چند هفته پس از برگزاری جام جهانی که رکوردهای تازهای در تعداد تماشاگران، قیمت بلیت و درآمد برجای گذاشت، جیانی اینفانتینو از طرحی رونمایی کرده که به گفته او میتواند میلیاردها دلار درآمد جدید برای این نهاد ایجاد کند. اما این طرح با وجود وعده افزایش درآمد برای فوتبال، با انتقادها گسترده روبرو شده است.
این طرح با وجود وعده افزایش درآمد برای فوتبال، با مخالفت شدید بهویژه در اروپا، مواجه است. دلیل این مخالفت چیست؟
فیفا چه تغییری را پیشنهاد کرده است؟
فیفا قصد دارد یک شرکت تجاری جدید با مالکیت کامل خود ایجاد کند تا مدیریت حقوق رسانهای و تجاری رقابتهایی مانند جام جهانی را بر عهده بگیرد.
این نهاد میخواهد با واگذاری بخشی از سهام این شرکت به سرمایهگذاران خارجی، حدود ۴.۲ میلیارد دلار سرمایه جذب کند. به گفته فیفا، درآمد حاصل از این طرح میتواند بودجه اختصاصیافته به ۲۱۱ فدراسیون عضو را تا ۱۵۰ درصد افزایش دهد.
چرا این طرح با مخالفت روبهرو شده است؟
بخش مهمی از انتقادها به این نگرانی بازمیگردد که فیفا بیش از گذشته به یک بنگاه اقتصادی تبدیل شود.
منتقدان میگویند وظیفه اصلی فیفا، اداره فوتبال جهان و سرمایهگذاری در توسعه این ورزش است، نه جذب سرمایهگذار و افزایش سود. آنها نگرانند که ورود سرمایهگذاران خصوصی، حتی اگر کنترل شرکت در اختیار فیفا باقی بماند، باعث شود تصمیمهای آینده بیش از پیش بر اساس ملاحظات تجاری گرفته شود.
برای بسیاری از هواداران، رقابتهای ملی مانند جام جهانی آخرین بخش فوتبال است که هنوز به اندازه فوتبال باشگاهی تحت سلطه پول قرار نگرفته است. آنها بیم دارند این ویژگی نیز به تدریج از بین برود.
آیا جام جهانی فروخته میشود؟
فیفا این برداشت را رد میکند.
این نهاد تأکید کرده که جام جهانی «برای فروش نیست» و ساختار اداره مسابقات تغییر نخواهد کرد. به گفته فیفا، شرکت جدید تنها با هدف افزایش درآمد از حقوق رسانهای و تجاری ایجاد میشود و کنترل کامل آن در اختیار خود فیفا خواهد ماند.
چرا شخص اینفانتینو هدف انتقادهاست؟
مخالفان میگویند انتقادها فقط به خود طرح محدود نمیشود، بلکه به شیوه مدیریت جیانی اینفانتینو نیز مربوط است.
او در سالهای اخیر بارها به دلیل نزدیک شدن بیش از حد به سیاست و تجارت مورد انتقاد قرار گرفته است. از جمله اهدای «جایزه صلح فیفا» به دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا و حضور در رویدادهای مرتبط با او؛ اقداماتی که از نگاه منتقدان با نقش سنتی فیفا بهعنوان نهادی مستقل برای اداره فوتبال جهان سازگار نیست.
آیا این مدل در ورزش سابقه دارد؟
بله. رشتههای ورزشی دیگری مانند فرمول یک، تور گلف PGA و همچنین لیگهایی مانند لالیگای اسپانیا در سالهای اخیر ساختارهای تجاری مشابهی ایجاد کردهاند تا سرمایهگذاران جدید جذب کنند.
اما مخالفان میگویند فیفا با این نهادها تفاوت دارد؛ زیرا یک سازمان غیرانتفاعی و نهاد حاکم بر فوتبال جهان است و نباید مانند یک شرکت تجاری اداره شود.
تصمیمی که فیفا در هفتههای آینده درباره این طرح خواهد گرفت، میتواند مسیر آینده جام جهانی و روند تجاریشدن فوتبال را برای سالهای آینده تحت تأثیر قرار دهد.