عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران روز شنبه ۱۱ ژوئیه (۲۰ تیر ۱۴۰۵) برای «گفتوگو درباره آینده تنگه هرمز» وارد مسقط، پایتخت عمان شد. این سفر در شرایطی انجام میشود که تنشها بر سر تنگه هرمز در هفته جاری به درگیریهای گسترده میان نیروهای آمریکا و ایران منجر شده است.
رسانههای دولتی ایران اعلام کردند که آقای عراقچی با همتای عمانی خود، بدر بوسعیدی، دیدار خواهد کرد تا درباره «ایجاد سازوکارهای مناسب برای عبور امن کشتیها» از آبهای مشترک گفتوگو کند.
آگهی
آگهی
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران اعلام کرد این سفر در ادامه چندین دور رایزنیهای فنی بین تهران و مسقط در طی ماههای اخیر انجام میشود.
به گفته آقای بقایی، وزیران امور خارجه ایران و عمان درباره تنظیم سازوکارهای مقتضی برای تردد ایمن کشتیها از تنگه هرمز طبق ماده پنجم یادداشت تفاهم اسلامآباد، گفتوگو و تبادل نظر خواهند کرد.
تاکنون جزئیات بیشتری درباره محتوای این مذاکرات منتشر نشده است.
عمان پیش از آغاز جنگ، نقش میانجی در مذاکرات میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشت.
افزایش تنش پس از درگیریهای تنگه هرمز
پس از یک هفته درگیری بر سر تنگه هرمز، مقامهای آمریکایی روز جمعه اعلام کردند که انتظار دارند ایران در روزهای آینده بیانیهای رسمی منتشر کند و اعلام کند که همه مسیرهای عبور از تنگه هرمز باز هستند و نیروهای ایرانی دیگر به کشتیهای عبوری شلیک نخواهند کرد.
گزارشهای رسانههای آمریکایی مدعی شدند که مقامهای ایرانی بهطور خصوصی به مشاوران دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا گفتهاند که ایران در شلیک به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز در هفته گذشته «اشتباه کرده است» و این حملات ناشی از یک جریان «افراطیِ خارج از کنترل» بوده که تلاش میکرد مذاکرات را تضعیف کند.
این حملات باعث شد واشنگتن یک دور سنگین بمباران در ایران را آغاز کند و طبق اعلام ارتش آمریکا، حدود ۹۰ هدف در سراسر ایران را مورد حمله قرار دهد.
وزارت بهداشت ایران روز شنبه اعلام کرد که حملات اخیر آمریکا به شش شهر ۱۷ کشته برجای گذاشته و ۱۱۵ نفر دیگر را زخمی کرده است. این حملات همچنین موجی از اقدامات تلافیجویانه ایران علیه کشورهای متحد آمریکا در منطقه خلیج فارس را به دنبال داشت.
تلاش میانجیها برای احیای دیپلماسی پس از حملات آمریکا و ایران
هیئتهای آمریکایی و ایرانی از زمان امضای یادداشت تفاهم میان دو کشور، یک دور گفتوگوی در سوئیس برگزار کردهاند و همچنین مذاکرات غیرمستقیمی در قطر داشتهاند؛ اما از آن زمان تاکنون هیچ نشانهای از پیشرفت دیپلماتیک دیده نشده است.
ایران بر حق خود برای کنترل عبور کشتیها از این آبراه تاکید دارد و اعلام کرده قصد دارد برای تردد کشتیها هزینه دریافت کند.
برخی از این کشتیها از مسیری نزدیک به ساحل عمان عبور میکردند که تحت حفاظت و هدایت نیروهای آمریکایی بود. ایران اما اعلام کرده تنها مسیر مجاز عبور از تنگه، آبهای ایران است.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
با وجود اینکه از ماه گذشته میلادی (ژوئن)، تاکنون هیچ گفتوگوی مستقیمی میان تهران و واشنگتن انجام نشده است، اما رسانههای ایرانی گزارش دادند که هیأتی از قطر، بهعنوان میانجی، روز جمعه به ایران سفر کرده است.
با اینکه قطر خود یکی از کشورهای منطقه خلیج فارس بود که در جریان جنگ هدف حمله قرار گرفت، اما اکنون پیشتاز تلاشها برای احیای مسیر دیپلماسی و ازسرگیری مذاکرات است.
دفتر شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز اعلام کرد او که کشورش در میانجیگریها نقش دارد، روز جمعه در تماس تلفنی با امیر قطر درباره تشدید اخیر درگیریها و راههای کاهش تنش رایزنی کرده است.
پیامهای ترامپ و خامنهای
آقای ترامپ در پلتفرم تروث سوشال خود نوشت: «جمهوری اسلامی ایران از ما خواسته مذاکرات را ادامه دهیم. ما پذیرفتهایم، اما آمریکا بهروشنی به آنها گفته است که آتشبس پایان یافته است.»
رئیس جمهوری آمریکا در پست بعدی خود لحن تهدیدآمیزتری در پیش گرفت و هشدار داد اگر ایران تلاش کند او را ترور کند، این کشور را «بهطور کامل نابود خواهد کرد».
سفر آقای عراقچی به عمان در روز شنبه همزمان با صدور پیام مجتبی خامنهای انجام شد. رهبر جدید ایران در نخستین پیام خود پس از یک هفته مراسم سوگواری علی خامنهای، اعلام کرد که کشتهشدن پدرش و رهبر پیشین خود را تلافی خواهد کرد.
آقای خامنهای در بیانیهای مکتوب گفت: «عهد میبندیم که انتقام خون پاک رهبر شهید و همۀ شهیدان این دو جنگ را از قاتلین جنایتکار و بیآبرو بگیریم.»
او تأکید کرد که انتقام «خواست ملت» است و «بهطور حتم» انجام خواهد شد.