در اتحادیه اروپا حدود ۴۶ میلیون نفر توان پرداخت فعالیتهای منظم تفریحی از ورزش تا رفتن به سینما را ندارند؛ اختلاف درآمد کشورها فقط بخشی از این شکاف را توضیح میدهد.
بر اساس دادههای یوروستات، حدود 46 میلیون نفر در اتحادیه اروپا به دلیل ناتوانی مالی از انجام منظم فعالیتهای تفریحی محروم میشوند. در یونان، بیش از یک نفر از هر چهار نفر با این مانع روبهرو هستند؛ بالاترین سهم در میان کشورهای این بلوک.
این ارقام اختلافهای گسترده در سراسر اروپا را نشان میدهند، حتی میان کشورهایی که سطح درآمد مشابهی دارند.
چندین مطالعه مشارکت اجتماعی و تفریحی را با بهبود سلامت روان و کاهش نشانههای افسردگی و اضطراب مرتبط میدانند. یوروستات همچنین بر نقشی که اوقات فراغت و تعاملات اجتماعی میتواند در بهبود کیفیت زندگی داشته باشد، تاکید میکند.
پس هزینهها در کجا بیش از همه مانع مشارکت مردم میشود و درآمد تا چه حد میتواند این شکاف را توضیح دهد؟
به گفته یوروستات، در سال 2025 سهم افرادی که توان مالی شرکتکردن منظم در یک فعالیت تفریحی را نداشتند، از 3.9 درصد در کرواسی تا 27.3 درصد در یونان متغیر بود؛ در حالی که میانگین اتحادیه اروپا 12.1 درصد گزارش شده است.
این آمار مربوط به افراد 16 ساله و بالاتر است. با حدود 381 میلیون نفر در این گروه سنی در سال 2025، این بدان معناست که حدود 46 میلیون نفر در اتحادیه اروپا با این مانع مالی مواجه بودند.
این سهم در رومانی (23.3 درصد)، لیتوانی (17.9 درصد)، لتونی (16.2 درصد)، مقدونیه شمالی (15.9 درصد) و مجارستان (15.8 درصد) نیز بالاتر از 15 درصد بود.
فرانسه و اسپانیا بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا
در فرانسه (13.9 درصد) و اسپانیا (13.4 درصد) نیز بیش از 13 درصد مردم گفتهاند که هزینهها مانع از آن میشود که به طور منظم در فعالیتهای تفریحی شرکت کنند. سوئیس (13 درصد) هم بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار داشت.
آلمان با 11.7 درصد اندکی پایینتر از میانگین اتحادیه اروپا بود. در ایتالیا، فعالیتهای تفریحی منظم به دلیل هزینهها برای 10.7 درصد از مردم دستنیافتنی بود.
چک (4.1 درصد)، لوکزامبورگ (5.4 درصد)، نروژ (5.7 درصد) و اسلواکی (5.7 درصد) نیز در پایینترین سطوح، نزدیک به کرواسی (3.9 درصد) قرار داشتند.
این سهم در کشورهای شمالی عضو اتحادیه اروپا هم بالاتر از کرواسی بود: دانمارک (10.4 درصد)، سوئد (9.7 درصد) و فنلاند (7.9 درصد).
در دیگر کشورها، این نرخ در هلند 6.7 درصد، در ترکیه و پرتغال 8.7 درصد، در ایرلند 9.2 درصد و در بلژیک 9.7 درصد بود.
فعالیتهای تفریحی برای زنان کمتر قابل پرداخت است
به جز مالت که اختلاف بسیار ناچیز و برابر 0.1 واحد درصد بود، در همه کشورها فعالیتهای تفریحی برای زنان کمتر از مردان قابل پرداخت بود. در اتحادیه اروپا، سهم زنان 13 درصد و سهم مردان 11.1 درصد بود.
شکاف جنسیتی در چند کشور بهویژه چشمگیر بود: 5.1 واحد درصد در لیتوانی، 4.7 واحد درصد در رومانی، 3.9 واحد درصد در دانمارک و 3.7 واحد درصد در فرانسه.
آیا درآمد با توان پرداخت برای اوقات فراغت مرتبط است؟
تحلیل بخش اقتصادی یورونیوز از 33 کشور اروپایی نشان میدهد که درآمد نقش دارد، اما همه داستان را توضیح نمیدهد. رابطهای متوسط بین درآمد میانه و سهم افرادی که به دلیل هزینهها از فعالیتهای تفریحی منظم محروم میشوند، دیده میشود. دادههای درآمد از یوروستات است و درآمد میانه معادلسازیشده را بر حسب استانداردهای قدرت خرید (PPS) نشان میدهد.
درآمد کمتر از یکپنجم تفاوت بین کشورها را توضیح میدهد. چک، استونی، لتونی و لیتوانی تقریبا درآمد میانه یکسانی داشتند؛ همگی بین 17 هزار و 97 تا 17 هزار و 190 واحد قدرت خرید. با این حال، تنها 4.1 درصد از مردم در چک توان مالی شرکتکردن منظم در یک فعالیت تفریحی را نداشتند؛ در حالی که این سهم در استونی 10.7 درصد، در لتونی 16.2 درصد و در لیتوانی 17.9 درصد بود.
همین الگو در میان کشورهای ثروتمندتر هم دیده شد. فرانسه و قبرس تقریبا درآمد میانه یکسانی داشتند؛ به ترتیب 23 هزار و 792 و 23 هزار و 782 واحد قدرت خرید. اما سهم افرادی که با این مانع مالی مواجه بودند در فرانسه (13.9 درصد) بیش از دو برابر قبرس (6.3 درصد) بود.
یونان با درآمد میانه 13 هزار و 612 واحد قدرت خرید، بالاترین نرخ یعنی 27.3 درصد را ثبت کرد. ترکیه (8.7 درصد) و صربستان (9.9 درصد) درآمد پایینتری داشتند، اما سهم محرومیت از فعالیتهای تفریحی در آنها بسیار کمتر بود. کرواسی، چک و اسلواکی با وجود درآمدی پایینتر از میانه اتحادیه اروپا (22 هزار و 638 واحد قدرت خرید) از کمترین نرخها برخوردار بودند.
نقش نابرابری در داخل کشورها
در سراسر اتحادیه اروپا، افرادی که زیر خط فقر زندگی میکنند، بیش از سه برابر کسانی که بالای خط فقر هستند از فعالیتهای تفریحی منظم محروم میشوند؛ 29 درصد آنها توان پرداخت چنین فعالیتهایی را ندارند.
هرچند نابرابری در داخل کشورها میتواند نقش داشته باشد، تحلیل یورونیوز بیزنس تنها پیوندی ضعیف بین نابرابری درآمد و توان پرداخت برای اوقات فراغت پیدا میکند که از نظر آماری معنادار نیست.
در این تحلیل از ضریب جینی یوروستات استفاده شده است؛ معیاری برای سنجش میزان نابرابری در توزیع درآمد.
چگونه پاسخ مردم به نظرسنجی میتواند نتایج را تحت تاثیر قرار دهد
نوع پاسخدهی مردم به نظرسنجی اهمیت دارد. آنکاترین گیو و همکارانش در یک مقاله پژوهشی یوروستات مینویسند که «ممکن است افراد فقیر فقط به این دلیل که توان مالی لازم را ندارند، بگویند چیزی را نمیخواهند». آنها دریافتند که فعالیتهای تفریحی بیش از هر مورد دیگری به عنوان یک نیاز ضروری دیده نمیشود.
فعالیت تفریحی چیست؟
به گفته یوروستات، فعالیتهای تفریحی شامل ورزش، سینما و کنسرت و موارد مشابه است و باید خارج از خانه انجام شود. این فعالیتها مستلزم هزینهکرد برای ورودی یا سفر، مانند شنا، برای تجهیزات، مانند دوچرخه، یا برای مشارکت در فعالیتهای سازمانیافته، مانند حق عضویت در باشگاه فوتبال است.