دولت‌ها مدعی حفاظت از سلامت عمومی هستند اما در مهار وابستگی به سوخت‌های فسیلی ناکام مانده‌اند؛ پژوهش تازه اتحاد جهانی اقلیم و سلامت شکاف میان گفتار و عمل اقلیمی را آشکار کرده است.
اتحادیه اروپا و دیگر کشورهای بزرگ منتشرکننده گازهای گلخانه‌ای در حرف به پیامدهای سلامت تغییرات اقلیمی اشاره می‌کنند اما بنا بر تحلیل تازه‌ای از تعهدات اقلیمی ۱۳۲ کشور از سوی «ائتلاف جهانی اقلیم و سلامت»، یک ائتلاف سازمان‌های غیردولتی، هنوز شعارهای خود را با کاهش کافی و بلندپروازانه انتشار سازگار نکرده‌اند.
آگهی
آگهی
برخلاف بیشتر کشورها، اتحادیه اروپا ذیل توافق پاریس یک «مشارکت معین ملی» مشترک (NDC) برای کل این بلوک و ۲۷ کشور عضو آن ارائه می‌کند.
کارت امتیازی ائتلاف جهانی اقلیم و سلامت بررسی می‌کند که کشورها تا چه حد سلامت را در برنامه‌های ملی اقلیمی خود در هشت دسته می‌گنجانند؛ از جمله پیامدهای سلامت مرتبط با اقلیم، آلودگی هوا، اقدامات بخش بهداشت و درمان، هم‌سویی منافع سلامت، گذار عادلانه، حکمرانی، تامین مالی و اجرا.
هرچند اتحادیه اروپا، اندونزی، آفریقای جنوبی، ترکیه، کانادا و امارات متحده عربی از نظر سلامت امتیاز بالاتری می‌گیرند اما این امتیازها با کاهش انتشار لازم برای حفاظت از جمعیت‌ها همراه نیست.
جس بگلی از ائتلاف جهانی اقلیم و سلامت به یورونیوز گفت: «ریاکاری بهترین واژه برای این وضعیت است» و استدلال کرد که دولت‌ها نمی‌توانند ادعا کنند سلامت را در اولویت گذاشته‌اند در حالی که وابستگی به سوخت‌های فسیلی را که موتور گرمایش زمین و آلودگی است، برطرف نمی‌کنند.
او گفت: «نمی‌توانیم فقط در حرف از سلامت بگوییم، مگر اینکه برای سلامت اقدام کنیم.»
کارت امتیازی مشارکت‌های معین ملی ۲۰۲۶ این ائتلاف، اتحادیه اروپا را در جایگاه دوازدهم قرار داد؛ در حالی که ۱۹ کشور از ۲۰ کشور با بالاترین امتیاز از اقتصادهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط بودند. کلمبیا با ۲۹ امتیاز از ۳۲ امتیاز ممکن در صدر قرار گرفت و پس از آن نیجریه با ۲۵ و کامبوج با ۲۴ امتیاز آمدند.
به گفته این ارزیابی، در میان اقتصادهای پرانتشار که امتیاز متوسطی در حوزه سلامت گرفته‌اند، اتحادیه اروپا تنها بازیگری بود که در برنامه اقلیمی خود هدف مشخصی برای کاهش آلودگی هوا گنجانده بود؛ هدفی که به حذف تدریجی هیدروفلوئوروکربن‌ها تا سال ۲۰۵۰ مربوط می‌شود.
با این حال، هیچ‌یک از کشورهای این گروه هدف‌گذاری مشخصی برای کاهش کربن سیاه، اکسید نیتروژن یا اوزون، که هم به گرمایش جهانی دامن می‌زنند و هم می‌توانند به سلامت انسان آسیب بزنند، تعیین نکرده‌اند.
به گفته بگلی، تناقض روشن است: سوخت‌های فسیلی هم محرک تغییر اقلیم‌اند و هم از طریق آلودگی هوا، آب و خاک آسیب‌هایی از بیماری‌های تنفسی گرفته تا سرطان و اختلالات عصبی ایجاد می‌کنند.
او گفت نظام‌های سلامت می‌مانند و باید با پیامدهای تصمیم‌هایی که در سایر بخش‌های اقتصاد گرفته می‌شود، دست‌وپنجه نرم کنند.
بگلی گفت: «بخش بهداشت و درمان واقعا در خط مقدم قرار دارد. باری که بر دوش این بخش می‌افتد نتیجه نهایی اقدام‌های گسترده‌تر اقلیمی است که انجام شده یا نشده است.»
کشورهای ثروتمند زیر فشار
پیامدهای سلامت این بحران در پی رویدادهای اخیر همین حالا در سراسر جهان احساس می‌شود.
بر اساس آمار ارائه‌شده در این گزارش، بیش از ۱۴۰۰ نفر در نپال جان باخته و بیش از ۶۶۰۰ نفر ناپدید شده‌اند، هشت میلیون کودک در شرق و جنوب آفریقا در معرض خطر گرسنگی قرار دارند و ده‌ها هزار مرگ با موج‌های گرمای اروپا مرتبط دانسته می‌شود.
او گفت: «اگر امسال باعث نشود نحوه اقدام ما در زمینه اقلیم و سلامت تغییر کند، این دیگر چیزی جز انکار عامدانه و رها کردن جمعیتی نیست که دولت‌ها باید از آنها محافظت کنند.»
بگلی استدلال کرد که کشورهای ثروتمند با انتشار تاریخی بالا باید سریع‌تر آلودگی را کاهش دهند و در تامین مالی اقدام اقلیمی در اقتصادهای در حال توسعه مشارکت کنند.
او گفت: «مسئولیت اصلی باید بر عهده ثروتمندترین و پرانتشارترین کشورهای جهان باشد که دهه‌ها از توسعه مبتنی بر سوخت فسیلی سود برده‌اند. این کشورها باید بیشترین و سریع‌ترین کاهش انتشار را انجام دهند.»
به معنای عملی، برای اتحادیه اروپا این است که هم انتشار خود را کاهش دهد و هم برای اجرای تعهدات اقلیمی کشورهای جنوب جهانی ذیل توافق پاریس، حمایت مالی فراهم کند.
این ائتلاف همچنین بر خلأهای سیاست‌گذاری انگشت گذاشت و بگلی گفت وزارتخانه‌های بهداشت فقط در ۱۵ درصد کشورهایی که در این تحلیل بررسی شده‌اند، در تدوین برنامه‌های ملی اقلیمی مشارکت نزدیک داشته‌اند.
به گفته او بدون مشارکت این وزارتخانه‌ها، دولت‌ها در معرض خطر نادیده گرفتن پیامدهای سلامت تصمیم‌های خود در حوزه انرژی، حمل‌ونقل و صنعت قرار دارند.
کوپ۳۱ که در ماه نوامبر برگزار می‌شود، فرصتی خواهد بود تا مشخص شود آیا افزایش پیامدهای سلامت ناشی از رخدادهای حدی آب‌وهوایی سرانجام به سیاست‌های بلندپروازانه‌تر تبدیل می‌شود یا نه.