عفونتهای ناشی از ویروسها، باکتریها و انگلها در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۳ میلیون مورد جدید سرطان ایجاد کردند و بیشترین بار آن بر دوش کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط است.
در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۳ میلیون مورد جدید سرطان در جهان بر اثر عفونتهای ناشی از ویروسها، باکتریها و انگلها ایجاد شد. به گفته یک مطالعه جدید آژانس بینالمللی پژوهش درباره سرطان (IARC)، نهاد متخصص سرطان در سازمان جهانی بهداشت، این موارد ۱۲ درصد از کل سرطانهای جدید در جهان را تشکیل میدهد.
آگهی
آگهی
هریت رامگی، دانشمند شاخه پایش سرطان در این آژانس و یکی از نویسندگان مطالعه، گفت: «با وجود پیشرفت در واکسیناسیون و غربالگری، سرطانهای مرتبط با عفونت همچنان یک چالش بزرگ جهانی هستند و بار آنها به طور نامتناسبی بر جمعیت کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط سنگینی میکند.»
او اضافه کرد: «این یافتهها نشان میدهد کنترل عفونت تا چه اندازه میتواند در کاهش بار جهانی سرطان نقش داشته باشد.»
نویسندگان مجموعهای از اقدامات را پیشنهاد میکنند که همه مراحل از پیشگیری اولیه، غربالگری و درمان تا پژوهش و سیاستگذاری را در بر میگیرد؛ از گسترش استفاده از واکسنهای موجود و توسعه واکسنهای جدید گرفته تا اجرای برنامههای ویژه کنترل انگلها و افزایش آزمایشها.
گری کلیفورد، نویسنده ارشد همکار در این مطالعه، گفت: «سرمایهگذاری روی ابزارهای جدید پیشگیری میتواند بیشترین اثر را داشته باشد.»
او گفت یکی از چنین سرمایهگذاریهای آینده میتواند معطوف به عفونتهایی مانند ویروس هرپس اپشتین–بار (EBV) باشد؛ یکی از شایعترین ویروسهای انسانی در جهان که هنوز واکسن تاییدشدهای برای آن وجود ندارد. این عفونت میتواند باعث بروز شش نوع سرطان از جمله سرطان حلق یا سرطان معده شود.
EBV تنها یکی از ۱۲ عامل عفونی است که برای انسانها سرطانزا شناخته میشود؛ این فهرست شامل چند ویروس، یک باکتری و چند انگل است.
شایعترین عفونتها کدامند؟
مهمترین عامل عفونی سرطان، باکتری هلیکوباکتر پیلوری است که معده را آلوده میکند و اغلب به زخمهای گوارشی منجر میشود. این عامل در سال ۲۰۲۴ باعث ۷۶۰ هزار مورد جدید سرطان شد؛ یعنی ۴ درصد همه موارد.
این باکتری با سه نوع سرطان پیوند دارد: سرطان معده در بخش غیرکاردیا، سرطان ناحیه کاردیای معده و نوعی لنفوم غیرهوچکین که در همین ناحیه شکل میگیرد.
ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) در رتبه دوم قرار دارد و مسئول ۷۵۰ هزار مورد جدید سرطان است و پس از آن ویروس هپاتیت B (HBV) میآید.
HPV میتواند هشت نوع سرطان ایجاد کند؛ از سرطان دهانه رحم و آلت مردانه تا سرطان حنجره. نویسندگان تاکید کردند که همه موارد سرطان دهانه رحم به این ویروس نسبت داده میشود و به همین دلیل HPV یکی از اهداف اصلی برنامههای غربالگری و واکسیناسیون به شمار میرود.
نابرابریهای جغرافیایی
هرچند سرطانهای مرتبط با عفونت میتواند هر فردی را در هر جای جهان درگیر کند، اما بار آن به طور برابر توزیع نشده است. این مطالعه به نابرابریهای آشکار اشاره میکند؛ به طوری که کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط تقریبا سهچهارم کل این موارد را به خود اختصاص میدهند.
شرق آسیا در سال ۲۰۲۴ بیشترین تعداد سرطانهای منتسب به عفونت را ثبت کرده است؛ ۹۹۰ هزار مورد، معادل ۴۲ درصد کل جهانی، که عمدتا ناشی از هلیکوباکتر پیلوری و هپاتیت B است.
آفریقای زیر صحرا بیشترین نسبت را در میان همه مناطق دارد؛ یکچهارم همه سرطانهای این منطقه به عفونت نسبت داده میشود، عمدتا به دلیل شیوع بالای سرطانهای مرتبط با HPV.
کمدرگیرترین مناطق، شمال، غرب و جنوب اروپا، آمریکای شمالی و اقیانوسیه هستند.
این نابرابریهای جغرافیایی همچنین بازتابی از تفاوت در سیاستها و راهبردهای پیشگیری است.
به گفته این مطالعه، در شرق آسیا کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی و چین برنامههای غربالگری جمعیتی با استفاده از آندوسکوپی را برای مقابله با میزان بالای سرطان معده، که عمدتا ناشی از هلیکوباکتر پیلوری است، راهاندازی کردهاند.
از آنجا که غربالگری آندوسکوپی روش تهاجمی و پرهزینهای است، چند کشور اروپایی در حال آزمایش برنامههای «تشخیص و درمان» هلیکوباکتر پیلوری هستند؛ برنامههایی که با استفاده از آزمایشهای غیرتهاجمی، عفونت را شناسایی و آن را با آنتیبیوتیکهای هدفمند از بین میبرند.