رئیسجمهوری سوریه این هفته برای نشان دادن خروج کشورش از فهرست حامیان تروریسم آمریکا و اتصال دوباره بانکها به نظام مالی جهانی، در دمشق قهوهای را با کارت ویزا پرداخت کرد.
یک فنجان قهوه در شهر قدیم دمشق به نماد منتخب سوریه برای پیوستن دوباره به اقتصاد جهانی تبدیل شده است.
در ویدئویی که یک حساب رسمی دولت منتشر کرد، احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، همراه با محمد صفوت رسلان، رئیس بانک مرکزی، در یک کافه کارت ویزا را روی دستگاه کشید تا تصمیم واشنگتن برای خارج کردن نام این کشور از فهرست سیاه تروریسم را گرامی بدارد.
در این پست آمده بود که «بیش از ۱۵ سال انجام چنین تراکنش سادهای غیرممکن بود».
رسلان این خروج از فهرست را «گامی تاریخی که جایگاه طبیعی کشور را در نظام اقتصادی جهانی به آن بازمیگرداند» توصیف کرد.
کدام تحریمها برداشته شدهاند؟
وزارت خارجه آمریکا روز دوشنبه برچسب سوریه بهعنوان «کشور حامی تروریسم» را لغو کرد و به فهرستی پایان داد که از سال ۱۹۷۹ برقرار بود.
این تصمیم پس از یک دوره بررسی ۴۵ روزه در کنگره، که با اطلاعیه ماه ژوئیه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به قانونگذاران آغاز شد، لازمالاجرا شد.
این تصمیم همزمان بود با حذف نام هیات تحریر الشام، گروه شبهنظامی سابقی که رهبری حمله منجر به سقوط رژیم اسد در سوریه را بر عهده داشت، از فهرست ویژه جهانی سازمانهای تروریستی.
بخش عمده تحریمهای آمریکا پیشتر برداشته شده بود. برنامه جامع تحریمها در میانه سال ۲۰۲۵ خاتمه یافت و کنگره قانون سزار، سختگیرانهترین رژیم تحریمهای ثانویه، را در لایحه هزینههای دفاعی دسامبر ۲۰۲۵ لغو کرد.
با این حال، عنوان حامی تروریسم همچنان محدودیتهایی بر معاملات مالی اعمال میکرد که بانکها و سرمایهگذاران را از کار با سوریه بازمیداشت.
وزارت خزانهداری آمریکا از آن زمان تایید کرده است که موسسات مالی آمریکایی اکنون میتوانند به مشتریان سوری خدمات بدهند، پرداختهای مربوط به بانکهای سوری را پردازش کنند و روابط کارگزاری بانکی برقرار کنند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت این اقدام «به جذب سرمایهگذاریهای بیشتر در سوریه کمک خواهد کرد تا ثبات سیاسی و اقتصادی تقویت شود».
به گفته شرکت تحقیقاتی تلایمر مستقر در دبی، خروج سوریه از این فهرست عملا «چراغ سبز» برای سرمایهگذاری در بازسازی کشور محسوب میشود و این شرکت انتظار دارد بخشهای بانکداری، فناوری و مخابرات بیشترین بهره را از دسترسی دوباره به سامانه سوئیفت ببرند.
با این حال، اقدامات محدودکننده علیه نزدیکان دیکتاتور برکنار شده، بشار اسد، ناقضان حقوق بشر و قاچاقچیان کپتاگون همچنان برقرار است و سوریه به دلیل نگرانیها درباره پولشویی هنوز در فهرست خاکستری گروه ویژه اقدام مالی کشورهای گروه هفت قرار دارد.
موضع اتحادیه اروپا چیست؟
بروکسل در زمینه لغو تحریمها علیه سوریه تقریبا همگام با آمریکا عمل کرده است.
شورای اروپا در ماه مه ۲۰۲۵ همه تحریمهای اقتصادی را لغو کرد و تنها محدودیتهایی را که به دلایل امنیتی اعمال شده بود، از جمله در حوزه تسلیحات و فناوریهایی که میتواند برای سرکوب داخلی جمعیت به کار رود، حفظ کرد.
این شورا امسال پا را فراتر گذاشت.
شورا در ۱۱ مه اجرای کامل توافق همکاری اتحادیه اروپا و سوریه را که از سال ۲۰۱۱ به طور جزئی معلق شده بود از سر گرفت و نخستین گفتوگوی سیاسی سطح بالا با دمشق را از زمان پیش از جنگ داخلی برگزار کرد.
یک هفته بعد، این شورا تدابیر علیه چهرههای وابسته به رژیم پیشین را تا ژوئن ۲۰۲۷ تمدید کرد و در عین حال نام هفت نهاد، از جمله وزارتخانههای کشور و دفاع که اکنون در اختیار دولت انتقالی هستند، را از فهرست تحریمها خارج کرد.