مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران میگوید کشورش در جایگاه «قدرت و عزت» قرار دارد و باید بر اساس شروط خود به این جنگ پایان دهد؛ این مواضع در شرایطی مطرح میشود که واشنگتن خود را برای تشدید تحریمهای اقتصادی آماده میکند؛ کارزار فشار اقتصادی که آمریکا آن را سرنوشتساز خوانده است.
به باور رئیسجمهوری ایران «تمام جهان پیروزی ما را به رسمیت میشناسد و تاکید دارد که آمریکا با نقض همه مقررات به مدارس، بیمارستانها و زیرساختهای ما حمله کرده و در سراسر جهان منفور است.»
آگهی
آگهی
پیشتر، وزارت خارجه ایران پس از آنکه واشنگتن اعلام کرد برای افزایش فشار بر تهران تحریمهای خود را تشدید خواهد کرد، آمریکا را به «تروریسم اقتصادی» و «جنایت علیه بشریت» متهم کرده بود.
این وزارتخانه در بیانیهای که رسانههای دولتی ایران منتشر کردند، اعلام کرد: «آمران و عاملان این تحریمها به دلیل ارتکاب چنین جنایتهای هولناکی سزاوار محاکمه و مجازات هستند.»
دیگر مقامهای ارشد ایران نیز از طرح تحریمهای آمریکا انتقاد کردند.
روز موعود اقتصادی تلاش برای منحرف کردن توجه از بحران اقتصادی آمریکاست
عراقچی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بهاصطلاح روز موعود اقتصادی تلاشی برای منحرف کردن توجهها از بحرانهای اقتصادی خود آمریکاست؛ بدهی بیسابقه و جهش هزینههای بهره.»
گفتوگوهای میان دو طرف همچنان متوقف است و تهران و واشنگتن در جنگی که اواخر فوریه به ابتکار آمریکا و اسرائیل آغاز شد، در بنبست قرار گرفتهاند.
تهران همچنان تنگه راهبردی هرمز را بسته نگه داشته و واشنگتن نیز به محاصره دریایی متقابل ایران ادامه میدهد.
فراخوان پکن برای «اقدامهای مسئولانه»
واشنگتن از دیگر دولتها، از جمله چین، خواسته بود برای منزوی کردن اقتصاد ایران به تلاشهای آمریکا بپیوندند.
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، روز جمعه در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به خبرنگاران گفت: «تحریم و فشار به حل مسئله کمکی نخواهد کرد.»
او افزود: «چین از همه طرفهای ذیربط میخواهد اقدامهای مسئولانه انجام دهند و این مشکل را از راههای سیاسی و دیپلماتیک حل کنند.»
قرار است شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین ۲۴ سپتامبر از کاخ سفید دیدار کند؛ زمانی که موضوع ایران بیتردید، همانند سفر ماه مه ترامپ به پکن برای برگزاری نشست، در دستور کار قرار خواهد داشت.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفته که تشدید تحریمهای اقتصادی علیه ایران به این معناست که احتمال نیاز واشنگتن به بازگشت به عملیات نظامی گسترده علیه این کشور کاهش مییابد.
بسنت گفت روز دوشنبه در یک نشست خبری جزئیات بیشتری از اقدامات اقتصادی علیه ایران ارائه خواهد کرد.
درد اقتصادی، فشار سیاسی
ایران سالهاست تحت فشار تحریمهای غرب قرار دارد و در دور زدن نسبی این تحریمها مهارت پیدا کرده است.
این کشور تولید داخلی را گسترش داده، از شبکههای غیررسمی تجارت فرامرزی استفاده کرده، کالاهای تحریمشده را از طریق کشورهای ثالث خریداری کرده و برای انتقال نفت خود از یک ناوگان سایه بهره برده است.
هادی کاهلزاده، کارشناس اقتصاد ایران در دانشگاه براندایس، گفت: «توان مقاومت ایران نهتنها از فروپاشی جلوگیری میکند، بلکه مانع از آن میشود که رنج اقتصادی به فشار سیاسی و تغییراتی که آمریکا انتظار دارد، تبدیل شود.»
با این حال، به گفته صندوق بینالمللی پول، انتظار میرود تورم در ایران تا پایان سال به حدود ۷۰ درصد برسد و اقتصاد کشور بیش از ۵ درصد کوچک شود.
اگرچه بنزین به لطف یارانههای دولتی همچنان ارزان است، اما با محدودتر شدن عرضه، این وضعیت ممکن است پایدار نماند.
دستیار رئیسجمهوری از احتمال افزایش بنزین سخن گفت
یکی از دستیاران پزشکیان هفته گذشته به تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی ایران گفته که کشور اکنون هر روز بیش از میزان تولید خود بنزین مصرف میکند و ممکن است تهران ناچار به افزایش قیمتها شود؛ اقدامی که در گذشته به اعتراضهای گسترده منجر شده است.
پزشکیان در میانه این تنگناهای اقتصادی اعلام کرده است که دولت او خواهان پایان یافتن جنگ از طریق مذاکره است.
او هفته گذشته به خبرنگاران گفت: «آنچه برای ما اهمیت دارد، معیشت و وضعیت اقتصادی مردم است و هر کاری از دستمان برمیآید برای رسیدگی به آن انجام میدهیم.»
جنگ سپاه را حتی قدرتمندتر از گذشته کرده است
با این حال، سپاه پاسداران، قدرتمندترین نیروی نظامی ایران که یک نیروی نظامی قدر به شمار میآید، پس از تابآوری در برابر حملههای هوایی آمریکا و اسرائیل در آغاز جنگ ــ حملاتی که به کشته شدن عالیترین مقامهای جمهوری اسلامی انجامید ــ حتی قدرتمندتر شده است.
سپاه از آمریکا امتیازهای بیشتری میخواهد؛ از جمله واگذاری کنترل تنگه هرمز به ایران و پرداخت غرامت مالی بابت جنگ.
با توقف مذاکرات برای پایان دادن به جنگ، تندروهای ایران بر این باورند که کشورشان میتواند فشارهای اقتصادی را بیش از رقبای خود تحمل کند.
مجتبی خامنهای نیز در ماه جاری یک فرمانده پیشین سپاه را به ریاست شورای عالی امنیت ملی ایران، نهادی بسیار قدرتمند، منصوب کرد؛ اقدامی که نشانهای از تمایل او به اتخاذ رویکردی تندروانه تلقی شده است.