گزارش برنامه سنجش پیزا در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی این هفته از افت جهانی مهارت ریاضی و خواندن ۱۵ سالهها خبر میدهد؛ اما وضعیت بزرگسالان چقدر بهتر است؟
هر سه سال یکبار، برنامه ارزیابی بینالمللی دانشآموزان (پیزا) زیر نظر سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) مهارتهای خواندن، ریاضی و علوم دانشآموزان ۱۵ ساله را با یک آزمون استاندارد میسنجد.
آگهی
آگهی
گزارش تازهای که روز سهشنبه منتشر شد، بهویژه از کاهش نگرانکننده مهارتهای ریاضی و خواندن در جهان پرده برداشته است. هوش مصنوعی (AI)، تلفنهای هوشمند و شبکههای اجتماعی از جمله عوامل موثر بر این روند عنوان شدهاند.
آندریاس شلایشر، بنیانگذار آزمونهای مشهور پیزای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، در گفتوگو با یورونیوز گفت: «اصل موضوع خیلی ساده است؛ با تماشای ورزش نمیتوانید بدنتان را آماده کنید، با ورزش کردن است که آماده میشوید.»
او ادامه داد: «در مورد یادگیری هم همینطور است. یادگیری با مصرف محتوا بهدست نمیآید؛ یادگیری زمانی شکل میگیرد که با ایدهها درگیر شوید، آنها را مقایسه و مقابله کنید. و هوش مصنوعی میتواند همین فرایند را تهی کند؛ این همان چیزی است که مشاهده میکنیم.»
اما وضعیت بزرگسالان چگونه است؟ آیا ما وضعیت بهتری داریم؟ مطالعهای در سال ۲۰۲۴ از سوی نهاد Reading Agency نشان داد نیمی از بزرگسالان در بریتانیا برای لذت بردن کتاب نمیخوانند، و در همان سال یک نظرسنجی یورواستات نشان داد که تقریباً نیمی از شهروندان اتحادیه اروپا در طول دوازده ماه حتی یک کتاب هم نخواندهاند.
این پرسش را بهمیان میآورد: عملکرد ما چقدر بهتر از ۱۵ سالهها خواهد بود؟
حالا فرصت آن است که ببینید؛ صفحه را پایین بروید و چند نمونه از پرسشهای OECD را امتحان کنید. پاسخها را میتوانید در انتهای صفحه پیدا کنید (تقلب ممنوع!)
ریاضی
سوال ۱: الکس الگوی زیر را از مثلثهای قرمز و آبی رسم کرده است.
چهار ردیف نخست این الگو در ادامه آمده است.
چه درصدی از مثلثها در چهار ردیف نخست الگوی الکس آبی هستند؟
A) 37.5%
B) 50.0%
C) 60.0%
D) 62.5%
سوال ۲: آیا جملات زیر با اطلاعات نمودار نشاندادهشده پشتیبانی میشوند؟ برای هر جمله یکی از گزینههای بله یا خیر را انتخاب کنید.
- تعداد دیویدیهای فروختهشده بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است
- تعداد دیویدیهای فروختهشده از ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ هر سال به یک میزان کاهش یافته است
- شیب خط میانگین کاهش سالانه فروش دیویدیها از ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ است
علوم
سوال ۱: بسیاری از مردم نگران پیامدهای زیستمحیطی جهانی تولید و دورریزد لباسها هستند.
الیاف پنبه از لایه بیرونی دانههای گیاه پنبه بهدست میآیند. در مقایسه با الیاف مصنوعی، الیاف پنبه به فرایند کمتری نیاز دارند و راحتتر تجزیه زیستی میشوند.
تولید منسوجات پنبهای به آب فراوان، کود، آفتکش و سایر مواد شیمیایی زیانبار نیاز دارد. برای حل این مشکلات، روشهای پایدار تولید پنبه در حال توسعه است.
کدامیک از اقدامات زیر را میتوان برای کاهش آثار منفی زیستمحیطی تولید منسوجات پنبهای انجام داد؟ همه پاسخهای درست را انتخاب کنید.
- استفاده کارآمدتر از آب
- کاهش کیفیت منسوجات پنبهای تولیدشده
- افزایش تعداد کارکنان شاغل در مزارع پنبه
- استفاده از آفتکشهایی که فقط برای گونههای آفت هدفگیریشده مضر هستند
- دفع پسماندهای شیمیایی در مناطقی بسیار دور از محلهای درگیر در تولید پنبه
سوال ۲: هنگام رخدادن رعدوبرق، مشاهدهکننده فوراً یک درخشش نور میبیند. رعد در همان زمان رخ میدهد، اما مشاهدهکننده آن را کمی دیرتر میشنود.
مدتی که طول میکشد تا مشاهدهکننده صدای رعد را بشنود، به عواملی از جمله فاصله میان او و محل رخدادن رعدوبرق بستگی دارد.
کدامیک از جملات زیر بهترین توضیح را میدهد که چرا برق پیش از شنیدن صدای رعد دیده میشود؟
- سرعت نور در هوا بیشتر از سرعت صوت در هوا است.
- نور برای دیدهشدن نیازی ندارد در هوا حرکت کند، اما صوت برای شنیدهشدن باید در هوا حرکت کند.
- ذرات نور به سنگینی ذرات صوت نیستند، بنابراین تشخیص آنها آسانتر است.
- چشمها نور را سریعتر از آنچه گوشها صوت را تشخیص میدهند، تشخیص میدهند.
خواندن
سوال ۱: در این آزمون، چند جمله میخوانید و تصمیم میگیرید که آیا معنا دارند یا نه. اگر جمله معنا دارد پاسخ YES اگر معنا ندارد پاسخ NO را انتخاب کنید.
- ماشین قرمز پنچر شده بود
- هواپیماها از سگ ساخته شدهاند
- دانشآموز دیشب کتاب را خواند
سوال ۲: شما به دیدار اقوامتان رفتهاید که بهتازگی به مزرعهای نقل مکان کردهاند تا مرغ پرورش دهند. شما از عمهتان میپرسید: «چطور یاد گرفتید مرغ پرورش دهید؟»
او میگوید: «با افراد زیادی که مرغ پرورش میدهند صحبت کردیم. و منابع زیادی در اینترنت وجود دارد. مثلاً یک تالار گفتوگوی سلامت مرغها هست که من دوست دارم به آن سر بزنم. همیناواخر وقتی یکی از مرغهایم پایش آسیب دید، این تالار خیلی به من کمک کرد. گفتوگویی را که داشتم به تو نشان میدهم.»
ایوانا_۸۸ میخواهد چه چیزی بداند؟
- اینکه آیا میتواند به مرغ زخمی آسپرین بدهد
- اینکه هر چند وقت یکبار میتواند به مرغ زخمی آسپرین بدهد
- اینکه چگونه میتواند برای یک مرغ زخمی با دامپزشک تماس بگیرد
- اینکه آیا میتواند میزان درد یک مرغ زخمی را تعیین کند
سواد مالی
گِرِگ یک دوچرخه میخرد. او از شرکت مالیِ مستقر در فروشگاه دوچرخه وام میگیرد. احتمالاً گرِگ چقدر باید بپردازد؟
- کمتر از ۶۰۰ زد
- بیشتر از ۶۰۰ زد
- دقیقاً ۶۰۰ زد
پاسخها:
ریاضی ۱. گزینه A، ۲. بله، خیر، بله.
علوم ۱. «استفاده کارآمدتر از آب» و «استفاده از آفتکشهایی که فقط برای گونههای آفت هدفگیریشده مضر هستند». ۲. «سرعت نور در هوا بیشتر از سرعت صوت در هوا است».
خواندن ۱. بله، خیر، بله. ۲. «اینکه آیا میتواند به مرغش آسپرین بدهد».
سواد مالی ۱. گزینه دوم یا گزینه سوم همراه با توضیح اینکه گرِگ باید هزینههای اضافی بپردازد.
نسخه کامل آزمون پیزای OECD را اینجا ببینید. https://www.oecd.org/en/about/programmes/pisa/pisa-test.html (منبع به زبان انگلیسی)