پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا از آغاز آنچه «کوبندهترین عملیات اقتصادی تاریخ علیه یک کشور» خواند، خبر داد، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران اینگونه اقدامها را «تروریسم اقتصادی» خواند و آن را ادامه سیاستهای «شکستخورده» واشنگتن عنوان کرد.
ترامپ با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال علیه ایران، از آغاز آنچه «کوبندهترین عملیات اقتصادی تاریخ علیه یک کشور» خواند، خبر داد و تهدید کرد هر کشور یا نهادی که به تهران در زمینههای مالی، تجاری و اقتصادی کمک کند، با مجازاتهای سنگین آمریکا روبهرو خواهد شد.
این تهدید ترامپ میتواند چین، هند و حتی آلمان را در معرض فشارهای آمریکا قرار دهد. بر اساس جدیدترین دادههای بانک جهانی، ایران در سال ۲۰۲۲ به ۱۴۷ کشور کالا صادر کرده است. این کشور در همان سال از ۱۱۴ کشور کالا وارد کرده است.
چین با فاصله زیاد بزرگترین شریک تجاری ایران است و بخش عمده صادرات نفتی و غیرنفتی ایران به این کشور اختصاص دارد. بر اساس دادههای بانک جهانی، ارزش صادرات ایران به چین در سال ۲۰۲۲ به ۲۲.۴ میلیارد دلار رسید. واردات ایران از چین نیز ۱۵.۶ میلیارد دلار بود.
دیگر کشورهای آسیایی، عراق و امارات عربی متحده نیز از مقاصد مهم صادراتی ایران به شمار میروند.
عراقچی در واکنش به تهدیدهای جدید ترامپ علیه ایران، آنها را ادامه سیاستهای «شکستخورده» واشنگتن علیه ایران توصیف کرد و هشدار داد ادامه این مسیر، جز شکستهای بیشتر و افزایش دشمنی ایرانیان نتیجهای نخواهد داشت.
وزیر خارجه ایران در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت تهدید به شروع عملیات اقتصادی علیه ایران، در واقع برای «انحراف» افکار عمومی آمریکا از «بحرانهای مالی داخلی» است؛ یعنی «بدهیهای بیسابقه و افزایش سرسامآور بهرههای بانکی در آمریکا.»
او در ادامه نوشت: «تروریسم اقتصادی آمریکا، اقتصاد جهانی و حاکمیت ملی کشورها در سراسر جهان را تهدید میکند.»
عراقچی به همراه پیام خود، دو تصویر درباره عبور بدهی ملی آمریکا از مرز ۴۰ تریلیون دلار، و طرح «D-Day اقتصادی» ترامپ را نیز به اشتراک گذاشت.
رئیسجمهور آمریکا در پیام خود، از طرحش علیه ایران بهعنوان طرح «D-Day اقتصادی» نام برده و از متحدان آمریکا خواسته بود در راستای منزوی کردن و شکست آنچه «تهدید ایران» خواند، در کنار واشنگتن قرار گیرند.
همتی: شرایط اقتصادی امروز ایران سختتر از سالهای ۹۷ تا ۹۹ است
پیش از این، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران در یک گفتوگوی تلویزیونی از تأثیرات فشارهای آمریکا بر بازارها سخن گفته و تصریح کرده بود برخی از کشورهای همسایه ایران از گرفتن عکس یا فیلم مشترک با مقامهای ایران خودداری میکنند، زیرا نگرانند این کار موجب فشار بر آنها شود.
او همچنین در بخش دیگری از سخنان خود، کاهش درآمدهای نفتی و مالیاتی را از عوامل اثرگذار بر شرایط اقتصادی ایران دانسته و گفته بود محدودیتهای درآمدی ناشی از افت صادرات نفت، بخشهای مختلف اقتصاد این کشور را تحت تأثیر قرار داده است.
او همچنین با اشاره به محدودیت دسترسی ایران به بخشی از ذخایر ارزی خود بهدلیل مسدودسازی آنها، گفت شرایط کنونی نسبت به سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ «پیچیدهتر» شده است، اما با وجود این، دولت و بانک مرکزی ایران تدابیری برای مدیریت این وضعیت در نظر گرفتهاند.
رئیسکل بانک مرکزی ایران همچنین با بیان اینکه محدودیت صادرات نفت ایران واقعیتی انکارناپذیر است، گفت: «درآمدهای نفتی کشور تحتتأثیر قرار گرفته و در شرایط فعلی نفت صادر نمیکنیم.»
همتی در ادامه با اشاره به کاهش منابع درآمدی دولت ایران، گفت: «درآمدهای نفتی، مالیاتی، حق بیمه تأمین اجتماعی و سایر درآمدها تحتتأثیر شرایط موجود قرار گرفتهاند و کاهش آنها بر همه بخشهای اقتصاد ایران اثر میگذارد.»
با وجود این، رئیسکل بانک مرکزی ایران تأکید کرد که با وجود فشارهای اقتصادی و محدودیتهای درآمدی، «دولت، کشور را بهخوبی اداره کرده است.»