بازیلکای تازهکاوششده تنها بنایی است که به طور قطعی به مارکوس ویترویوس پولونیوس که از چهرههای بنیانگذار معماری غرب است نسبتدادهشده است.
باستانشناسان در ایتالیا بقایای یک باسیلیکای ۲ هزار ساله را که بهدست ویتروویوس، معمار پیشگام رومی در دوران باستان، طراحی شده بود، از زیر خاک بیرون آوردهاند.
الساندرو جیولی، وزیر فرهنگ ایتالیا، گفت این کشف با کشف مقبره توتانخآمون قابل مقایسه است و افزود: «این چیزی است که نوههای ما دربارهاش حرف خواهند زد.»
این گنجینه باستانی هنگام کاوشها برای نوسازی میدان آندریا کوستا در شهر فانو، در منطقه لمارکه کشف شد. پژوهشگران پس از یافتن ستونهایی که بهطور مستقیم با توصیف این معمار تطابق داشتند، توانستند آن را بهطور قطعی به طرح ویتروویوس نسبت دهند.
بازکشف یک باسیلیکای از دسترفته
این باسیلیکای تازه کاوششده تنها بنایی است که با قطعیت به مارکوس ویتروویوس پولونیوس، از چهرههای بنیانگذار معماری غرب، نسبت داده میشود.
کتاب «دی آرشیتکتورا»ی ویتروویوس (ده کتاب درباره معماری) تنها رساله کاملِ معماری است که از دوران باستان به جا مانده و بهعنوان نخستین کتاب در نظریه معماری شناخته میشود.
آموزههای او درباره تناسبات کلاسیک بناها طی قرنها مبنای کار هنرمندان شد، از جمله لئوناردو داوینچی که تصویر نمادینش از بدن انسان با عنوان مرد ویتروویوسی شناخته میشود.
ویتروویوس که در قرن نخست پیش از میلاد در فانوم فورتونه (فانو کنونی) زندگی میکرد، در اثر بنیادینش مشخصا به این باسیلیکا اشاره کرده و آن را بنای عمومی باشکوهی برای دادرسی و امور بازرگانی توصیف کرده است.
اما مکان این بنا با گذشت زمان فراموش شد و به معما تبدیل شد. طی قرنها، پژوهشگران و باستانشناسان در جستوجوی نشانههای آن بودهاند.
لوکا سرفیلیپی، شهردار فانو، هنگام معرفی این یافته گفت: «ما بیش از ۲ هزار سال منتظر این کشف بودهایم.»
جیولی در نشست افزود: «امروز در فانو، قطعهای بنیادی از موزاییکی که ژرفترین هویت کشورمان را حفظ میکند کشف شد.» او ادامه داد: «تاریخ باستانشناسی و پژوهش اکنون به پیش و پس از این کشف تقسیم میشود.»
«اتفاقی استثنایی برای شهر فانو»
مسئولان میگویند این یافته قرار است توجه جهانی را به شهر فانو در لمارکه جلب کند؛ یکی از مناطق کمتر شناختهشده ایتالیا.
جیولی گفت: «این کشف چشمگیر واقعا نمایانگر چیزی استثنایی در تاریخ باستانشناسی، معماری و ریختشناسی شهر فانو است.»
او افزود: «در ماهها و سالهای پیشرو، اهمیت این یافته خارقالعاده را درک خواهیم کرد و همزمان، آگاهی عمومی تازهای نسبت به ضرورت حفاظت، نگهداری و پژوهشهای باستانشناسی در مکانهایی مانند فانو شکل خواهد گرفت.»
این شهر یک مرکز مطالعات ویتروویوسی دارد که به گفته سرفیلیپی، بیش از ۳۰ سال است برای معرفی شخصیت ویتروویوس فعالیت میکند.
فرانچسکو آکوارولی، رئیس منطقه لمارکه، گفت: «ما کاملا از ارزشی که این میراث میتواند بههمراه بیاورد آگاهیم؛ نه فقط از نظر اقتصادی، بلکه پیش از هر چیز از حیث گردشگری و فرهنگ.»
بررسیها در محل ساختوساز ادامه خواهد یافت تا مشخص شود چه بخشهای بیشتری از این باسیلیکا قابل کشف است و آیا این محوطه به روی عموم گشوده خواهد شد یا نه.