طبق یک مطالعه جدید، با افزایش دما به دلیل تغییرات اقلیمی، گرمای بالای ۲۰ درجه سانتیگراد باعث کاهش تولد نوزادان پسر میشود.
یک پژوهش جدید نشان میدهد هرگاه دما از ۲۰ درجه سانتیگراد بالاتر میرود، تعداد نوزادان پسر متولدشده در مقایسه با دختران کمتر میشود.
پژوهشگران دانشگاه آکسفورد دریافتهاند مواجهه با گرما میتواند مرگومیر پیش از تولد را در اوایل بارداری، به ویژه در جنینهای مذکر، افزایش دهد.
به نوشته نویسندگان، برای سالهای طولانی تصور میشد نسبت جنسی هنگام تولد، یعنی نسبت نوزادان پسر به دختر، ثابت است، به طور ژنتیکی تعیین میشود و از شوکهای اجتماعی یا محیطی تاثیر نمیپذیرد.
با این حال نتایج منتشرشده در نشریه آکادمی ملی علوم آمریکا (PNAS) نشان میدهد گرمای شدید میتواند بر تعداد پسران و دختران متولدشده در سراسر جهان نقش داشته باشد.
پژوهشگران دادههای بیش از پنج میلیون تولد در ۳۳ کشور آفریقای زیر صحرا و هند را بررسی کردند. آنها دریافتند در هر دو منطقه، گرمای محیطی میتواند مرگومیر پیش از تولد را در اوایل بارداری، به ویژه در جنینهای مذکر، افزایش دهد.
عبدالغنی، همنویسنده این پژوهش، گفت: «ما نشان میدهیم دما به طور بنیادی تولیدمثل انسان را با تاثیرگذاری بر این که چه کسی متولد میشود و چه کسی متولد نمیشود، شکل میدهد.»
او خاطرنشان کرد یافتهها نشان میدهد دما پیامدهای قابل اندازهگیری برای بقای جنین و رفتارهای برنامهریزی خانواده دارد که بر ترکیب جمعیت و توازن جنسیتی اثر میگذارد.
او افزود درک این فرایندها برای پیشبینی این که محیط در اقلیمی رو به گرمتر شدن چگونه بر جوامع اثر میگذارد، ضروری است.
آستانه ۲۰ درجه سانتیگراد
این مطالعه ۲۰ درجه سانتیگراد را آستانه دمایی شناسایی کرده که از آن به بعد تغییر در نسبتها رخ میدهد، هرچند روزهای گرمتر این اثر را به همان نسبت تشدید نمیکند.
پژوهشهای پیشین نشان داده است مواجهه با گرما در دوران بارداری توان بدن مادر برای تنظیم دما را تهدید میکند و خطر از دست رفتن بارداری را افزایش میدهد. اگر مادر دچار کمآبی شود، ممکن است جنین خون، اکسیژن یا مواد غذایی کافی دریافت نکند.
تنها یک واکنش زیستی نیست
مواجهه با گرما نه فقط سلامت مادر را به خطر میاندازد، بلکه بر رفتارهای برنامهریزی خانواده هم تاثیر میگذارد.
به گفته نویسندگان، دماهای بسیار بالا میتواند از طریق اختلال در جابهجایی یا افزایش نااطمینانی مالی و کاهش درآمد، دسترسی به سقط جنین را تحت تاثیر قرار دهد.
نویسندگان نوشتند این مطالعه نشان میدهد اثرات گرما به طور یکسان توزیع نمیشود.
زنانی که منابع کمتری دارند و آنهایی که در محیطهای آسیبپذیرتر زندگی میکنند، شدیدتر تحت تاثیر قرار میگیرند؛ امری که نگرانیها درباره گسترش نابرابریهای سلامت در شرایط تغییرات اقلیمی را افزایش میدهد.
در اروپا کشورها با افزایش دما روبهرو هستند و در مناطقی مانند آلبانی، یونان، پرتغال و اسپانیا طول فصل گرما به بیش از ۱۰۰ روز رسیده است.
به گفته سازمان جهانی هواشناسی، در سال ۲۰۲۴ تعداد روزهای همراه با تنش گرمایی و شبهای گرم استوایی، یعنی شبهایی که دما از ۲۰ درجه سانتیگراد پایینتر نمیاید، دومین رکورد بالای ثبتشده بوده است.
با توجه به این که انتظار میرود دمای جهانی همچنان افزایش یابد، پژوهشگران خواستار مطالعات بیشتری درباره عوامل محیطی برای حفاظت از سلامت مادران و بهبود دسترسی به خدمات درمانی شدهاند تا اثرات بلندمدت بر تولیدمثل و پویایی جمعیت کاهش یابد.
تاثیر تغییرات اقلیمی بر باروری
مطالعات، تاثیر شرایط اقلیمی بر باروری زنان و مردان را مستند کرده است.
در سال ۲۰۲۴ بسیاری از کشورهای اروپایی پایینترین نرخهای تولد خود در چند دهه اخیر را ثبت کردند. در حالی که کارشناسان میگویند (منبع به زبان انگلیسی) برای ثابت ماندن اندازه جمعیت به طور میانگین به ۲.۱ فرزند برای هر زن نیاز است، در چندین کشور این رقم به طور مستمر کمتر از ۱.۵ است.
یک مرور نظاممند اخیر که پژوهشگران دانشگاه کاتولیک شیلی انجام دادهاند نشان میدهد افزایش رخدادهای مرتبط با اقلیم و بلایای طبیعی فرایندهای تولیدمثل را از مرحله تصمیم به فرزندآوری تا مراقبت، شامل نیتهای باروری، بارداری، تولد، باروری و فرزندپروری، به شدت مختل میکند.