پنتاگون ۱۸۸ شرکت چینی را به فهرست سیاه نظامی خود اضافه کرده است؛ بزرگترین گسترش این فهرست که نام برندهای شناختهشده فراتر از بخش دفاعی را هدف میگیرد.
پنتاگون شرکتهای علیبابا، بیوایدی و بایدو را به فهرست شرکتهای نظامی چین اضافه کرده و آنها را از قراردادهای دفاعی با ایالات متحده محروم کردهاست؛ اقدامی که گسترش قابل توجهی در این طبقهبندی محسوب میشود و اکنون به عمق بخش فناوری غیرنظامی چین نفوذ کردهاست.
آگهی
آگهی
این فهرست که نسخه بهروزشده آن دوشنبه منتشر شد، اکنون ۱۸۸ نهاد چینی را در بر میگیرد، در حالی که سال گذشته ۱۳۴ مورد بود.
این فهرست اکنون شامل شرکتهای بزرگ غیردولتیای هم میشود که معمولا با حوزههای دفاعی یا امنیتی پیوندی نداشتند و این امر بازتابدهنده افزایش بدگمانی در واشنگتن نسبت به راهبرد پکن برای بهکارگیری کسبوکارهای غیرنظامی در اهداف نظامی است.
این فهرست که در سال ۲۰۲۱ به دستور کنگره ایجاد شد، شرکتهای چینیای را شناسایی میکند که پنتاگون آنها را دارای ارتباط با ارتش چین میداند؛ نه فقط آنهایی را که مستقیما تحت کنترل نیروهای نظامی و امنیتی هستند، بلکه همچنین شرکتهایی را که به پایه صنعتی دفاعی این کشور کمک میکنند.
پنتاگون سال گذشته هنگام بهروزرسانی این فهرست اعلام کرد ارتش چین در پی آن است که فناوریها و دانش پیشرفتهای را بهدست آورد که توسط شرکتها، دانشگاهها و برنامههای تحقیقاتی چینی توسعه یافته و «ظاهرا نهادهایی غیرنظامی» به نظر میرسند.
بودن در این فهرست چه معنایی دارد؟
شرکتهای موجود در این فهرست همچنان میتوانند در ایالات متحده فعالیت تجاری داشتهباشند اما با آسیب دیدن اعتبار خود روبهرو میشوند و ممکن است مشمول محدودیتهای بیشتری شوند. این فهرست پیشتر شرکتهایی مانند دیجیآی، یکی از تولیدکنندگان بزرگ پهپادهای تجاری، را نیز در بر میگرفت.
کمیته ویژه مجلس نمایندگان در امور حزب کمونیست چین پس از انتشار فهرست جدید آن را «هشدار به کسبوکارهای آمریکایی، همه سطوح حکومت و مردم آمریکا» توصیف کرد.
این کمیته افزود شرکتهای موجود در فهرست که سهامشان در بورسهای آمریکا معامله میشود باید از فهرستها حذف شوند و هیچ شرکت آمریکایی نباید با این نهادها معامله کند، «در غیر این صورت به تقویت برتری نظامی چین کمک میکنند».
چرا علیبابا، بیوایدی و بایدو؟
پنتاگون در توضیح قرار دادن نام علیبابا در این فهرست اعلام کرد این غول فناوری بهدلیل ارتباطش با وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین به تقویت پایه صنعتی دفاعی این کشور کمک میکند. سهام علیبابا در بورس نیویورک معامله میشود.
به گفته پنتاگون، بیوایدی و بایدو نیز با همین وزارتخانه که مسئول سیاستهای فناوری و صنعتی چین است، ارتباط دارند.
علیبابا و بایدو هر دو به این تصمیم اعتراض کردند. علیبابا در بیانیهای اعلام کرد: «علیبابا نه یک شرکت نظامی چینی است و نه بخشی از هیچ راهبردی برای همگرایی بخشهای نظامی و غیرنظامی».
بایدو که به حوزه هوش مصنوعی و تاکسیهای خودران نیز وارد شده، اعلام کرد این که آن را یک شرکت نظامی بدانند «کاملا بیاساس» است.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در ژانویه اعلام کرد از خودروسازان چینی مانند بیوایدی استقبال میکند اگر در ایالات متحده کارخانه بسازند و کارگران آمریکایی استخدام کنند؛ هرچند چندین قانونگذار گفتهاند در پی وضع ممنوعیت برای خودروهای برقی چینی خواهند بود.
رباتهای رقصان و خشم دیپلماتیک
در میان نامهای جدید، شرکت رباتیک چینی یونیتری نیز دیده میشود؛ شرکتی که رباتهای رقصانش در برنامه «آمریکا استعداد دارد» شبکه انبیسی سیمون کاول را تحت تاثیر قرار داد.
پنتاگون اعلام کرد این شرکت از طریق قرار گرفتن در فهرست بنگاههای کوچک و متوسط بسیار نوآور، دارای توان رقابتی جهانی و حیاتی برای زنجیره تامین چین، «آگاهانه از کمک» دولت چین بهرهمند شدهاست.
پکن واکنشی تند نشان داد. سفارت چین در واشنگتن ایالات متحده را متهم کرد که «مفهوم امنیت ملی را بیش از حد گسترش میدهد و با تهیه فهرستهای تبعیضآمیز به دنبال هدف قرار دادن شرکتهای چینی است» و افزود شرکتهای چینی قوانین و مقررات کشورهایی را که در آنها فعالیت میکنند رعایت میکنند.
سفارت چین تاکید کرد: «آمریکا باید به این رویکرد نادرست پایان دهد و محیطی منصفانه، عادلانه و غیرتبعیضآمیز برای شرکتهای چینی فراهم کند.»