حدود ۹۱ درصد اروپاییها با سختتر شدن مقررات شبکههای اجتماعی برای کودکان موافقند و ممنوعیت کامل را اقدامی با بیشترین حمایت میدانند.
طرح پیشنهادی جدید اتحادیه اروپا تحت عنوان «قانون کیدز (KIDS)»، میتواند استفاده کودکان زیر ۱۳ سال از شبکههای اجتماعی را ممنوع کرده و امکانات دسترسی را برای رده سنی ۱۳ تا ۱۵ سال محدود سازد.
هدف این طرح، مقابله با اعتیاد به تلفن همراه و پدیده موسوم به «دووماسکرولینگ» (دیدن مداوم اخبار و محتوای منفی) است، و در عین حال میکوشد کودکان را در برابر محتوای مضر، یا ارتباطات آسیبزا، و همچنین خطرات روانی و جسمی محافظت کند.
سازمانهای مدافع حقوق کودک از این اقدام استقبال کردهاند، هرچند برخی هشدار میدهند که محدود کردن دسترسی نوجوانان به شبکههای اجتماعی ممکن است آنها را به سمت جوامع آنلاین به مراتب خطرناکتر سوق دهد.
طبق نظرسنجی یوروبارومتر تحت عنوان «چالشها و اولویتهای اتحادیه اروپا»، اکثریت قاطع شهروندان اتحادیه اروپا (۹۱٪) موافق هستند که برای تنظیم و کنترل استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی به اقدامات بیشتری نیاز است.
اقدامی که بیشترین حمایت را کسب کرده، با ۳۶ درصد، ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر یک سن مشخص بوده است.
یونان با ۴۹ درصد، بیشترین حمایت از این اقدام را نشان میدهد و پس از آن بلغارستان، رومانی، پرتغال، ایرلند و اسلواکی، هر یک با ۴۴ درصد، قرار دارند. کمترین میزان حمایت در مجموعهای از کشورهای اروپای مرکزی دیده شده است: اتریش با ۲۷ درصد، آلمان با ۲۸ درصد و جمهوری چک با ۲۹ درصد.
«انتقال بار مسئولیت از پلتفرمها به والدین»
با این حال، برخی سازمانهای حقوق کودک از طرح اتحادیه اروپا چندان خرسند نیستند.
ژان-ماری کواشی، مسئول پیگیری پروندههای اتحادیه اروپا در سازمان «سرزمین انسانها» (Terre des Hommes) هلند، در گفتوگو با برنامه «یورپ اینموشن» گفت: «ما از تعیین ۱۳ سال به عنوان حداقل سن حمایت میکنیم، اما آن را یک ممنوعیت جدید نمیدانیم. در حال حاضر پلتفرمهای شبکه اجتماعی، ۱۳ سال را به عنوان سن دسترسی به پلتفرمهای خود تعیین کردهاند.»
به گفته او، حد سنی تعیینشده در این قانون با استانداردهای موجود در ماده ۸ «مقررات عمومی حفاظت از دادهها» یا «جیدیپیآر» همخوانی دارد و این قانون جدید نیازمند بهبود در نحوه تنظیم دسترسی برای افراد ۱۳ و ۱۴ ساله است.
بر اساس چارچوب کنونی، نوجوانان نمیتوانند به طور مستقل یک حساب کاربری در شبکههای اجتماعی ایجاد کنند و والدینشان باید ایجاد و تایید حساب را برای آنها انجام دهند.
پس از آن، حساب کاربری از طریق یک حساب والدین پیوندخورده یا یک داشبورد مدیریتی اداره خواهد شد که برای نمونه، محدودیت زمانی استفاده از صفحه را تعیین میکند و حداکثر زمان استفاده را به یک ساعت در روز محدود میکند.
در این صورت بخش قابل توجهی از مسئولیت بر دوش والدین خواهد بود.
کواشی افزود: «قانون کیدز اتحادیه اروپا با هدف قرار دادن طراحی پلتفرمها به جای ممنوعیتهای فراگیر، در مسیر درستی حرکت میکند، اما وابسته کردن دسترسی به ثبتنام والدین، بار مسئولیت را از شرکتهای فناوری به خانوادهها منتقل میکند.»
او ادامه داد: «برای نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ ساله، ایمنی باید بهصورت درونی و پیشفرض طراحی شود، نه اینکه بهدست والدین فعال گردد. دسترسی کودکان به فضای آنلاین باید مشروط به ایمن بودن آن باشد، نه مجوز والدین»
امنیت آنلاین کودکان: اروپاییها بیشتر نگران چه چیزی هستند؟
نگرانی درباره استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی در سراسر اتحادیه اروپا بالا است؛ بهطوری که حدود ۷۰ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که بسیار یا تا حدودی نگران قلدرگری آنلاین/سایبری (۷۱٪)، طعمهجویی آنلاین کودکان (۷۰٪) و مواجهه با محتوای زیانبار (۶۹٪) هستند.
در همین حال، میزان نگرانی در مورد «طراحی اعتیادآور» که یکی از اهداف اصلی قانون KIDS است در سطح پایینتری ثبت شد و تنها ۶۰ درصد (که از این میان فقط ۲۸ درصد بسیار نگران بودند) را به خود اختصاص داد.
با این حال، استثناهایی هم وجود دارد: در قبرس، سهم پاسخدهندگانی که درباره طراحی اعتیادآور نگرانند به ۸۹ درصد میرسد و در لوکزامبورگ به ۸۷ درصد.