآمد غیرفعال مسیر استانداردی برای شهروندی ارائه نمی‌کنند.
کوتاه‌ترین زمان‌ها در آمریکای جنوبی است؛ حدود دو سال در آرژانتین و حدود سه سال در اوروگوئه، پاراگوئه و برخی کشورهای دیگر.
با این حال، به گفته گزارش، ۱۱ کشور از جمله اتریش، آندورا، امارات متحده عربی و مالزی تابعیت دوگانه را مجاز نمی‌دانند. در نتیجه، متقاضیان ممکن است ناچار شوند از شهروندی اصلی خود چشم بپوشند. برای کسانی که حاضر به انجام این کار نیستند، اقامت دائم سقف دسترسی خواهد بود.
سایر مناطق چه پیشنهادهایی دارند؟
کشورهای قاره‌های آمریکایی از نظر مقرون‌به‌صرفه بودن و نظام‌های مالیاتی مطلوب برجسته‌اند. برزیل، آرژانتین و شیلی همچنین پاسپورت‌های قدرتمند و مسیرهای نسبتا کوتاه برای دستیابی به شهروندی ارائه می‌کنند و همین به جذابیت این منطقه می‌افزاید.
موریس قوی‌ترین عملکرد را در آفریقا دارد. در خاورمیانه، جذابیت اصلی مالیات پایین و رسیدگی سریع است، هرچند مسیرهای بازنشستگی در این منطقه راه استانداردی برای کسب شهروندی فراهم نمی‌کنند.