دبیرکل سازمان ملل و پاپ لئوی چهاردهم از کشورها خواستهاند تا با وضع قواعد سختگیرانهتری برای سامانههای تسلیحاتی خودمختار، مانع اعطای توان تصمیمگیری درباره مرگ و زندگی به آنها بدون دخالت انسان شوند.
رباتهای قاتل و پهپادها این هفته موضوع تعیینتکلیف خواهند بود؛ زیرا فرستادگان دولتها روز دوشنبه بحثها را شدت بخشیدند و ممکن است همین هفته تصمیم بگیرند که مذاکراتی برای تدوین قواعد استفاده از این ماشینهای مرگبار آغاز شود یا نه.
پاپ لئو چهاردهم، دبیرکل سازمان ملل متحد و گروههای کنشگر این موضوع را به عنوان یک بحث وجودی مطرح کردهاند: این که آیا میتوان به رباتها اجازه کشتن داد و آیا انسانها باید همچنان بر استفاده از سامانههای خودکارِ سلاحهای کشنده، کنترل و مسئولیتپذیری داشته باشند یا نه.
کنشگران میگویند پهپادهای مسلحی که میتوانند به طور مستقل اهداف را مورد اصابت قرار دهند، در برخی موارد محدود در مناطق درگیری مانند اوکراین و خاورمیانه به کار گرفته شدهاند، اما استفاده گسترده از آنها هنوز رخ نداده است.
سناریوهای هولناک احتمالی، مانند پهپادهای مسلحی که از کنترل خارج میشوند و با دقت بالا غیرنظامیان را به رگبار میبندند، سالها در بحثها درباره رباتهای قاتل مطرح بودهاند؛ اما این گفتوگوها تاکنون به هیچ محدودیت بینالمللی منجر نشده است.
ایالات متحده و روسیه، که رقبای دیرینهاند، میخواهند هرگونه محدودیت بر توانایی خود برای توسعه و به کارگیری ابزارهای قدرتمند جدید در رقابت تسلیحاتی فناورانه را تا حد ممکن کاهش دهند، درست در زمانی که هوش مصنوعی شتاب میگیرد و طرحهای جنگی را تغییر میدهد.
طرفداران تدوین مجموعه قواعدی برای سلاحهای مجهز به هوش مصنوعی میگویند زمان اهمیت حیاتی دارد.
آنا هیهر، مسئول حکمرانی هوش مصنوعی نظامی در مؤسسه «فیوچر آو لایف» (Future of Life Institute)، یک گروه کنشگر، گفت: «اکنون در نقطه عطفی قرار داریم که مرحله آزمایش است. اینجا و آنجا نمونههایی میبینیم، اما هنوز به مرحله بهرهبرداری کامل نرسیدهایم.»
او افزود: «تنظیم مقررات و ایجاد قواعد زمانی که این سامانهها سالهاست مورد استفاده قرار گرفتهاند، بسیار دشوارتر خواهد بود.»
نشست سازمان ملل پس از درخواست هفت کشور برای آغاز مذاکرات برگزار میشود
این موضوع در دفاتر سازمان ملل متحد در ژنو به اوج میرسد؛ جایی که هفتمین کنفرانس بازنگری کنوانسیون «برخی سلاحهای متعارف» بررسی خواهد کرد که آیا باید گفتوگوها برای تنظیم مقررات رباتهای قاتل آغاز شود یا نه.
حامیان یک توافق اذعان دارند که نیروهای قدرتمندی مانع راهاند، اما به یک سابقه اشاره میکنند: دولتها پیشتر توافقی برای تنظیم مقررات لیزرهای کورکننده به دست آوردهاند.
بیشتر کشورها از مهار آنها حمایت میکنند. ضربالاجلی که آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، امسال برای آغاز گفتوگوها درباره تنظیم مقررات تعیین کرده، به این موضوع فوریت بخشیده است، اما برخی قدرتهای بزرگ نظامی مردد هستند.
ماه گذشته هفت کشور، اتریش، بلژیک، برزیل، ایرلند، مکزیک، نیوزیلند و پاناما، پیشنهادی را برای آغاز مذاکرات درباره یک توافقنامه حقوقیِ الزامآور تازه در مورد سلاحهای خودکار در کنفرانس ارائه کردند.
طرفهای مختلف خود را برای رویارویی دیپلماتیک آماده کردهاند.
روز جمعه، میریانا سپولیاریچ، رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ، در بیانیهای گفت: «دولتها باید اقدام کنند تا اطمینان حاصل شود که آینده جنگ به ماشینها واگذار نمیشود.»
گروه کنشگر «توقف رباتهای قاتل» (Stop Killer Robots) اعلام کرده که ۱۳۰ کشور از تدوین مقررات جدید بینالمللی درباره این سامانههای تسلیحاتی حمایت میکنند.
کنشگران شروع کردهاند در خیابانها و در متروهای برلین، لندن و پاریس تبلیغاتی پخش کنند که حمایت افکار عمومی از مهار رباتهای قاتل را برجسته میکند.
روسیه: گفتوگو درباره محدودیتها «زودهنگام» است
پاپ در اولین فرمان دینی خود در ماه مه (منبع به زبان انگلیسی) «فرهنگ قدرت»ی را که رقابت هوش مصنوعی را، به ویژه در توسعه روشهای هر چه پیچیدهتر جنگ از راه دور، پیش میبرد محکوم کرد و گفت سپردن تصمیمگیری درباره مرگ و زندگی به سامانههای دورکارِ مجهز به هوش مصنوعی مجاز نیست.
بر اساس قواعد این کنوانسیون، تصمیمها باید با اجماع اتخاذ شود. این بدان معناست که هر کشور منفردی میتواند یک توافق را ناکام بگذارد و هر توافقی احتمالا بر پایه حداقل اشتراکها شکل خواهد گرفت. مسئله اختلافبرانگیز دیگر این است که برای تلاش مذاکرهکنندگان جهت توافق بر سر متن، چه مدت زمانی در نظر گرفته شود.
در آستانه برگزاری کنفرانس، گروههای بشردوستانه و کنشگران گفتند روسیه آماده به کارگیری تاکتیکهایی به نظر میرسد که روند پیشرفت به سوی آغاز مذاکرات رسمی را کند یا حتی متوقف کند.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت: «روسیه برای موفقیتآمیز بودن نتایج کنفرانس و دستیابی به توافقهای قابل قبول متقابل که به تقویت کنوانسیون سلاحهای غیرانسانی و گسترش جهانی آن کمک کند، اهمیت زیادی قائل است.»
او گفت مسکو میخواهد ابتدا «مسائل سازمانی» حل و فصل شود و فرایندی را ببیند که «عاری از سیاسیسازی» باشد.
زاخارووا گفت: «ما این ادعا را که گویا زمان تدوین اقدامات محدودکننده یا ممنوعکننده درباره چنین سامانههایی فرا رسیده است، زودهنگام میدانیم.»