با دشوارتر شدن نادیده گرفتن پیامدهای بهداشتی تغییرات اقلیمی، COP31 سامانههای سلامت و توان سازگاری آنها را در روز نخست کنفرانس اقلیمی سازمان ملل در مرکز بحثها قرار داده است.
تنها بخش اندکی از تامین مالی جهانی مقابله با تغییرات اقلیمی به حوزه سلامت میرسد و همین باعث شده است نظامهای سلامت برای آماده شدن در برابر پیامدهای رو به افزایش گرمای شدید، سیلها و خشکسالیها با مشکل روبهرو شوند؛ پژوهشگران روز دوشنبه در نشست کوپ۳۱ درباره این وضعیت هشدار دادند.
دنیس تنزلر، مدیر اجرایی اندیشکده مستقل «آدلفی ریسرچ» که در حوزه سیاستهای محیط زیست و توسعه تخصص دارد، گفت: «تامین مالی حوزه سلامت فقط بخش بسیار، بسیار کوچکی است و حدود ۱ درصد از کل هزینههای تامین مالی اقلیم را شامل میشود.»
این کمبود منابع مالی در حالی رخ میدهد که افزایش دما، تقاضا برای خدمات درمانی را بالا میبرد، زیرساختهای سلامت را تهدید میکند و میلیونها کارگر را در معرض بیماریهای ناشی از گرما قرار میدهد.
در سال ۲۰۲۳ گرما با حدود ۷۱۰ هزار مورد مرگ در سراسر جهان مرتبط بود و برآورد میشود نزدیک به ۷۱ درصد این مرگها به تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی نسبت داده شود؛ بر اساس گزارش ۲۰۲۶ «لنست کانتداون» درباره تغییرات اقلیمی و سلامت (منبع به زبان انگلیسی).
استلا هارتینگر، مدیر منطقهای طرح لنست کانتداون برای آمریکای لاتین، گفت: «و آن سال، هنوز هم گرمترین سال نبود. از آن زمان، سال ۲۰۲۴ سالی حتی سختتر بود، ۲۰۲۵ همینطور و اکنون ۲۰۲۶. بنابراین این ارقام به افزایش خود ادامه خواهند داد.»
امسال تنها در اروپا، بر اساس برآوردهای اولیه، شمار مرگومیر مازاد در سراسر قاره در طول تابستان از ۳۰ هزار نفر فراتر رفت و به گفته سازمان ملل (منبع به زبان انگلیسی)، فقط در موج گرمای ۲۲ تا ۲۸ ژوئن حدود ۱۶ هزار مورد مرگ مازاد برآورد شده است.
آمادهسازی نظامهای سلامت
برزیل نمونهای از چالشی است که کشورهای در تلاش برای سازگار کردن نظامهای سلامت خود با اقلیم در حال گرم شدن با آن روبهرو هستند. این کشور دارای نظام سلامت همگانی و عمومی است، اما افزایش خطرات اقلیمی و نابرابریهای عمیق اجتماعی توان آن را برای حفاظت از جوامع آسیبپذیر تحت فشار قرار داده است.
دانیل پورسل از موسسه «تالانوا» در برزیل گفت که تامین مالی همچنان مانع اصلی برای آمادهسازی نظام سلامت این کشور است، بهویژه وقتی صحبت از حفاظت از جوامع آسیبپذیر دور از شهرهای بزرگ و اطمینان از تابآوری بیمارستانها و دیگر مراکز درمانی در برابر رویدادهای آبوهوایی بهطور فزایندهای حاد مطرح میشود.
او با اشاره به نظام سلامت همگانی برزیل، «سیستما اونیکو دی سائوده» که با حروف اختصاری «اسیواس» (SUS) شناخته میشود، گفت: «چطور سامانه اسیواس را برای واقعیت جدید اقلیمی آماده کنیم؟»
برزیل سال گذشته یک برنامه ملی سازگاری با اقلیم را تصویب کرد که شامل ۱۶ برنامه بخشی بود و یکی از آنها به طور خاص به حوزه سلامت اختصاص داشت. اما پورسل گفت برای تقویت زیرساختهای سلامت، آموزش نیروهای پزشکی و حفاظت از جوامعی که بیش از دیگران در معرض خطرات اقلیمی هستند، به سرمایهگذاری بیشتری نیاز است.
شکاف مالی بخشی از مشکل گستردهتری است که کشورهای سراسر جهان با آن روبهرو هستند. هرچند دولتها هرچه بیشتر پیامدهای بهداشتی تغییرات اقلیمی را به رسمیت میشناسند، اما سرمایهگذاری برای آمادهسازی نظامهای سلامت همگام با این خطرات پیش نرفته است.
به گفته یک تحلیل جداگانه از سوی آدلفی ریسرچ که هشت کشور بنگلادش، برزیل، فرانسه، هند، اندونزی، ایتالیا، نیجریه و آفریقای جنوبی را در بر میگیرد، افزایش دما همچنین هزینه اقتصادی قابل توجهی بر دوش خانوارها میگذارد.
استرس گرمایی کارگران را مجبور میکند ساعات کاری خود را کاهش دهند، استراحتهای بیشتری بگیرند یا کاملا کار را متوقف کنند، در حالی که بیماریهای مرتبط با گرما هزینههای درمانی از جیب را افزایش میدهد، بهویژه در کشورهایی که دسترسی به بیمه درمانی و مرخصی استعلاجی با حقوق محدود است.
کارگران بخشهای کشاورزی و ساختوساز بهطور ویژه در معرض این وضعیت هستند. به گفته تنزلر، در بنگلادش، هند، اندونزی و نیجریه، کارگران این بخشها هماکنون سالانه معادل حدود ۲۰ روز کاری یا بیشتر را به دلیل استرس گرمایی از دست میدهند.