ارتش آمریکا حملات هوایی تازه‌ای علیه سامانه‌های دفاعی ایران انجام داد که در سراسر خلیج بازتاب داشت، اما ترامپ اصرار دارد این‌ها «حملات جزئی» است، در حالی که تلاش‌های شدید دیپلماتیک برای جلوگیری از جنگی تمام‌عیار ادامه دارد.
ارتش آمریکا شامگاه روز جمعه آن‌گونه که خود اعلام کرد، حملات هوایی جدید و محدودی را در جنوب ایران انجام داد؛ اقدامی که نگرانی‌ها در سراسر خاورمیانه و میان کشورهای حاشیه خلیج فارس را از احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار تشدید کرد، اما قطر و آمریکا تأکید کردند که مذاکرات برای رسیدن به راه‌حل دیپلماتیک همچنان ادامه دارد.
آگهی
آگهی
رئیس‌جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، شامگاه جمعه به رسانه‌ها گفت که اقدام نظامی «کوچک» سامانه‌های پدافند هوایی ایران در جزیره قشم را هدف قرار داده است.
ترامپ گفت: «آن‌ها یک جور سامانه ضدهوایی کوچک ساخته بودند و ما آن را در حدود ۱۵ دقیقه، شاید هم ۵ دقیقه، از کار انداختیم.»
ترامپ تأکید کرد که «ما در حال جنگ نیستیم» و روشن کرد که همزمان با این «حمله کوچک»، ایالات متحده در چارچوب مذاکرات جاری که با میانجی‌گری اصلی قطر پیش می‌رود، «پیشرفت زیادی با ایران» حاصل کرده است.
ترامپ گفت: «ما الآن در حال مذاکره با آن‌ها هستیم. آن‌ها می‌خواهند توافقی انجام دهند.»
رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که دو موشک به منطقه سوزا در جزیره قشم اصابت کرده است، بی‌آن‌که اهداف یا میزان خسارت مشخص شود، در حالی که ساکنان محلی در شبکه‌های اجتماعی از وقوع انفجارها خبر دادند.
پیش از این در روز جمعه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مدعی شد یک پهپاد نظامی آمریکا را بر فراز جنوب ایران ساقط کرده است، اما آمریکا این ادعا را تأیید نکرد.
حمله روز جمعه نخستین حمله از زمان پیروزی بزرگ حزب دموکرات در انتخابات میان‌دوره‌ای به شمار می‌رود؛ مقامات و تحلیلگران این نتیجه را به مخالفت رأی‌دهندگان با تصمیم ترامپ برای وارد شدن به جنگ با ایران نسبت می‌دهند.
این حمله در ادامه سلسله‌ای از آن‌چه ارتش آمریکا «حملات دفاعی» خوانده بود انجام شد؛ روز دوشنبه انفجارهایی در جزایر قشم و هنگام در تنگه هرمز و همچنین در منطقه ساحلی بندرعباس در خشکی شنیده شد.
ترامپ در سخنرانی پیشین خود در فلوریدا در روز جمعه، در دفاع از تصمیمش برای جنگ با ایران گفت: «اگر اجازه می‌دادم ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند، امروز دیگر اسرائیلی وجود نداشت» و این‌که «اسرائیل از روی سطح زمین محو شده بود».
قطر پیشنهادهای تازه‌ای به مقامات ایرانی ارائه کرد
قطر به سرعت گزارش‌های متناقضی را که شامگاه جمعه درباره فروپاشی ادعایی مذاکرات منتشر شده بود رد کرد و در بیانیه‌ای تأکید کرد که «میانجی‌گران قطری همچنان در هماهنگی نزدیک با ایالات متحده و ایران برای حمایت از مذاکرات جاری» هستند.
پیش‌تر در روز جمعه، دو مقام دولت‌های خاورمیانه به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتند که ایران در حال بررسی پیشنهادهایی است که قطر برای رفع اختلافات با آمریکا بر سر برنامه هسته‌ای تهران ارائه کرده است.
اما یکی از این مقامات تأکید کرد که ایرانی‌ها دست‌کم در حال حاضر مایل نیستند درباره فعالیت‌های هسته‌ای خود با دولت ترامپ وارد مذاکره شوند، مگر آن‌که آمریکا با چند شرط اساسی که ایران خواستار گنجاندن آن‌ها در هر توافق آتش‌بس است، موافقت کند؛ به گزارش آسوشیتدپرس.
اختلافات با ایران بر سر برنامه هسته‌ای آن همچنان پیچیده‌ترین موضوع باقی مانده است؛ موضوعی که ترامپ اصرار دارد حل آن بخشی از هر توافقی باشد که قرار است به جنگی که بیش از هشت ماه طول کشیده پایان دهد.
تهران بر چند امتیاز از جانب آمریکا پافشاری می‌کند که ترامپ در گذشته آن‌ها را نپذیرفته است. از جمله مطالبات اصلی که ایران می‌گوید باید پیش از ورود به گفت‌وگوهای هسته‌ای برآورده شود، پایان دادن به محاصره نظامی بنادر ایران، لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، پرداخت غرامت خسارت‌های جنگ و پایان دادن به خصومت‌ها در سراسر منطقه، از جمله عملیات نظامی اسرائیل در لبنان است.
در همین حال، تماس‌های تلفنی فشرده میان رهبران کشورهای خلیج فارس و فراتر از آن نشان‌دهنده تلاش‌های شدید برای جلوگیری از ازسرگیری جنگی تمام‌عیار است که می‌تواند پیامدهای ویرانگری برای منطقه داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری دولتی قطر، ترامپ شامگاه جمعه با امیر این کشور، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، تلفنی گفت‌وگو کرد تا درباره «تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای کاهش تنش‌ها در منطقه و هموار کردن راه برای دستیابی به توافقی جامع که به بحران پایان دهد و امنیت و ثبات منطقه را تضمین کند» بحث کند.
در این بیانیه آمده است: «در این راستا، حضرت امیر بر اهمیت ادامه گفت‌وگو و توسل به دیپلماسی به‌عنوان راهکاری برای حل اختلافات، جلوگیری از تشدید بیشتر تنش‌ها در منطقه و حفظ آزادی کشتیرانی و امنیت تأمین انرژی تأکید کرد.»
همچنین روز جمعه، به گفته دولت قطر، وزیر دفاع آمریکا، پیت هگست، با همتای قطری خود، شیخ سعود بن عبدالرحمن آل ثانی، گفت‌وگو کرد.
در همین حال، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، روز جمعه در یک نشست در دانشگاه آکسفورد گفت: «در چند هفته گذشته با همکاران خود در دولت آمریکا که نیت بسیار صادقانه‌ای برای یافتن راهی جهت مهار و کاهش تنش‌ها دارند، همکاری کرده‌ایم»، زیرا این بحران «نمی‌تواند حل‌نشده رها شود».
او تأکید کرد که هدف مذاکرات جاری «جلوگیری از خارج شدن اوضاع از کنترل» است و این‌که «به لطف برخی صداهای خردمندانه در تهران نیز، مانع از آن شده‌ایم که اوضاع از کنترل خارج شود».
نخست‌وزیر قطر گفت: «هرگز توافق صلحِ بی‌عیب و نقص نخواهیم داشت، اما نمی‌توانیم منتظر لحظه چنین توافق کاملی بمانیم و از دستیابی به یک توافق خوب خودداری کنیم. تعامل ما متوقف نشده و متوقف نخواهد شد.»
در همین حال، وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، گفت که در دو روز گذشته با دست‌کم ۱۲ وزیر خارجه تلفنی گفت‌وگو کرده تا مواضع «اساسی» ایران را توضیح دهد.
عراقچی در پستی در اینستاگرام خواستار «ترتیبات امنیتی منطقه‌ای بدون دخالت قدرت‌های فرامنطقه‌ای» شد.
ارتش ایران روز شنبه نیز لحن تهدیدآمیز خود را ادامه داد؛ به گزارش خبرگزاری فارس، سخنگوی ارتش، سرتیپ محمد اکرمی‌نیا، هشدار داد که «هرگز اجازه نخواهیم داد پایگاه‌های دشمن در منطقه دوباره بازسازی شود».
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین اداره تحقیقات اطلاعات ارتش اسرائیل و کارشناس مسائل ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تهران از چشم‌انداز یک رویارویی دیگر با ایالات متحده و اسرائیل مرعوب نشده است.»
او افزود: «اگر به ایران حمله شود، این کشور احتمالاً از همان ابتدا تلاش خواهد کرد جنگ را گسترش دهد و کشورهای خلیج فارس را که آن‌ها را نقطه‌ضعفی برای اعمال فشار بر واشنگتن می‌بیند، هدف قرار دهد.»
سیترینوویچ گفت: «تهران همچنین در حال بهبود توان موشکی خود و آماده کردن شرکای منطقه‌ای‌اش، از جمله حزب‌الله، حوثی‌ها و شبه‌نظامیان شیعه عراقی، برای مشارکت احتمالی است.»
او افزود: «رهبری ایران بر این باور است که می‌تواند کارزار نظامی دیگری را تاب بیاورد، هزینه‌های قابل‌توجهی بر ایالات متحده و متحدانش تحمیل کند و در نهایت واشنگتن را وادار کند بقای این رژیم را بپذیرد.»
او هشدار داد: «خطر اصلی این است که واشنگتن ممکن است در فکر یک عملیات نظامی کوتاه دیگری باشد، در حالی که تهران خود را برای جنگی منطقه‌ای بسیار گسترده‌تر و بالقوه طولانی‌تر آماده می‌کند.»