در پی شدت گرفتن درگیریهای نظامی در خاورمیانه و افزایش تنشهای منطقهای، دستگاه دیپلماسی ایران دور جدیدی از رایزنیها را با هدف تبیین پیامدهای حقوقی و امنیتی هرگونه همکاری با آمریکا و متحدانش آغاز کرده است.
به گزارش فارس، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در گفتگوهای جداگانه با همتایان خود در بریتانیا، بلغارستان و قبرس، «صراحتا» نسبت به قرار دادن قلمرو یا امکانات نظامی این کشورها در اختیار طرفهای ثالث برای حمله به ایران هشدار داده است.
آگهی
آگهی
بر اساس این گزارش، آقای عراقچی تأکید کرد که «مشارکت در هر اقدام خصمانهای، مسئولیتآور خواهد بود.»
ه وزیر خارجه ایران در گفتگوی تلفنی اخیر خود با اد میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا گفت که اگر کشوری اجازه دهد از قلمرو یا امکاناتش برای حمله به کشور ثالث استفاده شود، خود به عنوان «متجاوز» شناخته شده و کشور مورد حمله حق «دفاع مشروع» علیه آن را خواهد داشت.
عباس عراقچی در این گفتگو همچنین تأکید کرد که «همکاری با متجاوزان» حتی با استناد به قراردادهای دفاعی قدیمی، از نظر ایران قابل قبول و پذیرفتنی نیست. این در حالی است که گزارشهایی پیشتر مبنی بر استفاده ایالات متحده از پایگاههای بریتانیا برای پشتیبانی از عملیات علیه ایران منتشر شده است.
در مقابل، مقامهای بریتانیایی ضمن تاکید بر عدم مشارکت در جنگ با ایران، بر لزوم استفاده از راهکارهای دیپلماتیک برای کاهش اختلافات تاکید کردهاند.
به گزارش رسانههای ایران، اد میلیبند در این خصوص ضمن تاکید «بر لزوم استمرار تعاملات دیپلماتیک با تهران برای بهبود روابط و کاهش تنش در منطقه» به آقای عراقچی گفته است: «ما بخشی از جنگ با ایران نیستیم و به دیپلماسی برای حل و فصل مسائل باور داریم.»
بریتانیا دارای پایگاههای استراتژیک در منطقه مانند آکروتیری در قبرس است که به دلیل نزدیکی به خاورمیانه، همواره مورد توجه نیروهای آمریکایی بوده است. از سوی دیگر، دولت پیشین بریتانیا پس از یک کشمکش نسبتا طولانی در نهایت به واشنگتن اجازه داد تا از پایگاه دیهگو گارسیا در اقیانوس هند و پایگاه هوایی «آرایاف فیرفورد» در انگلستان برای پشتیبانی از «عملیات دفاعی علیه تهدیدهای ناشی از ایران» استفاده کند.
بر اساس گزارش رسانههای بینالمللی، دولت جدید بریتانیا به ریاست اندی برنام نیز پس از روی کار آمدن در جریان جزئیات این همکاری قرار گرفته و به ظاهر با آن مخالفتی نکرده است.
بلغارستان و قبرس؛ چالش پایگاههای میزبان
تصویب طرح استقرار هواپیماهای نظامی آمریکا در پایگاه «بزمر» توسط پارلمان بلغارستان از دیگر تحولات اخیر بود که واکنش تند ایران را در پی داشت. وزارت خارجه ایران این اقدام را نقض منشور ملل متحد خوانده و خواستار تجدیدنظر فوری در این تصمیم شده است.
عباس عراقچی پیشتر در این خصوص طی یک گفتگوی تلفنی به ولیسلاوا پترووا، همتای بلغاری خود گفته بود: «جمهوری اسلامی ایران در دفاع از منافع و امنیت ملی خود در برابر هرگونه تعرض و اقدام خصمانه تردید نخواهد کرد و قطعاً هر طرفی که به هر نحوی در ارتکاب جنایت تجاوز علیه ایران مشارکت کند، باید مسئولیت تبعات آن را بپذیرد.»
خبرگزاری فارس در همین راستا همچنین به مخالفتهای محلی در داخل بلغارستان اشاره کرده و یادآور شده است که ساکنان مناطق همجوار پایگاه «بزمر» در این خصوص تجمعات اعتراضی برگزار کردهاند .
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز ضمن اشاره به مجوز دولت بلغارستان برای استفاده از فرودگاه صوفیه برای استقرار و استفاده هواپیماهای آمریکایی، این اقدام را «مغایر با اصول بنیادین منشور و مبانی حقوق بینالملل» و نیز «مصداق عمل تجاوزکارانه طبق قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد» قلمداد کرده است. وی در همین خصوص هشدار داد: «تصمیمگیران بلغارستان باید در قبال این تصمیم ناموجه و خطرناک که عملاً میتواند کشورشان را در حد همدست و همکار آمریکا و رژیم صهیونیستی در یک تجاوز نظامی علیه ایران تقلیل دهد، پاسخگو باشند.»
در خصوص قبرس، تمرکز بر جلوگیری از استفاده نیروهای آمریکایی از پایگاههای خارجی مستقر در این جزیره بوده است. عباس عراقچی در تماس تلفنی با کنستانتینوس کومبوس، همتای قبرسی خود بر «ضرورت جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده نیروهای متخاصم از پایگاههای خارجی مستقر در قبرس برای ارتکاب اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران» تأکید کرده است.
طبق گزارش فارس، وزیر خارجه قبرس در پاسخ، بر تعهد کشورش به حقوق بینالملل تأکید کرده و به عباس عراقچی اطمینان داده است که از این پایگاهها علیه ایران استفاده نخواهد شد.
هشدار فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا: در آتش جنگ خواهید سوخت
قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا که فرماندهی مرکزی عملیات نظامی ایران در جنگ را بر عهده دارد نیز نسبت به هرگونه همکاری نظامی با آمریکا هشدار داده است.
علی عبداللهی، فرمانده این قرارگاه روز شنبه ایالات متحده را به «افزایش تنشها» در خاورمیانه متهم کرد و به «کشورهای مسلمان» منطقه در مورد همکاری با واشنگتن در جریان درگیریهای جاری هشدار داد.
وی در این خصوص تاکید کرد که «ایالات متحده به سرعت در مسیر افزایش تنشها در منطقه حرکت میکند.» فرمانده ستاد مرکزی عملیات نظامی ایران در بیانیهای که از تلویزیون دولتی خوانده شد، گفت: «کشورهای مسلمان در همکاری و همراهی با آمریکا تجدیدنظر نمایند؛ در غیر این صورت، هر کشوری که خود را سپر دفاعی آمریکای جنایتکار و متجاوز قرار دهد، در آتش جنگ خواهد سوخت.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا به تازگی بار دیگر ایران را به حملات سنگین و ضربات بسیار سخت تهدید کرده است. رسانههای آمریکایی گزارش دادند که او در حال بررسی حملات سنگین مجدد در اوایل این هفته، از جمله علیه اهداف زیرساختهای انرژی است.
ایران و ایالات متحده از اوایل این هفته پس از یک وقفه چند روزه در درگیریهای متقابل، تبادل آتش شبانه را از سر گرفتند، اگرچه هیچ حملهای تاکنون از شامگاه جمعه تا روز شنبه گزارش نشده است.
جنگ خاورمیانه ۲۸ فوریه گذشته با حملات مشترک ایالات متحده و اسرائیل آغاز شد که در مقابل، حملات موشکی و پهپادی ایران به کشورهایی در سراسر منطقه را به همراه داشت.