سپاه پاسداران روز چهارشنبه ساعاتی پس از بازگشت محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا اعلام کرد که تنگه هرمز تا زمانی که ایالات متحده به «اقدامات تجاوزکارانه» خود پایان ندهد، بسته خواهد ماند.
در این میان سپاه همچنین در اطلاعیه خود هشدار داد که سایر مسیرهای منطقهای صادرات نفت نیز ممکن است به هدف تبدیل شوند.
آگهی
آگهی
درگیریها میان ایالات متحده و ایران که از اواخر ماه فوریه آغاز شده، تامین انرژی از طریق تنگه هرمز را که یک مسیر ترانزیتی کلیدی برای انتقال محمولههای نفت و گاز از خلیج فارس به شمار میرود، با اختلال مواجه کرده است.
در اطلاعیه سپاه آمده است: «دشمن باید بداند اکنون که مهاجمان دریاییاش مسیر اقیانوس هند را برای صادرات نفت و گاز به روی جهان بستهاند و بدین ترتیب منافع رقبای اقتصادی آمریکا را به خطر انداختهاند باید انتظار مسدود شدن سایر مسیرهای صادرات نفت و گاز را که تامینکننده منافع ایالات متحده و متحدانش است، داشته باشد.»
با این حال، در این اطلاعیه جزئیات بیشتری درباره اینکه کدام مسیرهای دیگر ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند، ارائه نشده است.
سپاه در ادامه تاکید کرد: «صادرات نفت و گاز از این منطقه، یا برای همه مقدور خواهد بود یا برای هیچکس.»
در اطلاعیه سپاه پاسداران تاکید شده است: «عملیات تلافیجویانه ادامه خواهد یافت و تنگه هرمز تا زمانی که ایالات متحده به اقدامات تجاوزکارانه خود پایان ندهد، همچنان بسته خواهد ماند.»
این در حالی است که مقامات آمریکایی پیش از این ادعاهای تهران مبنی بر توانایی کنترل ناوبری در این تنگه را رد کرده و بر باز ماندن مسیرهای کشتیرانی بینالمللی پافشاری کردهاند.
سپاه پاسداران همچنین اعلام کرد مجموعهای از اهداف نظامی و پشتیبانی آمریکا در کویت، از جمله سامانههای پدافندی، رادارها و سکوهای پرتاب موشک، در حملات موشکی و پهپادی مورد اصابت قرار گرفتهاند.
در این اطلاعیه همچنین به حملات آمریکا به برخی نقاط در جنوب ایران اشاره شده و از هدف قرار گرفتن یک انبار خرید گندم در هویزه و یک کارخانه آب معدنی در دهلران بهعنوان بخشی از این حملات نام برده شده است.
سپاه تأکید کرده است که در عملیات خود، مراکزی نظیر سامانه پاتریوت، زیرساختهای ارتباطات ماهوارهای و پایگاههای لجستیکی مرتبط با نیروهای آمریکایی را هدف قرار داده است.
از بنبست دیپلماتیک تا محاصره دریایی
روند تحولات منتهی به بازگشت محاصره دریایی بنادر ایران را باید در تشدید تدریجی تنشها در خلیج فارس و شکست تلاشهای دیپلماتیک اخیر جستوجو کرد.
در هفتههای گذشته، افزایش برخوردهای محدود دریایی، حمله به کشتیهای تجاری و تبادل پیامهای تهدیدآمیز میان تهران و واشنگتن، فضای منطقه را به سمت یک رویارویی کنترلنشده سوق داد.
نقطه عطف این روند، اعلام بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران پس از هدف قرار گرفتن یک کشتی تجاری و بالا گرفتن درگیریها بود؛ اقدامی که نگرانیهای فوری درباره امنیت انرژی جهانی را برانگیخت.
در واکنش، ایالات متحده با هدف حفظ جریان آزاد تجارت و فشار بر تهران، مجموعهای از حملات به اهدافی در داخل ایران انجام داد و همزمان از طرحهایی برای کنترل عبور و مرور دریایی در این آبراه راهبردی سخن گفت.
در ادامه این چرخه تنش، ایده بازگشت به الگوی «محاصره دریایی هدفمند» علیه بنادر ایران در محافل سیاسی و نظامی آمریکا تقویت شد؛ رویکردی که با هدف محدودسازی صادرات نفت و افزایش اهرم فشار اقتصادی دنبال میشود. این سیاست، با تکیه بر همکاری برخی متحدان منطقهای و افزایش حضور نظامی در آبهای پیرامونی، بهتدریج به مرحله اجرا نزدیک شد.
در نهایت، اعلام رسمی اعمال محدودیتهای دریایی علیه بنادر ایران را میتوان نتیجه همزمان سه عامل اصلی یعنی ناکامی مسیرهای مذاکره، تشدید اقدامات متقابل در دریا و تلاش واشنگتن برای بازتعریف قواعد بازدارندگی در منطقه دانست.
این تحول، چشمانداز امنیتی خلیج فارس را وارد مرحلهای تازه و پرریسک کرده است که پیامدهای آن فراتر از منطقه و بازارهای جهانی انرژی نیز قابل مشاهده خواهد بود.