دادهها نشان میدهد که اروپاییها تمایلی به امتیازدهی قابلتوجه به روسیه ندارند و همزمان معتقدند زمان آن فرا رسیده که برای دستیابی به یک توافق با اوکراین تلاش شود.
با نزدیک شدن به پنجمین سالگرد آغاز جنگ، اوکراین در حال بررسی آخرین نسخه از طرح صلح میانجیگری شده توسط آمریکاست که نخستین بار در نوامبر گذشته مطرح شد.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین هفته گذشته گفت اوکراین و آمریکا به توافق کلی در زمینه تضمینهای امنیتی رسیدهاند، اما گزارشها نشان میدهند که اختلافنظرها بر سر واگذاری سرزمینها به روسیه، جنجالیترین موضوع طرح، همچنان باقی است.
اگرچه رهبران اروپایی عمدتا در تدوین این سند غایب بودهاند، اما نظرسنجیهای عمومی در سراسر قاره که توسط مؤسسه YouGov انجام شده، نشان میدهد که اروپاییها درباره طرح ۲۰ مادهای همچنین پیشنویس قبلی ۲۸ مادهای چه موضعی دارند.
شرکتکنندگان در بریتانیا، آلمان، فرانسه، اسپانیا، ایتالیا و لهستان بر این نظر توافق دارند که کمترین شرط در توافق صلح احتمالی، اجازه دادن به روسیه برای حفظ تمام سرزمینهایی است که هماکنون در اختیار دارد، یعنی تقریبا یکپنجم خاک اوکراین.
خط قرمز بعدی، اجبار کییف به کم کردن استعداد ارتش خود از ۸۰۰ هزار نفر فعلی به ۶۰۰ هزار نفر است.
شهروندان اروپایی همچنین به شدت با منع اوکراین از پیوستن به پیمان نظامی ناتو مخالف هستند.
مخالفت با هر سه پیشنهاد، از دست دادن سرزمین، کاهش ارتش و عدم عضویت در ناتو، در بریتانیا از همه بیشتر است. در اسپانیا نیز مخالفت بالاست.
وضعیت ایتالیا به عنوان کشوری که بیشترین تمایل را به واگذاری سرزمین توسط اوکراین دارد، متفاوت است.
اکثر ایتالیاییها با این که روسیه همه سرزمینهای اشغالی را نگه دارد، بهطور جدی مخالفتی ندارند و تنها پاسخدهندگانی در اروپا هستند که معتقدند پیشنهاد واگذاری منطقه دونباس به روسیه برای پایان جنگ پذیرفتنی است.
حمایت از اوکراین تا پیروزی نهایی یا تلاش برای توافق؟
با این حال، نظر پاسخدهندگان درباره پرسش اصلی حمایت از اوکراین تا پیروزی یا پیشبرد طرح صلح همچنان متفاوت است.
پاسخدهندگان بریتانیایی و لهستانی معتقدند اروپا باید از اوکراین تا زمان عقبنشینی روسیه حمایت کند، اما اکثریت پرسششوندگان در آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا میگویند که از یک توافق صلح حمایت خواهند کرد، حتی اگر شامل بخشیدن بخشی از سرزمین اوکراین به روسیه باشد.
اروپا چه پیشنهادی ارائه کرده و مرحله بعدی چیست؟
اوایل ماه دسامبر رهبران آلمان، دانمارک، فنلاند، فرانسه، ایتالیا، لیتوانی، هلند، نروژ، لهستان، سوئد، بریتانیا و اتحادیه اروپا بر یک طرح ششمادهای اروپایی توافق کردند.
این رهبران به جای ارائه یک طرح رقیب برای پیشنهاد آمریکا، ایدههای خود را به عنوان تکمیل آنچه در حال حاضر روی میز است مطرح کردند و بر آن چه که «همگرایی قوی میان آمریکا، اوکراین و اروپا» مینامند، اشاره کردند.
در این طرح همچنین نقش فعالتر اروپا در آینده پس از جنگ اوکراین پیشنهاد شده و تعهد داده شده به بازسازی نیروهای اوکراین، تأمین امنیت آسمان آن و حمایت از امنیت دریایی، «از جمله با فعالیت در داخل اوکراین» کمک شود.
با این حال، این طرح جزئیاتی درباره مسئله سرزمین ارائه نمیدهد و فقط بیان میکند که چنین تصمیماتی «بر عهده مردم اوکراین است، زمانی که تضمینهای امنیتی قوی به طور مؤثر برقرار شود».
سهشنبه گذشته، بیش از ۲۰ کشور از ائتلاف داوطلبان در پاریس دیدار کردند تا جزئیات بیشتری درباره تعهدات امنیتی خود برای اوکراین ارائه دهند.
در بیانیه مشترک آنها اعلام شده که آنها موافقت کردهاند به ارائه کمکهای نظامی بلندمدت و تسلیحاتی به نیروهای مسلح اوکراین ادامه دهند و این که «پس از امضای هر توافق صلح، خط اول دفاع و بازدارندگی باقی خواهند ماند».
آنها همچنین متعهد شدند پس از «برقراری آتشبس اعتمادپذیر» اقدامات بازدارندهای در زمین، دریا و هوا فراهم کنند.