عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه ۱۸ اکتبر اعلام کرد که پیشنهاد تهران برای بازگشایی تنگه هرمز ظرف هفت روز همچنان معتبر است و در صورت پذیرش شروط جمهوری اسلامی از سوی واشنگتن، امکان بازگشایی این آبراه راهبردی وجود دارد.
ایران این پیشنهاد را اواسط سپتامبر، پس از فروپاشی آتش‌بس موقت با آمریکا، ارائه کرد. تهران پس از آن دریافت پاسخ واشنگتن را تایید کرد، اما مقام‌های ایرانی هفته گذشته اعلام کردند که مذاکرات به دلیل پاسخ ندادن آمریکا به همه شروط هفت‌گانه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز متوقف شده است.
آگهی
آگهی
عراقچی که برای شرکت در نشست سازمان همکاری اسلامی به بغداد سفر کرده است، در گفت‌وگو با رسانه‌های ایرانی گفت: «موضع ما روشن است و بر پایه پیشنهاد هفت‌روزه‌ای قرار دارد که به آمریکا ارائه کرده‌ایم. آن‌ها ملاحظاتی مطرح کرده‌اند که در حال بررسی آن‌ها هستیم، اما پیشنهاد ما همچنان روی میز است.»
وزیر خارجه ایران افزود: «اگر طرف آمریکایی صداقتی داشته باشد، که ندارد، مسیر بازگشایی تنگه هرمز کاملا روشن است.»
شروط تهران از جمله شامل رفع محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا، لغو تحریم‌های واشنگتن علیه صادرات نفت جمهوری اسلامی و پایان دادن به درگیری‌های نظامی در تمامی جبهه‌های منطقه‌ای است.
عراقچی تاکید کرد که اگر آمریکا این شروط را بپذیرد، تنگه هرمز می‌تواند ظرف شش روز بازگشایی شود و مذاکرات میان دو کشور در روز هفتم از سر گرفته شود.
رکورد تازه حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز
هم‌زمان با این تلاش‌های دیپلماتیک، شبکه سی‌بی‌اس نیوز در گزارشی از تحولات جنگ ایران، به نقل از سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد که دست‌کم ۱۰ کشتی طی یک هفته گذشته در تنگه هرمز یا آب‌های اطراف آن هدف حمله قرار گرفته‌اند؛ بالاترین شمار حملات گزارش‌شده در یک هفته از آغاز جنگ در ماه فوریه.
بر اساس داده‌های این نهاد بریتانیایی، شمار حملات ثبت‌شده به کشتی‌ها از ابتدای ماه اکتبر نیز به ۲۳ مورد رسیده است. این سازمان هشدار داده که شمار واقعی حوادث ممکن است بیشتر باشد، زیرا بسیاری از کشتی‌ها دیگر موارد حمله را گزارش نمی‌کنند.
سی‌بی‌اس نیوز همچنین گزارش داد که صبح یکشنبه یک یدک‌کش در آب‌های نزدیک سواحل امارات متحده عربی با دو پرتابه ناشناس هدف قرار گرفته است. به گفته سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا، این شناور آسیب دیده، اما به مسیر خود ادامه داده و یک نفر نیز در این حادثه دچار جراحت جزئی شده است.
افزایش حملات به کشتی‌ها در حالی ادامه دارد که تنگه هرمز همچنان یکی از اصلی‌ترین نقاط اختلاف تهران و واشنگتن است. ادامه ناامنی در این آبراه، حتی در صورت پیشرفت مذاکرات سیاسی، می‌تواند بازگشت کشتیرانی تجاری به شرایط عادی را با دشواری روبه‌رو کند.
اختلاف هسته‌ای؛ مانع اصلی توافق تهران و واشنگتن
در کنار مسئله امنیت کشتیرانی، اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران همچنان یکی از موانع اصلی توافق دو کشور به شمار می‌رود.
به گزارش رویترز، دولت آمریکا اصرار دارد که موضوع فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی از همان ابتدای گفت‌وگوها بررسی شود، در حالی که تهران خواستار تمرکز مذاکرات در مرحله نخست بر بازگشایی تنگه هرمز و برقراری امنیت کشتیرانی در این آبراه است.
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، اوایل ماه جاری میلادی اعلام کرده بود که ایران برای پاسخگویی به مطالبات واشنگتن و پایان دادن به جنگ هشت‌ماهه میان دو کشور باید کاهش «معناداری» در ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم خود ایجاد کند.
تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ، مسیر انتقال حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع بود. اختلال در کشتیرانی این آبراه از زمان آغاز درگیری‌ها، بازارهای جهانی انرژی را تحت فشار قرار داده و بازگشایی آن را به یکی از مسائل اصلی مذاکرات دو کشور تبدیل کرده است.
با وجود تاکید دوباره عراقچی بر معتبر بودن پیشنهاد تهران، هنوز نشانه‌ای از توافق طرفین بر سر شروط بازگشایی تنگه هرمز منتشر نشده است. در همین حال، افزایش حملات به کشتی‌ها نشان می‌دهد که حتی دستیابی به توافق سیاسی نیز بدون تضمین امنیت عبورومرور دریایی، لزوما به معنای پایان فوری بحران کشتیرانی در منطقه نخواهد بود.