تابستان ۲۰۲۶ در آلپ فرانسه، به ویژه در اطراف مونبلان، به دلیل دمای بسیار بالا و تخریب پرمافروست، ریزشهای صخرهای بیسابقهای را رقم زد.
تابستان که سالها امنترین فصل برای کوهنوردی بهشمار میرفت، در سالهای اخیر به فصلی پرخطر تبدیل شده است. در آلپ، سال ۲۰۲۶ همین حالا هم رکوردی نگرانکننده بر جا گذاشته است: تنها در رشتهکوه مونبلان از آغاز سال تاکنون ۴۵۰ مورد ریزش سنگ ثبت شده است.
آگهی
آگهی
لودویک راوانل، ژئومورفولوژیست و مدیر تحقیقات در مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (CNRS) در پژوهشگاه ادیتم، میگوید چنین چیزی را هرگز مشاهده نکرده است: «در اینجا دما بهراحتی از ۳۰ تا ۳۵ درجه گذشت و این بهطور طبیعی بر یخچالها و پرمافراست تاثیر میگذارد و به همین خاطر امسال رکوردهایی ثبت کردهایم؛ مثلا از نظر شمار ناپایداریهای سنگی و تعداد فروریختنها در دیوارهها.»
رکورد پیشین به سال ۲۰۲۲ برمیگشت که در آن ۳۰۰ مورد ریزش سنگ ثبت شده بود. لودویک راوانل توضیح میدهد که این پدیده مستقیما ناشی از تغییرات آبوهوایی است: «در این عکسها نزدیک به ۲۰۰ سال گرمشدن اقلیم ثبت شده است و با مقایسه آنها با یکدیگر میتوانیم آثار ریزشها را شناسایی کنیم؛ یعنی همان مناطق ناپایدار شده در دیوارههای سنگی. ما توانستهایم حجم این ریزشها را نیز برآورد کنیم و نشان دادهایم که ۸۰ تا ۸۵ درصد این آثار در دو یا سه دهه اخیر شکل گرفتهاند. بنابراین رابطهای بسیار روشن میان گرمشدن اقلیم و ناپایداری دیوارههای سنگی وجود دارد.»
این موجهای گرمای شدید که هرچه بیشتر و طولانیتر رخ میدهند، کوهستان را در عمق نیز سست میکنند. این ژئومورفولوژیست میافزاید: «فروریختنهای سنگی و بهمنهای سنگی امروز عمدتا در نتیجه تخریب پرمافراست و نیز عقبنشینی یخچالهای طبیعی رخ میدهد زیرا یخچالها معمولا بر دامنهها فشار وارد میکنند؛ فشارهایی که بیشتر جنبه پایدارکننده دارد و وقتی یخچالها از ضخامتشان کاسته میشود برعکس دیوارهها از فشار آزاد میشوند.»
در ماه ژوییه دو گردشگر چک در پی ریزش سنگ در مونبلان جان خود را از دست دادند و در اوت نیز مرد دیگری در شرایطی مشابه کشته شد. کارشناسان و مقامهای محلی فعلا قصدی برای محدود کردن دسترسی به کوهستانهای بلند ندارند اما از کوهنوردان میخواهند هوشیار بمانند زیرا ممکن است در ماههای آینده نیز ریزشهای سنگ بسیاری رخ دهد.