فرانسه در یک شاخص جهانی تازه پذیرش هوش مصنوعی در رتبه آخر است و حدود نیمی از کارمندان دولت هرگز این فناوری را در محل کار بهکار نبردهاند، با وجود سرمایهگذاری کلان دولت در این حوزه.
یک مطالعه تازه نشان میدهد دولتهای اروپا در استفاده از هوش مصنوعی (AI) در خدمات عمومی از رقبای جهانی خود عقب ماندهاند.
بر اساس شاخص بهکارگیری هوش مصنوعی در بخش عمومی ۲۰۲۶ که امروز منتشر شد، فرانسه، آلمان و بریتانیا برای تبدیل جاهطلبیهای خود در حوزه هوش مصنوعی به ابزارهای عملی در اختیار کارمندان دولت با مشکل روبهرو هستند.
این مطالعه که توسط موسسه پابلیک فرست برای مرکز نوآوری داده و با حمایت مالی گوگل منتشر شده است، نشان میدهد در حالی که استفاده از هوش مصنوعی در جهان با سرعت در حال گسترش است، کشورهای اروپایی رویکردی محتاطانه و ریسکگریز در پیش گرفتهاند؛ رویکردی که باعث شده بسیاری از کارمندان دولت به فناوریی که در دیگر نقاط جهان شیوه کار در حکومت را دگرگون کرده، دسترسی نداشته باشند.
با وجود گسترش وسیع استفاده، اکنون ۷۴ درصد کارمندان دولت در جهان از هوش مصنوعی استفاده میکنند و ۸۰ درصد احساس میکنند این فناوری به آنها اختیار و توان بیشتری داده است، اما فقط ۱۸ درصد بر این باورند که دولتهایشان از این فناوری «بسیار موثر» استفاده میکنند.
این شاخص بر پایه نظرسنجی از ۳۳۳۵ کارمند بخش عمومی در ۱۰ کشور، از جمله بریتانیا، آلمان، فرانسه، ایالات متحده، ژاپن، برزیل، آفریقای جنوبی، هند، سنگاپور و عربستان سعودی، تنظیم شده است.
فرانسه در این مطالعه در رتبه آخر قرار گرفت
در میان این ده کشور، فرانسه در رتبه آخر قرار گرفت؛ ۷۴ درصد کارمندان فرانسوی بخش عمومی گفتهاند هوش مصنوعی نمیتواند هیچ بخشی از کار آنها را انجام دهد و حدود ۴۵ درصد هم گفتهاند هرگز در محل کار از هوش مصنوعی استفاده نمیکنند.
فقط ۲۷ درصد کارکنان در فرانسه از سرمایهگذاری سازمانهایشان روی ابزارهای هوش مصنوعی خبر دادهاند و بسیاری نیز گفتهاند دستورالعملهای مدیران درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی روشن نیست.
به نظر میرسد همین تجربه محدود عملی، نگاهها را هم شکل داده است. بسیاری از کارمندان دولت در فرانسه انتظار ندارند هوش مصنوعی به افزایش کارایی منجر شود.
گزارش یادآور میشود: «در حالی که فرانسه هوش مصنوعی را ابزاری راهبردی برای رقابتپذیری و نوسازی معرفی میکند، تا وقتی تجربه عملی وجود نداشته باشد، ارزش آن برای بسیاری از کارکنان انتزاعی باقی میماند.»
این یافتهها به ویژه با توجه به سرمایهگذاری قابل توجه فرانسه در زیرساختهای هوش مصنوعی و تدوین چارچوبهای اخلاقی برای هدایت بهکارگیری مسئولانه این فناوری در دولت، چشمگیرتر است.
گزارش هشدار میدهد ۷۰ درصد کارکنانی که در سازمانهای با راهنمایی محدود درباره هوش مصنوعی به طور فعال از این فناوری استفاده میکنند، این کار را «در سایه» انجام میدهند؛ یعنی از ابزارهای هوش مصنوعی بدون اطلاع کارفرمای خود استفاده میکنند.
نگاه اروپا به هوش مصنوعی
در سطح گستردهتر اروپا، روند استفاده همچنان محتاطانه است. آلمان و فرانسه در زمره کشورهایی با ریسکگریزی بیشتر قرار گرفتهاند که استفاده از هوش مصنوعی در آنها عمدتا به متخصصان و طرحهای آزمایشی محدود میشود.
بریتانیا در بهکارگیری هوش مصنوعی پیشرفتهایی داشته، اما همچنان با خلاهایی در زمینه دستورالعمل و زیرساخت روبهرو است؛ ۳۷ درصد کارمندان دولت نوعی آموزش در حوزه هوش مصنوعی دیدهاند، اما میزان استفاده در دستگاههای مختلف یکسان نیست و بسیاری از کارکنان به ابزارهای تایید شده دسترسی ندارند.
کشورهایی مانند سنگاپور، عربستان سعودی و هند در صدر این فهرست قرار گرفتند؛ کشورهایی که حمایت قوی مدیران ارشد را با استفاده گسترده و روزمره از هوش مصنوعی در کارهای دولتی تلفیق کردهاند.
در این نظرسنجی سطح بهکارگیری هوش مصنوعی در پنج حوزه سنجیده شده است: نگرش نسبت به هوش مصنوعی، میزان اعتماد به استفاده از آن، دسترسی به ابزارهای مورد تایید و راهنمایی مدیران، میزان ادغام هوش مصنوعی در کار روزمره و دسترسی به آموزش.
گروه تهیهکننده این نظرسنجی میگوید این عوامل تعیین میکند که آیا دولتها میتوانند راهبردهای هوش مصنوعی خود را به بهبود واقعی خدمات عمومی تبدیل کنند یا نه.
این نظرسنجی را مرکز نوآوری داده با حمایت مالی گوگل انجام داده است.
ریچل ولف، مدیرعامل موسسه پژوهشی پابلیک فرست، گفت: «بسیاری از دولتها برای استفاده از هوش مصنوعی در بخش عمومی برنامههای جاهطلبانهای دارند، اما بعضیها شرایط بهتری برای کاربرد عملی آن فراهم کردهاند.»
او افزود: «پژوهش ما نشان میدهد چه کسانی موفق شدهاند و کجا بهبود لازم است. این موضوع مهم است، چون استفاده موثر از هوش مصنوعی به خدمات عمومی بهتر، نتایج قویتر برای شهروندان و نهادهای عمومی مقاومتر منجر میشود.»