عربستان سعودی اعلام کرد برای اقدامهای بازدارنده علیه حوثیها تردید نخواهد کرد، پس از هشدار درباره احتمال حمله پهپادی نزدیک مقدسترین مکان اسلام از زمان آغاز جنگ ایران در فوریه.
حوثیهای یمن روز چهارشنبه اعلام کردند یک جنگنده سعودی را سرنگون کردهاند و مدعی شدند برای هدفگرفتن این هواپیمای جنگی از مهمات ساخت خودشان استفاده کردهاند.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، در شبکههای اجتماعی گفت: «نیروهای مسلح یمن با یاری و فضل خداوند موفق شدند یک جنگنده اف-۱۵ سعودی را هنگام انجام عملیات خصمانه سرنگون کنند» و عربستان سعودی را به انجام ۴۵۰ حمله هوایی متهم کرد.
او گفت: «این هواپیما با یک موشک هوا به هوای ساخت داخل هدف قرار گرفته است».
این سخنگو همچنین ادعاهای عربستان را مبنی بر هدفقراردادن شهر مقدس مکه از سوی حوثیها رد کرد.
او با تاکید بر این که «عملیات ما تاسیسات نفتی و پایگاههای نظامی عربستان را که از اماکن مقدس دور هستند هدف قرار میدهد»، افزود: «جعلیات و دروغهایی که رژیم مجرم آلسعود پخش میکند نمیتواند کسی را فریب دهد».
ائتلاف تحت رهبری عربستان وعده پاسخگویی داد و هشدار داد که امنیت اماکن مقدس «خط قرمز» است.
ائتلاف در بیانیهای که ترکی المالکی، سخنگوی آن، در ایکس منتشر کرد، اعلام کرد: «امنیت دو مسجد مقدس و زائران خط قرمز است و فرماندهی مشترک نیروهای ائتلاف در برابر شبهنظامیان تروریست حوثی برای اتخاذ اقدامات لازم و بازدارنده تردید نخواهد کرد».
عربستان سعودی روز سهشنبه هشدارهای کوتاهی درباره احتمال حمله به مکه و مناطق وسیعی در جنوب این پادشاهی که با یمن هممرز است صادر کرده بود.
این هشدارها، از جمله نخستین هشدار صادر شده در مکه از زمان شعلهور شدن جنگ ایران در فوریه، یک روز پس از آن منتشر شد که موجی از حملات موشکی بالستیک و پهپادی از یمن ۱۳ نفر را در جنوب عربستان مجروح کرد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، روز چهارشنبه با «شدیدترین عبارات» این «حمله پست و شنیع» به مکه را محکوم کرد.
او در ایکس نوشت: «مردم پاکستان از این اقدام شرمآور اندوهگین و نگران شدهاند».
سازمان همکاری اسلامی، ائتلاف ۵۷ کشور عمدتا مسلمان، نیز این حمله «شنیع» را محکوم کرد.
حوثیها شیعیان زیدی هستند؛ شاخهای خاص از اسلام که به طور تاریخی در شمال یمن ریشه دارد و از نظر کلامی هم از تشیع دوازدهامامی غالب در ایران و هم از سنت سنیِ متاثر از وهابیت در عربستان متمایز است.
مکه مقدسترین مکان در اسلام است؛ شهری که کعبه، قبلهای که مسلمانان سراسر جهان در نماز رو به آن میایستند، و مقصد مناسک حج، یکی از پنج رکن اصلی این دین، در آن قرار دارد.
هرگونه حمله تاییدشده به این شهر، عاملان آن را در نگاه تقریبا تمام جهان اسلام، چه شیعه و چه سنی، مطرود خواهد کرد.
افزایش هشدارها درباره بابالمندب
حوثیها که نام رسمی آنها «انصارالله» است، از زمانی که جنگ داخلی یمن در ماه ژوئیه دوباره شعلهور شد، بار دیگر درگیر نبرد با نیروهای دولت مورد تایید بینالمللی شدهاند.
به گفته سازمان ملل، درگیریها در فقیرترین کشور شبهجزیره عربستان از ابتدای سپتامبر تاکنون ۸۲ هزار نفر را مجبور به ترک خانههایشان کرده است.
عبدالله السعدی، نماینده دائم یمن در سازمان ملل، گفت: «هموطنان من برای بازگرداندن نهادهای ملی در هر وجب از سرزمینشان میجنگند» و از جامعه بینالمللی خواست علیه حوثیها دست به اقدام بزند.
این گروه همچنین محاصره دریایی عربستان سعودی را اعلام کرده و کشتیهای این کشور را در دریای سرخ هدف قرار میدهد.
حوثیها در یک یورش برقآسا در هفته گذشته کنترل کامل ساحل یمن در دریای سرخ و تنگه بابالمندب را به دست گرفتند.
این آبراهه راهبردی که اقیانوس هند را به دریای سرخ وصل میکند و گلوگاه اصلی مسیرهای باری به مدیترانه و اروپا است، در شرایطی که جنگ گستردهتر خاورمیانه تنگه هرمز در خلیج فارس را تحت فشار قرار داده، برای صادرات نفت خام عربستان اهمیتی حیاتی پیدا کرده است.
حوثیها تاکید کردهاند که در بابالمندب هیچ تهدیدی متوجه کشتیرانی نیست مگر برای شناورهای سعودی.
هرگونه حمله در این آبراهه احتمالا جذابیت آن را برای شرکتهای کشتیرانی کاهش خواهد داد.
اختلال در این تنگه میتواند مصر را نیز به خطر اندازد، چرا که دریای سرخ دروازه کانال سوئز است؛ کانالی که قاهره برای کسب بخش مهمی از درآمد ارزی خود به آن متکی است.
ریاستجمهوری مصر اعلام کرد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، و عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهوری مصر، روز سهشنبه خواستار «تامین آزادی و امنیت کشتیرانی» از طریق هرمز و بابالمندب شدند.
قطر نیز روز سهشنبه هشدار داد در صورت بستهشدن بابالمندب پیامدهای وخیمی در راه خواهد بود و تاکید کرد این وضعیت برای «تمام جهان فاجعهبار» خواهد بود.
رسانههای آمریکایی هفته گذشته گزارش دادند که ولیعهد سعودی شخصا از دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، خواست برای مداخله نظامی وارد عمل شود، اما این درخواست رد شده است. نه ریاض و نه واشنگتن تاکنون درباره این گزارشها موضعگیری نکردهاند.
با این حال، یک گروه ویژه نظامی آمریکا در حال کار روی تقویت تبادل اطلاعات و کمک برنامهریزی برای نیروهای سعودی است؛ اقدامی که به گفته یک مقام آمریکایی در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه روز سهشنبه، در بحبوحه این حملات انجام میشود.
درآمدهای کانال سوئز در حال حاضر حدودا به نصف سطحی رسیده که پیش از آن بود که حوثیها در سال ۲۰۲۳ حملات به کشتیرانی در دریای سرخ را آغاز کنند؛ کارزاری که آنها آن را اقدامی در همبستگی با فلسطینیان در جریان جنگ اسرائیل و حماس در غزه توصیف کردهاند.
حوثیها همچنین زیرساختهای نفتی عربستان، بزرگترین صادرکننده نفت خام جهان، را هدف قرار دادهاند و قیمتهای جهانی را به بالای مرز ۱۰۰ دلار برای هر بشکه رساندهاند.
ائتلاف تحت رهبری عربستان اعلام کرد که با این حملات «قاطعانه برای حفاظت از حاکمیت پادشاهی» برخورد خواهد کرد و «تمام اقدامات عملی لازم را برای بازداشتن این رویکرد خصمانه و افراطی» به کار خواهد گرفت.
حوثیها به «محور مقاومت» مورد حمایت تهران وابستهاند؛ شبکهای غیرمتمرکز از گروههای مسلح در چند کشور منطقه، از جمله حزبالله لبنان، حماس در غزه و شبهنظامیان عراق، که همه آنها در سطوح مختلف از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حمایت، آموزش و تسلیح میشوند.