رئیسجمهور جمهوری آذربایجان فاش کرد که مقامهای پیشین روسیه و آلمان اوایل ژوئیه همزمان در باکو بودهاند اما باکو از این دیدار احتمالا درباره اوکراین اطلاع قبلی نداشته و از آن بیخبر بوده است.
الهام علی اف رئیسجمهور جمهوری آذربایجان روز سهشنبه در کنفرانس خبری مشترک با فریدریش مرتس صدراعظم آلمان در برلین تایید کرد که شماری از مقامهای سابق روسیه و آلمان در اواسط ماه ژوئیه برای شرکت در نشستی احتمالی درباره جنگ تمامعیار و ادامهدار مسکو در اوکراین وارد جمهوری آذربایجان شدهاند.
به گفته علی اف، باکو تا پس از رخ دادن این تحول از آن خبر نداشت.
علی اف گفت: «آمار پروازها این گمان را تقویت میکند که چنین نشست محرمانهای در باکو برگزار شده است» و در عین حال تاکید کرد: «جمهوری آذربایجان در اینباره از آلمان یا روسیه هیچگونه اطلاعرسانی دریافت نکرده است».
او توضیح داد: «از خاک ما بدون اطلاع ما استفاده شده است».
علی اف که در کنار مرتس سخن میگفت، اظهار کرد: «اگر این نشست به پایان جنگ اوکراین و روسیه کمک کند، ما البته از آن استقبال میکنیم».
رئیسجمهور آذربایجان گفت که پس از انتشار گزارشهای رسانهای درباره این نشست احتمالی، دستور داده است خدمت مرزبانی دولتی کشورش این موضوع را بررسی کند.
او با اشاره به نام مقامهای سابق آلمان و روسیه که در نشست باکو حضور داشتند، توضیح داد: «میتوانم به شما اطلاع بدهم که این اطلاعات تایید شده است».
علی اف گفت: «روز ۱۲ ژوئیه دو چهره سرشناس، که گفته میشود یکی از آنها رئیس دفتر صدراعظم مرکل بوده است، آقای پوفالا و آقای پلاتسک، با پرواز برلین–باکو وارد باکو شدند و ۱۴ ژوئیه از باکو به برلین بازگشتند».
رونالد پوفالا از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ در دولت آنگلا مرکل رئیس دفتر صدراعظمی آلمان و وزیر امور ویژه بود و بعدتر مدیرعامل بخش زیرساخت شرکت راهآهن دولتی آلمان، دویچهبان، شد.
او بعدا به عنوان همرئیس «گفتوگوی پترزبورگ»، یک محفل نیمهرسمی آلمانی-روسی، فعالیت کرد؛ محفل یادشده را آلمان پس از حمله اولیه روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۱ تعلیق کرد.
او از آن زمان تماسهای غیررسمی خود را با چهرههای سیاسی روسیه حفظ کرده و روزنامه تایمز از او به عنوان یکی از میانجیهای غیررسمی احتمالی میان برلین و مسکو نام برده است.
ماتیاس پلاتسک نخستوزیر سابق سوسیالدموکرات ایالت براندنبورگ و رئیس پیشین انجمن همکاری روسیه و آلمان است؛ شخصیتی که سالها معرف موضع نزدیکی آلمان و روسیه در حزب سوسیالدموکرات بوده است.
او افزود: «همزمان در روز ۱۲ ژوئیه، آقای زوبکوف نخستوزیر سابق روسیه و آقای فادییف رئیس شورای ریاستجمهوری روسیه در امور جامعهمدنی از مسکو وارد باکو شدند». سپس گفت: «یکی از آنها ۱۳ ژوئیه و دیگری ۱۴ ژوئیه باکو را ترک کرد».
ویکتور زوبکوف از سپتامبر ۲۰۰۷ تا مه ۲۰۸ در دوران ریاستجمهوری ولادیمیر پوتین نخستوزیر روسیه بود و اکنون رئیس هیاتمدیره شرکت گازپروم، غول گاز دولتی روسیه، است.
رابطه زوبکوف با پوتین دیرینه است و به دوران شهرداری او در سنپترزبورگ برمیگردد؛ زمانی که زوبکوف معاون رئیس کمیته روابط خارجی شهرداری این شهر بود.
والری فادییف از سال ۲۰۱۹ ریاست شورای ریاستجمهوری روسیه در امور جامعهمدنی و حقوقبشر را بر عهده دارد. این نهاد که به پوتین مشاوره میدهد، در موارد مختلف دیپلماتیک و کانالهای غیررسمی نیز به کار گرفته شده است. هر دو آنها از چهرههای مورد اعتماد در حلقه نزدیکان پوتین به شمار میروند.
مرتس در نشست خبری برلین گفت که درباره نشست ادعایی در باکو هیچ اطلاعی ندارد، اما افزود: «ما ماههاست تلاش میکنیم رئیسجمهور پوتین را متقاعد کنیم که مذاکراتی را آغاز کند». به گفته او، رئیسجمهور روسیه این درخواست را نپذیرفته است.
مرتس گفت: «پایان دادن به این جنگ تنها در اختیار دولت روسیه و رئیسجمهور این کشور است. ورود به گفتوگوها و در صورت لزوم آغاز مذاکرات صلح کاملا به تصمیم او بستگی دارد».
صدراعظم آلمان افزود: «او همچنان از انجام این کار سر باز میزند».
مرتس در پایان گفت: «بسیار از رئیسجمهور علی اف سپاسگزارم که درباره آن جنگ، دلایل، روند و امکان پایان آن موضعی مشابه ما دارد».
رئیسجمهور آذربایجان بار دیگر تاکید کرد: «این جنگ باید فورا متوقف شود».
علی اف گفت: «هدف اصلی ما پایان این جنگ و برقراری صلح در منطقه است».