تصمیم دونالد ترامپ برای تعلیق اجرای تحریم‌های تازه علیه روسیه، آن هم تنها چند هفته پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، موجی از مخالفت را در میان نمایندگان هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات برانگیخت.
فرمان اجرایی رئیس‌جمهوری آمریکا نه‌تنها تلاش چندماهه نمایندگان برای افزایش فشار بر ولادیمیر پوتین را تضعیف کرده، بلکه شکاف تازه‌ای میان کاخ سفید و شماری از متحدان جمهوری‌خواه ترامپ ایجاد کرد.
آگهی
آگهی
ترامپ شامگاه جمعه ۱۶ اکتبر با صدور فرمانی، اجرای بخش‌های اصلی قانون تحریم روسیه و ایران، موسوم به «قانون لیندسی گراهام»، را که قرار بود از ۱۸ اکتبر اجرایی شود، معلق کرد. این قانون ماه سپتامبر با حمایت گسترده دو حزب به تصویب رسیده و ترامپ نیز آن را امضا کرده بود.
بر اساس این قانون، تعرفه‌های سنگینی بر کالاهای روسی و برخی کشورهای خریدار نفت و گاز روسیه در نظر گرفته شده بود. هدف آن کاهش درآمدهای مسکو و محدود کردن منابع مالی مورد استفاده در جنگ اوکراین بود. با این حال، ترامپ با استناد به اختیارات قانونی خود و ضرورت حفظ منافع ملی آمریکا، اجرای این مجازات‌ها را معلق کرد.
البته فرمان تازه به معنای لغو همه تحریم‌های موجود علیه روسیه نیست و عمدتا معافیت‌هایی را درباره محدودیت‌های پیش‌بینی‌شده در قانون جدید اعمال می‌کند.
مخالفت جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها با تصمیم ترامپ
به گزارش آسوشیتدپرس، تصمیم ترامپ با واکنش تند شماری از سناتورهای جمهوری‌خواه روبه‌رو شده است؛ سیاستمدارانی که معتقدند کاهش فشار اقتصادی بر مسکو، توانایی آمریکا برای وادار کردن روسیه به پایان جنگ اوکراین را تضعیف می‌کند.
ریک اسکات، سناتور جمهوری‌خواه ایالت فلوریدا، در گفت‌وگو با این خبرگزاری گفت روسیه آشکارا طرف آغازگر جنگ بوده و واشنگتن باید از تمام ابزارهای اقتصادی برای اعمال فشار بر آن استفاده کند. او تاکید کرد که تعلیق تحریم‌ها اقدامی نیست که خود در اولویت قرار می‌داد.
تام تیلیس، سناتور جمهوری‌خواه کارولینای شمالی، نیز این تصمیم را «بسیار غیرمسئولانه» خواند و یادآور شد قانونی که ترامپ اجرای آن را متوقف کرده، با ۸۶ رای موافق در برابر ۱۱ رای مخالف در سنا تصویب شده بود.
جان کورنین، دیگر سناتور جمهوری‌خواه، گفت لیندسی گراهام، سناتور فقید و طراح اصلی این قانون، از چنین تصمیمی به‌شدت ناخشنود می‌شد.
در میان دموکرات‌ها نیز الیزابت وارن، سناتور ماساچوست، ترامپ را متهم کرد که با نادیده گرفتن خواست کنگره، به پوتین برای ادامه جنگ کمک می‌کند. چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا، نیز توافق ترامپ با روسیه را اقدامی دانست که به اقتصاد این کشور فرصت تنفس می‌دهد.
جنگ ایران چگونه معادله تحریم روسیه را تغییر داد؟
در مرکز این اختلاف سیاسی، بحران انرژی ناشی از جنگ ایران قرار دارد.
افزایش قیمت نفت و فرآورده‌های سوختی پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و اختلال در عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، فشار اقتصادی بر خانوارهای آمریکایی را افزایش داده است. در آستانه انتخابات سوم نوامبر نیز گرانی بنزین و گازوئیل به یکی از موضوعات اصلی رقابت‌های سیاسی تبدیل شده است.
ترامپ در همین شرایط با ولادیمیر پوتین بر سر افزایش عرضه گازوئیل روسیه به بازار به توافق رسید. به گزارش رویترز، رئیس‌جمهوری آمریکا اعلام کرده است که روسیه در مرحله نخست بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به ایالات متحده عرضه خواهد کرد و محموله‌های بیشتری نیز برای ماه نوامبر و پس از آن در نظر گرفته شده است.
دولت ترامپ امیدوار است افزایش عرضه سوخت بتواند به کاهش قیمت‌ها کمک کند، اما کارشناسان درباره تاثیر واقعی این توافق بر بازار انرژی آمریکا تردید دارند؛ زیرا حجم محموله‌های اعلام‌شده در مقایسه با مصرف و تجارت جهانی فرآورده‌های نفتی محدود است.
آسوشیتدپرس در گزارشی جداگانه درباره پیامدهای توافق گازوئیل نیز به نقل از مارک گالئوتی، کارشناس مسائل روسیه، نوشته است که اهمیت سیاسی این توافق برای پوتین ممکن است از منافع مستقیم اقتصادی آن بیشتر باشد؛ زیرا به اختلاف میان واشنگتن و کی‌یف دامن می‌زند.
روبیو: برای بررسی پیامدهای اقتصادی به ۶۰ روز زمان نیاز داریم
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز شنبه در توضیح تصمیم دولت اعلام کرد که ترامپ قصد دارد تا ۶۰ روز پیامدهای اقتصادی اجرای تحریم‌های تازه علیه روسیه و کشورهای خریدار انرژی این کشور را بررسی کند.
به گزارش ناندیتا بوز و گرام اسلتری، خبرنگاران رویترز، روبیو تاکید کرد که واشنگتن باید تاثیر هم‌زمان تحریم‌ها و تعرفه‌های تجاری را بر اقتصاد آمریکا و جهان ارزیابی کند.
او به هند اشاره کرد که با وجود تلاش برای تنوع‌بخشی به منابع تامین انرژی، همچنان به واردات نفت روسیه وابسته است. به گفته روبیو، اعمال تعرفه بر کشورهایی که از روسیه انرژی خریداری می‌کنند، می‌تواند مناسبات اقتصادی آمریکا با شرکای مهمش را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
وزیر خارجه آمریکا از توافق گازوئیل با مسکو دفاع کرد و گفت این سوخت در هر صورت به فروش خواهد رسید و مسئله این است که چه سهمی از آن نصیب بازار آمریکا شود.
روبیو همچنین با اشاره به ارتباط فزاینده بحران‌های بین‌المللی گفت جنگ‌های مناطق مختلف جهان در حال تاثیرگذاری مستقیم بر یکدیگر هستند.
با این حال، دوره بررسی ۶۰ روزه‌ای که روبیو اعلام کرده، به معنای پایان خودکار معافیت‌های تحریمی پس از این مدت نیست؛ زیرا فرمان اجرایی ترامپ تاریخ مشخصی برای انقضای آن‌ها تعیین نکرده است.
نگرانی اوکراین و تلاش کنگره برای مقابله با تصمیم کاخ سفید
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، از تعلیق تحریم‌ها انتقاد کرده و هشدار داده است که کاهش فشار بر مسکو می‌تواند پوتین را به ادامه جنگ تشویق کند.
کی‌یف در شرایطی با این تصمیم روبه‌رو شده که حملات روسیه به زیرساخت‌های انرژی اوکراین شدت گرفته و این کشور خود را برای زمستانی دشوار آماده می‌کند.
به گزارش آسوشیتدپرس، گرگوری میکس، نماینده دموکرات و عضو ارشد کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان، طرحی برای جلوگیری از اجرای توافق گازوئیل آمریکا و روسیه ارائه کرده است. او معتقد است واشنگتن به جای کاهش فشار بر کرملین باید تحریم‌های اقتصادی را تشدید کند.
با این حال، کنگره تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای در تعطیلات است و اقدام فوری برای لغو تصمیم ترامپ بعید به نظر می‌رسد.
در میان جمهوری‌خواهان، دارلین گراهام، خواهر لیندسی گراهام که پس از درگذشت برادرش کرسی او را در سنا به دست آورده، نیز با تعلیق تحریم‌ها مخالفت کرده است. او گفته با وجود اشتراک نظر با ترامپ درباره ضرورت پایان جنگ و کاهش قیمت سوخت، ترجیح می‌دهد فشار اقتصادی بر روسیه حفظ شود؛ زیرا به پوتین اعتماد ندارد.
این اختلافات نشان می‌دهد که تصمیم کاخ سفید به مسئله‌ای فراتر از سیاست خارجی تبدیل شده است. ترامپ از یک سو می‌کوشد با افزایش عرضه سوخت، فشار اقتصادی بر رای‌دهندگان آمریکایی را کاهش دهد و از سوی دیگر، با مخالفت نمایندگانی روبه‌روست که این سیاست را امتیازی به مسکو و تضعیف حمایت از اوکراین می‌دانند.
در نهایت، جنگ ایران دولت آمریکا را در برابر یک انتخاب دشوار قرار داده است: حفظ فشار اقتصادی بر روسیه برای پایان جنگ اوکراین یا استفاده از ظرفیت صادرات انرژی مسکو برای مهار قیمت سوخت در داخل آمریکا.
هنوز روشن نیست تعلیق تحریم‌ها تا چه اندازه به کاهش قیمت انرژی کمک خواهد کرد؛ اما تصمیم ترامپ نشان می‌دهد که پیامدهای جنگ ایران اکنون از بازار نفت و اقتصاد خانوارهای آمریکایی فراتر رفته و بر سیاست واشنگتن در قبال روسیه، اوکراین و حتی روابط میان کاخ سفید و کنگره تاثیر گذاشته است.