بازارهای نفت روز پنجشنبه تحت فشار صعودی قرار گرفتند و بهای نفت برنت در پی نگرانی از تنش در مذاکرات آمریکا و ایران برای لحظاتی به ۱۲۶ دلار رسید.
بهای نفت در بازارهای جهانی نزدیک به بالاترین سطح خود از آغاز جنگ ایران باقی ماند.
این در حالی است که آمریکا و ایران هیچ نشانهای از خروج از بنبست مذاکرات نشان نمیدهند و بازگشایی تنگه هرمز نیز در آینده نزدیک بعید به نظر میرسد.
بهای نفت برنت دریای شمال برای تحویل در ماه ژوئن روز پنجشنبه در معاملات تا هر بشکه ۱۲۶ دلار بالا رفت؛ بالاترین سطح درونروز از سال ۲۰۲۲، زمانی که روسیه تهاجم تمامعیار به اوکراین را آغاز کرد، در حالی که ایران همچنان تنگه هرمز را در چنگ خود نگه داشته است.
قیمت نفت بالا ماند، هرچند تا اوایل بعدازظهر در اروپا به زیر هر بشکه ۱۲۳ دلار عقب نشست، در حالی که سرمایهگذاران در پی نشانههایی از آغاز مذاکرات صلح یا تشدید درگیری هستند.
بهای نفت خام آمریکا، شاخص دبلیوتیآی، نیز بیش از ۳ درصد افزایش یافت و پیش از آنکه دوباره تا حوالی ۱۰۸ دلار عقب بنشیند، از ۱۱۰ دلار برای هر بشکه هم عبور کرد.
جهش قیمت نفت پیامد مستقیم بنبست مذاکرات بر سر بازگشایی تنگه هرمز، نبود چشمانداز روشن برای پایان جنگ و ظاهرا افزایش احتمال از سرگیری اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل است.
مجتبی خامنهای، رهبر عالی ایران، روز پنجشنبه گفت این کشور از «توان هستهای و موشکی» خود به عنوان دارایی ملی دفاع خواهد کرد و در حالی موضعی چالشگرانه اتخاذ کرد که دونالد ترامپ در پی دستیابی به توافقی گستردهتر برای تثبیت آتشبس شکننده است.
خامنهای در بیانیهای مکتوب که از تلویزیون دولتی خوانده شد، گفت: «آمریکاییها در خلیج فارس جایی ندارند مگر در قعر آبهای آن» و از «فصلی تازه» برای منطقه سخن گفت.
همزمان، به گزارش وبسایت اکسیوس که به نقل از دو منبع بدون ذکر نام خبر میدهد، قرار است دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز پنجشنبه با فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، دریابان برد کوپر، دیدار کند و گزارشی درباره گزینههای تازه نظامی برای اقدام در ایران دریافت کند.
این دیدار از احتمال تشدید دوباره تنشها در خاورمیانه حکایت دارد، چرا که بنا بر گزارشها از سرگیری عملیات رزمی «به طور جدی در دست بررسی» است و بازارهای نفت نیز به سرعت به این خبر واکنش نشان دادهاند.
از اوایل آوریل آتشبس برقرار بوده است، اما تلاشهای اخیر برای مذاکره بینتیجه مانده چون دو طرف از دیدار با یکدیگر خودداری کردهاند. در همین حال، آمریکا و ایران هر دو به محاصره تنگه راهبردی و حیاتی هرمز ادامه میدهند.
همچنین گزارش شده است که فرماندهی مرکزی آمریکا درخواست اعزام موشکهای هایپرسونیک به خاورمیانه را مطرح کرده؛ اقدامی که در صورت اجرا نخستین استقرار این نوع سلاح توسط ارتش آمریکا خواهد بود.
تداوم محاصره بنادر و تهدید گسترش درگیریها به طور بنیادی انتظارات بازار را دگرگون کرده است.
چشمانداز در حال تغییر اوپک و عرضه جهانی نفت
این جهش قیمتی در حالی رخ میدهد که ساختار هرم قدرت در بازار جهانی نفت دستخوش تغییرات عمیقی شده است.
امارات متحده عربی اوایل همین هفته به طور رسمی از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و ائتلاف گستردهتر آن (اوپک پلاس) خارج شد؛ اقدامی که مقامات این کشور آن را برای اولویت دادن به منافع ملی خود ضروری خواندند.
در شرایط عادی بازار، خروج یک تولیدکننده بزرگ از این کارتل معمولا نشانهای از احتمال افزایش عرضه یا کاهش ثبات قیمتی تلقی میشود.
با این حال، گستردگی جنگ ایران باعث شده خروج امارات در نگاه معاملهگران به موضوعی حاشیهای تبدیل شود.
با وجود خروج امارات که انتظار میرفت شاید از قدرت اوپک در کنترل سهمیههای تولید بکاهد، قیمتها به روند صعودی خود ادامه دادهاند.
این وضعیت نشان میدهد که در حال حاضر «پریمیوم جنگ» بر همه بنیانهای دیگر بازار غلبه دارد.
سرمایهگذاران در مقطع کنونی کمتر نگران کشمکشهای داخلی کشورهای نفتخیز هستند و توجه خود را بیشتر بر غیبت فیزیکی نفت خام ایران، توقف مسیرهای کشتیرانی از تنگه هرمز و تهدید متوجه زیرساختهای منطقه متمرکز کردهاند.
با این حال، تبدیل شدن امارات به بازیگری مستقل همچنان بر روند فزاینده چندپارهشدن حکمرانی انرژی در جهان در زمانی تاکید میکند که امنیت انرژی جهانی در آسیبپذیرترین وضعیت خود قرار دارد.