نخستین استراتژی گردشگری پایدار اتحادیه اروپا می‌کوشد بخش سفر اروپا را رقابتی‌تر کند، جریان بازدیدکنندگان را مدیریت کند و گردشگری را فراتر از مقاصد همیشگی ترویج دهد.
کمیسیون اروپا نخستین راهبرد اتحادیه اروپا برای گردشگری پایدار را ارائه کرده است و در آن برنامه‌هایی برای تقویت رقابت‌پذیری در برابر «چالش‌های درهم‌تنیده» پیش‌روی این صنعت ترسیم شده است.
آگهی
آگهی
در جریان یک نشست خبری در بروکسل، آپوستولوس تزیتزیکوستاس، کمیسر اروپایی حمل‌ونقل و گردشگری پایدار، گردشگری را «بسیار فراتر از تعطیلات» و «نیرویی برای خیر» توصیف کرد. افزون بر آنکه مردم را گرد هم می‌آورد و بهترین‌های قاره را به نمایش می‌گذارد، آقای تزیتزیکوستاس گفت: «این بخش، پایه اقتصاد ما است.»
او افزود: «بیش از هر چیز، این تنوع چشمگیر کشورهای و مناطق ما است که اروپا را به برترین مقصد سفر در جهان تبدیل می‌کند.»
بنا بر گزارش کمیسیون اروپا، گردشگری در اروپا با ایجاد «ارزش اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مهم» از ۲۰ میلیون شغل و ۵ میلیون کسب‌وکار گردشگری پشتیبانی می‌کند، که ۹۹ درصد آن‌ها بنگاه‌های کوچک و متوسط هستند، و ۱۰ درصد از ارزش افزوده ناخالص اتحادیه اروپا را تأمین می‌کند.
با این حال این صنعت با نااطمینانی‌های ژئوپولیتیک، کمبود مهارت و نیروی انسانی، پیامدهای تغییرات اقلیمی و همچنین تغییر در انتظارات سفرکنندگان روبه‌رو است؛ چالش‌هایی که به گفته کمیسیون اروپا برای مقابله با آن‌ها به «رویکرد مشترک» نیاز است.
هدف‌های این راهبرد چیست؟
یک «اتحاد سطح‌بالای گردشگری اتحادیه اروپا» کشورهای عضو، مناطق، مقامات محلی، کسب‌وکارهای گردشگری و ذی‌نفعان را گرد هم خواهد آورد تا اروپا «به‌عنوان مقصد پیشتاز جهانی» حفظ شود. این اتحاد قاره را از طریق برنامه‌هایی مانند «Destination Europe» و «پایتخت‌های اروپایی گردشگری» ترویج خواهد کرد و در عین حال تضمین می‌کند که این بخش همچنان برای ساکنان و گردشگران سودمند بماند.
به گفته کمیسیون، این راهبرد با هدف ایجاد «بخشی گردشگری رقابتی‌تر» طراحی شده است و با فراهم کردن دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط گردشگری و سازمان‌های مدیریت مقصد به مهارت‌ها، ابزارهای دیجیتال و داده‌ها، به آن‌ها امکان می‌دهد «نوآوری کنند و به‌طور پایدار رشد کنند».
این راهبرد همچنین در پی آن است که پیرامون آنچه «موانع اداری غیرضروری» می‌خواند، «بروکراسی زائد» کاهش یابد. اقدامات در این زمینه شامل ایجاد «آکادمی گردشگری اتحادیه اروپا» است که آموزش‌های حیاتی ارائه خواهد کرد و به توسعه مهارت‌های مورد نیاز این بخش کمک می‌کند، و نیز ایجاد «فضای داده‌های مشترک گردشگری اروپا» و «رصدخانه گردشگری اتحادیه اروپا» برای تحلیل روندهای مهم.
از دید رافائله فیتو، معاون اجرایی کمیسیون اروپا در امور انسجام و اصلاحات، این صنعت فرصت‌هایی برای توسعه سرزمینی فراهم می‌کند. او گفت: «هدف ما این است که گردشگری در سراسر مناطق ما ایجاد رشد و رفاه کند، در حالی که تنوع و هویت منحصربه‌فرد سرزمین‌های ما حفظ می‌شود.»
این هدف شامل ترویج مدیریت پایدار گردشگری و متعادل کردن جریان‌های گردشگری از طریق معرفی مقاصد کمتر بازدیدشده و نیز تشویق سفر در تمام طول سال است. این هدف با «الگوی اتحادیه اروپا برای مدیریت گردشگری»، یک توصیه شورا، «جعبه‌ابزار گردشگری متوازن» و «شبکه هماهنگی بحران گردشگری اتحادیه اروپا» پشتیبانی می‌شود.
ریشه‌های این راهبرد به سخنان کمیسر تزیتزیکوستاس در سال ۲۰۲۵ میلادی بازمی‌گردد؛ جایی که او در «مجمع جهانی گردشگری» در بروکسل گفت: «پایداری یعنی کاهش انتشارها، از جمله انتشارهایی که ناشی از سفر به مقاصد و درون آن‌ها است. اما همچنین به معنای مدیریت سنجیده منابع، حفاظت از دارایی‌های فرهنگی و طبیعی و تضمین آن است که گردشگری به توسعه متوازن منطقه‌ای در سراسر اروپا کمک کند.»
واکنش صنعت گردشگری به راهبرد جدید
انجمن‌های نمایندگان سفر و برگزارکنندگان تور اروپا اِکتآ (ECTAA) این راهبرد جدید را به‌عنوان «چشم‌اندازی برای سفر اروپایی متوازن، پیوسته و تاب‌آور» استقبال کرد.
این نهاد اعلام کرد که این ابتکار «جهتی بلندپروازانه برای مقاصد، مسافران و جامعه گسترده‌تر سفر» ترسیم می‌کند و افزود که رویکرد هماهنگ اروپایی برای «هدایت رشد پایدار و حفظ جایگاه جهانی اروپا به‌عنوان مقصد نخست جهان» ضروری است.
این انجمن از کمیسیون بابت پرداختن به آنچه «محرک‌های ساختاری کلیدی» خواند، ستایش کرد؛ از جمله گردشگری متوازن، سرمایه‌گذاری در مهارت‌ها، ایجاد چارچوبی برای بنگاه‌های کوچک و متوسط و تقویت اتصال‌پذیری، به‌ویژه ابتکارهای هدفمند در حوزه مقررات راه‌آهن و هوانوردی.
اریک درسن، دبیرکل اِکتآ، گفت: «کسب‌وکارها با افزایش هزینه‌ها و نااطمینانی روبه‌رو هستند، در حالی که رقابت همچنان شدید است. از این رو ما راهبرد کمیسیون را فرصتی می‌دانیم تا به گردشگری توجه و حمایتی را که شایسته آن است، داده شود. صنعت گردشگری قدرتمند در اروپا به محیط کسب‌وکار رقابتی و توان سرمایه‌گذاری برای آینده خود نیاز دارد.»
سازمان جهانی حمل‌ونقل جاده‌ای آی‌آر‌یو (IRU) اعلام کرد که این راهبرد «نقطه عطف مهمی در شکل‌گیری دیدگاه مشترک اتحادیه اروپا برای بخشی گردشگری رقابتی‌تر، پایدارتر، تاب‌آورتر و فراگیرتر» است.
این سازمان افزود که کمیسیون اکنون برای نخستین بار «دشواری‌هایی را که شرکت‌های اتوبوس‌رانی در عبور از انبوه محدودیت‌های محلی دسترسی وسایل نقلیه شهری با آن روبه‌رو هستند» به رسمیت می‌شناسد؛ دشواری‌هایی که ناشی از مقررات پراکنده در سراسر قاره است.
به گفته آی‌آر‌یو، این امر نشان‌دهنده تعهدی برای رسیدگی به این چالش از طریق بهبود دسترسی به اطلاعات مربوط به ثبت وسایل نقلیه شهری و نیز گامی در جهت ایجاد «یک پنجره واحد اروپایی برای اطلاعات دسترسی وسایل نقلیه شهری» است که این بخش از آن حمایت کرده است.
کمیسیون اروپایی سفر (ETC) در بحبوحه تابستانی که با نوسان و بی‌ثباتی‌های ژئوپولیتیک و اقلیمی همراه بود، اعلام کرد که راهبرد کمیسیون «نخستین گام مثبت به سوی حکمرانی چندسطحی بیشتر و همکاری عمیق‌تر میان نهادهای اروپایی و ذی‌نفعان گردشگری» است.