مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها به یورونیوز گفت نخستین مورد انسانی ویروس شاموندا که در فرانسه تایید شده، تهدید گستردهای برای اروپاییها نیست.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) در گفتوگو با یورونیوز اعلام کرد که مقامهای بهداشت عمومی در اروپا باید از نخستین مورد ابتلای انسانی به ویروس شاموندا که در فرانسه تایید شده است آگاه باشند اما نباید دچار «وحشت» شوند، در حالی که تحقیقات درباره مرگ این بیمار ادامه دارد.
مقامهای فرانسوی روز پنجشنبه تایید کردند که یک بیمار در شهر لیون که اوایل اکتبر درگذشت به ویروس شاموندا آلوده شده بود؛ رویدادی که نشان میدهد این ویروس که پیش از این فقط در حیوانات، به ویژه گاو، دیده شده بود برای نخستین بار در یک انسان گزارش شده است.
تاماش باکونی، کارشناس ارشد بیماریهای منتقله به وسیله ناقلها و بیماریهای مشترک انسان و حیوان و مسائل مرتبط با سلامت واحد در ECDC، به یورونیوز گفت: «این یک مورد بسیار خاص است.»
او افزود که این بیمار به سرطان خون مبتلا بود و «به شدت دچار ضعف سیستم ایمنی» بود؛ وضعیتی که راه را برای آلوده شدن او به این ویروس هموار میکرد. باکونی گفت: «فرایند عفونتهای ویروسی یا دیگر انواع عفونت در چنین افراد [با نقص ایمنی] با افراد سالم متفاوت است.»
باکونی تاکید کرد که هرچند نمیتوان احتمال سرایت این ویروس به دیگر انسانها را به طور کامل منتفی دانست، «این به آن معنا نیست که اکنون باید نگران باشیم یا دچار وحشت شویم» و افزود که شواهد موجود از وجود یک تهدید گسترده حکایت نمیکند.
او گفت: «مطالعات [در فرانسه] نشان داد که بیمار برای مدتی نسبتا طولانی این ویروس را در بدن خود حمل میکرد و سپس دچار انسفالیت شد و جان باخت.»
ویروس شاموندا به گروهی از ویروسها تعلق دارد که توسط حشرات گزنده ریز موسوم به مگسهای ریز (midges) منتقل میشوند.
این ویروس نخستین بار در میانه دهه ۱۹۶۰ در نیجریه شناسایی شد و از آن زمان به طور پراکنده در گاوهای مناطق غرب، شرق و جنوب آفریقا و نیز در ژاپن گزارش شده است.
این تابستان، ویروس در اروپای غربی هم شناسایی شد. مواردی در اتریش، بلژیک، فرانسه، آلمان، ایرلند، ایتالیا، لیختناشتاین، لوکزامبورگ، هلند، پرتغال، اسپانیا و سوئیس و همچنین در جزیره جرزی گزارش شد.
تحقیقات ادامه دارد
اگرچه تا کنون هیچ موردی از ابتلای انسان به این ویروس گزارش نشده بود، باکونی گفت که کارشناسان و نهادهای بهداشت عمومی در کشورهای اروپایی پیش از این هم بررسی میکردند که آیا این ویروس میتواند در انسان عفونت ایجاد کند یا نه.
باکونی با اشاره به این که «این یک هشدار است، اما چیزی است که آن را دیدهایم» افزود که میلیونها نفر در محیطهایی زندگی کردهاند که این ویروس در آن حضور داشته، بی آن که تا کنون به عنوان یک مشکل گزارش شده باشد.
او گفت: «نمیتوان این احتمال را رد کرد که ویروس در میان انسانهای دیگر هم تکثیر شود؛ همین بخش هشداردهنده ماجرا است و به همین دلیل اکنون تحقیقات گستردهای در جریان است تا همه جنبهها روشن شود.»
این تحقیقات شامل بررسیهای بالینی، آزمایشگاهی و اپیدمیولوژیک است تا مشخص شود آیا این ویروس باعث مرگ بیمار شده یا در آن نقش داشته و این عفونت چگونه منتقل شده است.
برخی از این مطالعات به جستوجوی پادتن در میان افرادی میپردازد که ممکن است در معرض ویروس قرار گرفته باشند، مانند دامپزشکان و کشاورزان، تا مشخص شود آیا بدون بروز علائم به عفونت مبتلا شدهاند یا نه.
این مورد بار دیگر نشان میدهد که سلامت انسان و حیوان تا چه حد به هم گره خورده است. به همین دلیل، ECDC همراه با سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA) رویکرد «سلامت واحد» را در پیش گرفتهاند و با همکاری در حوزه سلامت انسان و حیوان، گردآوری دادههای علمی و دیگر اطلاعات مرتبط، از جمله نظر کارشناسان کشورهای مختلف را آغاز کردهاند تا ارزیابی خود از خطر را تکمیل کنند.