سنگ‌های قیمتی، سکه‌ها، ابزار و لوازم زیبایی؛ کمدی در خانه کورنلیوس ماکسیموس روزگار زنان پمپئی پیش از فوران وزوو در سال ۷۹ میلادی را زنده می‌کند.
کمدی که به یک زن در پمپئی باستان تعلق داشت دوباره از زیر خاک بیرون آمده‌است. به لطف کار باستان‌شناسان، امکان بررسی داخل این اثاثه فراهم شده که اشیای روزمره را در خانه شماره IX 11, 7، یا خانه کورنیلیوس ماکسیموس، در بخش مرکزی شهری که زیر مواد آتشفشانی وزوو مدفون شده بود، نگهداری می‌کرد.
آگهی
آگهی
با تماشای این اشیا گویی زندگی یک زن پمپئیایی پیش از ویرانی محوطه در سال ۷۹ میلادی زنده می‌شود. در این یافته‌ها ابزار آرایش مانند موچین و ظرف مخلوط‌کردن رنگ، یک شیشه بالساماریو، ظرف خوشبوکننده برای پرکردن خانه از عطرهای دلنشین، چراغ‌دان برنزی و در کنار آن وزنه‌های سربی پیدا شده که احتمالا برای فعالیت تجاری فروش استفاده می‌شده و درون یک جعبه چوبی قرار داشته‌اند که تنها ردهای اندکی از آن باقی مانده‌است.
در کمد زن پمپئی چه چیزهایی پیدا شد
همچنین گلدان‌ها و دیگ‌های برنزی، شیشه‌ای و سرامیکی کشف شده‌است؛ اشیایی برای استفاده روزمره، اما شاید آکنده از خاطرات، مانند پارچ ظریف کوچکی که با نقش پولک‌های مخروط کاج تزئین شده‌است. یک گردن‌بند هم پیدا شده که از دست‌کم بیست‌وچهار آویز بسیار کوچک از جنس فایانس، استخوان، خمیر شیشه و سنگ کریستال ساخته شده است؛ همه آن‌ها سوراخی برای آویختن دارند و پیکره‌های ایزدان (از جمله بس و مرکوری)، پا و دست، مخروط‌های کاج و خوشه‌ها را نشان می‌دهند.
به گفته کارشناسان، گاهی به این گردن‌بندها به چشم اشیای «جادویی» برای طلسم و افسون نگاه می‌شد، در حالی‌که در واقع با آنچه رومی‌ها «کروپوندیا» یعنی «زنگوله‌ها» می‌نامیدند روبه‌رو هستیم: گردن‌بندهایی با افسونه‌ها و دانه‌های آویزی که به کودکان می‌دادند تا هم محافظشان باشد و هم حرکتشان شنیده شود.
گاهی بزرگسالان هم این آویزها را نگه می‌داشتند، معمولا در جعبه‌های کوچک یا همان‌طور که در این مورد دیده می‌شود در کیسه‌های پارچه‌ای داخل کمد، به‌عنوان یادگار دوران کودکی‌ای که اغلب چیز زیادی از آن باقی نمی‌ماند. جهان رومی با جابه‌جایی گسترده جغرافیایی در همه سطوح، از بردگان تا بازرگانان ثروتمند، شناخته می‌شد و بسیاری را ناگزیر می‌کرد دور از خویشاوندان و والدین و دور از مکان‌های کودکی زندگی کنند.
گنجینه کوچک پنهان در کمد
راز دیگری که این کمد کشف‌شده در حفاری‌ها در خود داشته، گنجینه کوچکی از سکه‌هاست: ۳۸ سکه برنزی که درون یک «سیستلا»، یعنی ظرف کوچک ساخته‌شده از الیاف گیاهی با تکنیک بافت، نگهداری می‌شدند؛ بقایای این ظرف در جریان حفاری به‌دقت بررسی شده‌است. وجود این سکه‌ها به‌ویژه نشان می‌دهد که صاحب یا صاحبان خانه فرصت نیافته‌اند اشیای ارزشمند خود را، چه از نظر اقتصادی و چه از نظر عاطفی، بردارند.
اگر آن‌ها در لحظه فاجعه در شهر بوده‌اند، بی‌تردید برای فرار تلاش کرده‌اند. اگر توانسته باشند جان به‌در ببرند، دیگر به محل بازنگشته‌اند تا مانند برخی دیگر، که حفاری‌های اخیر ردشان را نشان داده، برای یافتن دارایی‌ها در زیرزمین خانه خود حفاری کنند. اما شاید هرگز موفق نشده‌اند و ممکن است جزو همان کسانی باشند که به روایت تاریخ‌نگار رومی، تاسیتوس، بی‌وارث جان باختند و قرار بود دارایی‌شان صرف بازسازی پمپئی شود؛ بازسازی‌ای که هیچ‌گاه انجام نشد. این پرسش‌ها همچنان بی‌پاسخ می‌ماند.
بازسازی سویه انسانی گذشته پمپئی
گابریل زوختریگل، مدیر پارک باستان‌شناسی، می‌گوید: «پمپئی فقط محل شاهکارهای هنری نیست، بلکه جایی است که در آن معمولی‌ترین اشیا هم سویه انسانی گذشته را به ما بازمی‌گردانند. اهمیت این کشف در آن است که می‌توانیم ردهای گوناگون یک زندگی، از عادات شخصی و کار گرفته تا خاطرات، را کنار هم بخوانیم.»
او اضافه می‌کند: «ما نمی‌توانیم با قطعیت هویت کسانی را که در این خانه زندگی می‌کردند بازسازی کنیم، اما این تکه‌ها ما را به زندگی روزمره آن‌ها نزدیک‌تر می‌کند.»
درباره خانه کورنیلیوس ماکسیموس چه می‌دانیم
حفاری‌ها توانسته‌اند برخی جنبه‌های خانه‌ای را که کمد در آن قرار داشت روشن کنند. نمای این خانه که بنا بر کتیبه‌هایی اکنون ناپدید، با تردید به شخصی به نام کورنیلیوس ماکسیموس نسبت داده شده، پیش‌تر در سال ۱۹۱۲ حفاری شده بود. با این حال تنها اکنون بخشی از فضاهای پشت آن در چارچوب پروژه گسترده مرمت و تسهیل دسترسی در انسولای مجاورِ کاستی آمانتی مورد بررسی قرار گرفته‌است.
هرچند شناخت ما از این خانه هنوز کامل نیست، چند داده بسیار مهم به‌دست آمده‌است: از یک سو، نقاشی‌های دیواری ظریف از «سبک چهارم» در اتاقی که کمد در آن قرار داشت و به کارگاه خیابان ویا دی کاستریچیو نسبت داده می‌شود، نشانگر سطح نسبتا بالای زندگی ساکنان است که با موقعیت مرکزی خانه، که مشرف به یکی از شریان‌های اصلی شهر باستانی بود، همخوانی دارد.
از سوی دیگر، در زمان فوران آتشفشان، کارهای ساختمانی گوناگونی در جریان بود که بی‌تردید بر کیفیت زندگی در خانه اثر می‌گذاشت. به این باید کشف دست‌کم دو اسکلت موش را افزود که درون یک آمفورا روی سکویی نیم‌طبقه پیدا شده‌اند. بر پایه تحلیل‌های آزمایشگاه پارک، این استخوان‌ها به‌احتمال زیاد متعلق به گونه آپودموس سیلواتیکوس (Apodemus sylvaticus)، معروف به «موش وحشی»، بوده‌اند.
موش‌های این جنس معمولا در محیط‌های طبیعی و باغ‌ها زندگی می‌کنند و از آنجا برای یافتن غذا بارها به زیرشیروانی‌ها و محل‌های انبارِ خانه‌های انسانی راه پیدا می‌کنند. دو موشی که در پمپئی پیدا شده‌اند هنوز کاملا بالغ نبودند، چنان‌که درجه رشد استخوان‌های آن‌ها نشان می‌دهد؛ ۱۱۷ قطعه بسیار کوچک از اسکلت این جوندگان به‌دست آمده‌است. این کشف به سایر شواهد درباره حضور جوندگان در دیگر محوطه‌های وزوویی همچون بخش‌های خدمه در ویلای حومه‌ای چیویتا جولیانا یا فاضلاب‌های ارکولانو افزوده می‌شود و تصویری از یک جامعه شهری ارائه می‌دهد که ناچار بود با مهمانان ناخوانده نیز دست‌وپنجه نرم کند.