ساختهٔ هلن لام ترونگ، فیلم «در غزه» شنبه جایزهٔ بهترین مستند جشنوارهٔ سینمانیا در مونترال را گرفت؛ این اثر ۷۲ دقیقهای زندگی روزانهٔ چهار خبرنگار فلسطینی AFP را در پوشش ماههای نخست جنگ، با بهخطر افتادن جانشان، نشان میدهد.
این جایزهای است که کار کسانی را برجسته میکند که از غزه، همچنان جهان را از رویدادها آگاه نگه داشتند.
مستند «در غزه» به کارگردانی هلن لام ترونگ (منبع به زبان فرانسوی)، روز شنبه ۱۴ نوامبر جایزه بهترین فیلم مستند را در جشنواره سینمای فرانسویزبان «سینمانیا» در مونترآل دریافت کرد. این فیلم ۷۲ دقیقهای چهار روزنامهنگار خبرگزاری فرانسه را دنبال میکند: مای یاغی، خبرنگار، عادل زعنون، هماهنگکننده دفتر غزه، و عکاسان خبری محمود حمس و محمد عابد.
این مستند هفت ماه نخست پس از حملات حماس به اسرائیل در روز ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را به تصویر میکشد. در شرایطی که رسانههای بینالمللی از دسترسی آزاد به این نوار محروم بودند، آنها برای ثبت و مستندسازی این درگیری بر خبرنگاران فلسطینی حاضر در محل تکیه کردند.
برای بیش از ۲۰۰ روز، این چهار خبرنگار زیر بمباران و بیاعتنا به خطر کار کردند، در حالی که همان محرومیتهایی را تحمل میکردند که جمعیت غیرنظامی متحمل میشد. آنها در عین حال باید از خانوادههای خود که در معرض جنگ قرار داشتند، محافظت میکردند.
فیلمی که بدون امکان ورود به غزه ساخته شد
هلن لام ترونگ حدود ۲۰ سال است که روزنامهنگار است و به تدریج به سمت ساخت مستند رفته است. او از جمله مستندی با عنوان «داعش، کودکان شبح» را ساخته است که در سال ۲۰۲۳ جایزه آلبر-لوندْر در بخش سمعیـ بصری را برایش به همراه داشت.
برای «در غزه»، خبرگزاری فرانسه در ژانویه ۲۰۲۴، سه ماه پس از آغاز جنگ، از او دعوت کرد.
با این حال کارگردان هرگز نتوانست به این نوار فلسطینی سفر کند. ارتش اسرائیل دسترسی آزاد رسانههای بینالمللی را به آنجا ممنوع کرده بود.
این چهار خبرنگار پذیرفته بودند شهادت بدهند، اما هیچکس نمیدانست آیا روزی موفق خواهند شد از غزه خارج شوند یا نه. هنگامی که آنها سرانجام همراه خانوادههایشان از طریق مصر تخلیه شدند، کارگردان در قاهره با آنها دیدار کرد. فیلم بر اساس شهادتهای آنها و به ویژه بر پایه تصاویری شکل گرفت که خودشان در چارچوب کارشان برای خبرگزاری فرانسه ضبط کرده بودند. حدود ۸۵ درصد این مستند بر تصاویر خود آنها استوار است.
در مونترآل، این عادل زعنون بود که به نمایندگی از گروه جایزه را دریافت کرد (منبع به زبان فرانسوی). او آن را به خبرنگارانی که در جنگ غزه کشته شدهاند و همچنین به کسانی تقدیم کرد که همچنان در میدان، «بدون غذا، بدون آب، بدون اینترنت، بدون هیچ چیز» به کار خود ادامه میدهند.
در مسیر اسکارها؟
مستند «در غزه» که در سال ۲۰۲۵ تولید شده، یک همتولید فرانسویـبلژیکی است که فکتاستوری داکس، زیرمجموعه مستندسازی خبرگزاری فرانسه، آرته فرانسه و آرتیبیاف را گرد هم آورده است.
این فیلم پیش از این در رویداد «سانی ساید آو د داک» در لا روشل مورد تقدیر قرار گرفته بود و سپس در آوریل ۲۰۲۶ جایزه بزرگ و جایزه منتخب تماشاگران جشنواره «فیگرا» را به دست آورد. در ژوئیه نیز در جشنواره «داک اج» در نیوزیلند دو جایزه کسب کرد: بهترین مستند بینالمللی و بهترین تدوین.
این مسیر اکنون میتواند راه را برای نامزدی احتمالی آن در اسکارهای ۲۰۲۷ در بخش بهترین مستند باز کند.