موسسه دانشگاهی ژئوفیزیک و پیشگیری از بلایای لرزهای اندلس مجموعهای از توصیههای اساسی برای مواجهه با این پدیدهها ارائهمیکند.
پیشگیری، همانطور که در مورد بلایای طبیعی مثل آتشسوزیهایی که هر تابستان شبهجزیره ایبری را دربر میگیرد، در نجات جان انسانها در مناطق با شدت بالای لرزهخیزی مانند حوضه گرانادا در بخش مرکزی بتیکای شرقی، نقشی کلیدی دارد.
این را موسسه دانشگاه گرانادا که به مطالعه این پدیده اختصاص دارد تایید میکند؛ موسسهای که مجموعهای از توصیهها را هم برای قبل و هم برای پس از تجربه زلزلهای مانند آنچه بهتازگی استان گرانادا را لرزاند منتشر کرده است.
کارشناسان توصیه میکنند از قبل یک برنامه داشته باشید تا هنگام وقوع یک رویداد فرضی لرزهای مجبور به تصمیمگیریهای آنی نشوید. در خانه باید جعبه کمکاولیه، چراغقوه، رادیو و باتریهای لازم را آماده نگه داشت و همچنین محل قطع کردن خدمات پایه مانند برق، گاز و آب را شناخت، زیرا جریان برق آسیبدیده میتواند بعدها به ساختمانها صدمه بزند. هر جسم سنگینی که بهدرستی به دیوار ثابت نشده باشد، میتواند خطرساز باشد.
در هنگام زلزله باید آرامش خود را حفظ کرد؛ از نظر آماری بیشتر این رویدادها چنان قدرتی ندارند که جان انسانها را به خطر بیندازند. این نکته مهم است چون بسیاری از حوادث زمانی رخ میدهد که مردم در حین زلزله تلاش میکنند از ساختمانها خارج شوند یا وارد آنها شوند. باید صبر کرد تا لرزش تمام شود، سپس درباره ترک محل فعلی تصمیم گرفت.
مهمترین اقدام در فضاهای داخلی محافظت از سر است؛ اگر لرزش شدید بود، مثلا زیر میز یا صندلی پناه بگیرید. در طول رویداد باید از اجسام، دیوارها و پنجرههایی که ممکن است به ما آسیب بزنند دور بمانیم.
اگر بیرون از ساختمان هستید، از بناها فاصله بگیرید و وارد هیچکدام نشوید؛ ممکن است پسلرزههایی رخ دهد که آنها را بهطور کامل تخریب کند. اگر هنگام وقوع لرزش در خودرو هستید، در محلی که شرایط ترافیک اجازه میدهد توقف کنید و در همانجا داخل خودرو بمانید. اگر نزدیک ساحل قرار دارید، به محلی دورتر و مرتفعتر بروید و به پیامهای مسئولان توجه کنید؛ احتمال صدور هشدار سونامی وجود دارد.
پس از پایان زلزله، اگر تشخیص دادید خروج از ساختمان امنتر است، هرگز از آسانسور استفاده نکنید و از پلهها پایین بروید. وضعیت ترکهای روی سازهها میزان شدت حادثه را نشان میدهد. اگر ضخامت این ترکها بیش از ۳ میلیمتر باشد و بهصورت مورب یا شبیه پله شکل گرفته باشند، استحکام سازه به خطر افتاده است؛ وارد آن نشوید یا در اولین فرصت با حفظ آرامش خارج شوید.
پس از دور شدن از اطراف ساختمان و قرار گرفتن در محلی که خطر سقوط آجر و آوار روی شما وجود نداشته باشد، باید بررسی کنید که آیا خانه روی محور خود پابرجا مانده یا نسبت به بناهای مجاور کج شده است، همچنین میزان آسیبدیدگی پیادهرو مقابل آن و وضعیت تیرهای برق نزدیک را ارزیابی کنید.
در گام بعدی باید نمای ساختمان را برای شناسایی ترکهای احتمالی بررسی کرد؛ خطرناکترین ترکها مورب و با ضخامتی بین یک تا سه میلیمتر هستند. اگر ضخامت آنها کمتر از یک میلیمتر باشد، معمولا با خسارتهای جزئی روبهرو هستیم و میتوان با احتیاط وارد ساختمان شد.
نباید تماسهایی غیر از تماسهای اضطراری برقرار شود تا خطوط تلفن اشغال نشود و کسی که واقعا به کمک نیاز دارد بدون ارتباط نماند. اگر صدای فردی گرفتار زیر آوار را شنیدید باید به او بگویید دهان و بینی خود را بپوشاند تا از استنشاق گرد و غبار جلوگیری شود و تا حد امکان با ضربه زدن به اجسام نزدیک، موقعیت خود را اعلام کند. اگر فردی را با جراحت شدید اما گرفتار نشده دیدید، تا زمان رسیدن نیروهای امدادی نباید او را جابهجا کنید.