آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل نخستین دبیرکل این نهاد است که پس از بان کی مون در سال ۲۰۰۹ و دو سال پیش از آغاز جنگ داخلی سوریه از این کشور دیدار میکند.
در نخستین سفر یک دبیرکل سازمان ملل متحد به سوریه از سال ۲۰۰۹، آنتونیو گوترش از جامعه جهانی خواست تا در روند گذار سوریه پس از سقوط رهبر دیرینه این کشور، بشار الاسد، از مردم این کشور حمایت کند.
آگهی
آگهی
آنتونیو گوترش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بهتازگی برای سفری همبستگی وارد دمشق شدهام. پیام من روشن است؛ سازمان ملل در این لحظه سرنوشتساز در کنار سوریه ایستاده و من از جامعه جهانی میخواهم هیچ تلاشی را برای حمایت از مردم سوریه فروگذار نکنند.»
کمی پس از ورود، گوترش با احمد الشراع، رئیسجمهور موقت سوریه دیدار و گفتوگو کرد و سپس از بخش قدیمی دمشق و مسجد مشهور اموی بازدید کرد.
این سفر در حالی انجام میشود که سوریه در حال بازیابی خود از درگیری مرگباری است که از مارس ۲۰۱۱ آغاز شد و جان بیش از نیممیلیون نفر را گرفت.
از دسامبر ۲۰۲۴ که به پنج دهه حاکمیت خاندان اسد پایان داده شد و نیروهای تحت فرمان الشراع دمشق را به کنترل خود درآوردند، این کشور همچنان برای خروج از سالها جنگ و آثار تحریمهای فلجکننده غرب تلاش میکند.
هرچند ایالات متحده و اروپا بسیاری از تحریمهای اعمالشده در دوران حاکمیت خاندان اسد را لغو کردهاند، اثر این اقدام در داخل کشور تا کنون محدود بوده است.
از زمان روی کار آمدن الشراع، جامعه جهانی از مقامهای اسلامگرای جدید خواسته است نهادهای قدرتمند و کارآمد ایجاد کنند و نظام حکمرانی فراگیری بنا بگذارند که همه اجزای جامعه چندقومیتی و چندمذهبی سوریه را دربر بگیرد.
وضعیت در بلندیهای جولان «غیرقابل قبول»
قرار است گوترش با نمایندگان جامعه مدنی سوریه و سازمانهای غیردولتی فعال در حوزه مسائل زنان دیدار کند و از نیروهای حافظ صلح سازمان ملل که از سال ۱۹۷۴ در بلندیهای جولانِ اشغالشده توسط اسرائیل در جنوب سوریه مستقر هستند، بازدید کند.
پس از سرنگونی اسد، اسرائیل نیروهای خود را وارد منطقه حائل تحت نظارت سازمان ملل در جولان کرد؛ منطقهای که میان نیروهای اسرائیلی و سوری فاصله میانداخت، و از آن زمان چندین حمله و نفوذهای مکرر به عمق خاک سوریه انجام داده است.
مقامهای اسرائیلی گفتهاند قصد دارند نیروهای خود را در یک «منطقه امنیتی» در جنوب سوریه حفظ کنند؛ جایی که در پی ایجاد منطقهای گستردهترِ غیرنظامی هستند.
گوترش در کنفرانس خبری مشترک با وزیر خارجه سوریه، اسعد الشیبانی، گفت: «آنچه در منطقه اطراف بلندیهای جولان میگذرد کاملا غیرقابل قبول است.» الشیبانی نیز خواستار «خروج فوری و بدون شرط اسرائیل» از مناطقی شد که نیروهای این کشور در آنها پیشروی کردهاند.
با وجود تنش میان دو همسایه، اسرائیل و مقامهای جدید سوریه چند دور مذاکرات مستقیم برگزار کرده و بر سر ایجاد سازوکار تبادل اطلاعات توافق کردهاند، هرچند این اقدام نتوانسته فعالیتهای نظامی اسرائیل را متوقف کند.
به گفته سازمان ملل، از زمان برکناری الاسد حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار آواره داخلی و یک میلیون و ۷۰۰ هزار پناهجوی بازگشته از خارج به کشور برگشتهاند، در حالی که حدود ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر همچنان در داخل آوارهاند و ۶ میلیون نفر دیگر در خارج از کشور زندگی میکنند.
با توجه به اینکه بسیاری از شهروندان سوری در فقر زندگی میکنند، برآورد میشود حدود ۱۵ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به کمکهای بشردوستانه نیاز داشته باشند.