دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد توافقی که در حال نهایی شدن با عربستان سعودی برای توسعه برنامه هستهای غیرنظامی است، منوط به عادیسازی روابط ریاض با اسرائیل در چارچوب «پیمان ابراهیم» خواهد بود.
ترامپ روز پنجشنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت این توافق اجازه غنیسازی اورانیوم را به عربستان نمیدهد. این در حالی است که برخی کارشناسان منع اشاعه تسلیحات هستهای پیشتر ابراز نگرانی کرده بودند که این توافق فاقد سازوکارهای کافی برای جلوگیری از غنیسازی اورانیوم تا سطوح مورد استفاده در ساخت سلاح هستهای است.
آگهی
آگهی
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او نوشت: «توافق هستهای غیرنظامی (هیچگونه غنیسازی مواد در کار نخواهد بود!) که بین وزارت انرژی ایالات متحده و عربستان سعودی در حال حصول است، صرفا مربوط به کاربردهای غیرنظامی است؛ مانند آنچه که ایران، امارات عربی متحده (و دیگران) پیشتر داشتهاند.»
رئیسجمهور آمریکا تاکید کرد: «این توافق تصویب خواهد شد، اما کاملا مشروط به پیوستن عربستان سعودی به پیمان بسیار محترم و موفق ابراهیم است.» او همچنین افزود که ایالات متحده مخالفتی با تاسیسات هستهای غیرنظامی (بدون غنیسازی) ندارد.
مقامهای سعودی پیشتر اعلام کردهاند که عادیسازی روابط با اسرائیل مستلزم ایجاد مسیری روشن برای تشکیل کشور مستقل فلسطین است؛ موضوعی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، آن را رد کرده است.
ترامپ در دوره ریاستجمهوری خود تلاش کرده است توافقهای ابراهیم، که در سال ۲۰۲۰ زمینه برقراری روابط دیپلماتیک میان اسرائیل و چند کشور عربی را فراهم کرد، گسترش یابد.
انتظار میرود توافق هستهای آمریکا و عربستان برای مدت ۳۰ سال اعتبار داشته باشد و شرکتهای آمریکایی در توسعه برنامه هستهای غیرنظامی این کشور مشارکت کنند. در همین حال یک منبع آگاه به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت این توافق میتواند پس از انجام یک مطالعه مشترک میان آمریکا و عربستان، زمینه احداث تاسیسات غنیسازی اورانیوم را در عربستان فراهم کند.
قرار است این توافق برای بررسی و بازبینی به کنگره آمریکا ارائه شود.
یک منبع آگاه دیگر نیز به این خبرگزاری گفت که این توافق شامل «پروتکل الحاقی» آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیست؛ پروتکلی که امکان نظارت، بازرسی و راستیآزمایی گستردهتر فعالیتهای هستهای را فراهم میکند.
وزارت انرژی عربستان روز چهارشنبه اعلام کرد این توافق به تقویت تلاشها برای تنوعبخشی به منابع انرژی، توسعه فناوریهای پیشرفته و گسترش فرصتهای همکاری و سرمایهگذاری در راستای منافع مشترک دو کشور کمک خواهد کرد.
کارشناسان یادآور میشوند که غنیسازی اورانیوم بهتنهایی به معنای دستیابی به سلاح هستهای نیست و یک کشور برای تولید چنین سلاحی باید فناوریها و مراحل فنی دیگری را نیز در اختیار داشته باشد. با این حال، توانایی غنیسازی میتواند مسیر حرکت به سمت تولید سلاح هستهای را هموار کند؛ موضوعی که همواره یکی از محورهای اصلی نگرانیها درباره برنامه هستهای ایران بوده است.