دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، در حالی این هفته برای دیداری سرنوشتساز با شی جینپینگ راهی پکن میشود که سایه سنگین جنگ در خاورمیانه و انسداد مسیرهای حیاتی انرژی، دیپلماسی تجاری او را به گروگان گرفته است.
این نشست که پیشتر به دلیل تشدید درگیریهای نظامی میان ائتلاف آمریکا-اسرائیل و ایران به تعویق افتاده بود، اکنون در شرایطی برگزار میشود که هر دو ابرقدرت، پایان منازعه در خاورمیانه را برای ثبات اقتصادی خود حیاتی میبینند.
آگهی
آگهی
رئیسجمهوری ایالات متحده که با فشار روزافزون داخلی و کاهش قدرت مانور اقتصادی به دلیل انسداد تنگه هرمز روبروست، با هدفی فراتر از موازنه تجاری به پکن سفر میکند.
به گفته مقامات کاخ سفید، دونالد ترامپ مشتاق است تا از بحران خاورمیانه عبور کند؛ بحرانی که نه تنها قدرت سیاسی او را در واشینگتن تحلیل برده، بلکه موتور اقتصاد جهانی را نیز با کندی مواجه کرده است.
به گزارش روزنامه «والاستریت ژورنال» رئیسجمهور آمریکا برای این منظور قصد دارد از نفوذ پکن بر تهران به عنوان یک اهرم فشار استفاده کند.
چین که در یک رابطه معاملاتی پیچیده برای تامین نفت ارزانقیمت به ایران متکی است، اکنون از سوی واشنگتن به عنوان میانجی احتمالی برای پایان دادن به درگیریها دیده میشود.
با این حال، پاسخ اخیر تهران به پیشنهاد صلح آمریکا، که فاقد تعهدات هستهای بود، از سوی ترامپ «غیرقابل قبول» خوانده شده است؛ موضوعی که پیچیدگی مذاکرات پکن را دوچندان میکند.
منافع مشترک در پایان درگیری
شی جینپینگ نیز دلایل خاص خود را برای توقف درگیریها دارد. آشفتگی در خاورمیانه زنجیره تامین انرژی چین را مختل کرده و قدرت خرید بازارهای جهانی برای کالاهای چینی را کاهش داده است.
تحلیلگران معتقدند شی جین پینگ به این نشست به عنوان فرصتی برای ارتقای جایگاه خود به عنوان یک «مرد صلح» و میانجی جهانی مینگرد؛ نقشی که میتواند توازن قوا را در نظام بینالملل به نفع پکن تغییر دهد.
اما تضاد منافع در لایههای زیرین همچنان پابرجاست. در حالی که واشنگتن به دنبال تغییر رفتار اساسی و حتی تضعیف ساختار قدرت در تهران است، پکن بر حفظ تمامیت رژیم فعلی ایران تاکید دارد تا بتواند پس از پایان جنگ، مسیر بازیابی اقتصادی و تامین انرژی خود را هموار کند.
از کشاورزی تا بوئینگ؛ تجارت در سایه باروت
با وجود فوریت بحران ایران، دستور کار رسمی نشست همچنان بر محور تجارت میچرخد. انتظار میرود مذاکرات بر خرید محصولات کشاورزی، انرژی و فناوریهای هوافضا از جمله هواپیماهای بوئینگ تمرکز داشته باشد. همچنین طرح ایجاد «شورای تجاری آمریکا-چین» برای تسهیل مبادلات کالاهای غیرامنیتی روی میز است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، تاکید کرده است که ترامپ بر «برقراری تعادل مجدد در رابطه با چین و اولویت دادن به انصاف اقتصادی» تمرکز خواهد کرد.
با این حال، تحریمهای اخیر واشنگتن علیه چهار نهاد چینی به اتهام ارائه تصاویر ماهوارهای به ایران برای حمله به نیروهای آمریکایی، نشان میدهد که فضای اعتماد میان دو طرف تا چه حد شکننده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
بندبازی دیپلماتیک در تالار بزرگ خلق
ژاکوب استوکس، تحلیلگر مرکز امنیت جدید آمریکا، معتقد است ترامپ با یکی از دشوارترین چالشهای دوران ریاستجمهوری خود روبروست.
او باید همزمان با مدیریت تنشهای نظامی در خاورمیانه و دریافت گزارشهای لحظهای از جبهههای جنگ، مذاکرات پیچیده تجاری را در پکن پیش ببرد.
از سوی دیگر، موضوع تایوان که در دیدارهای قبلی به حاشیه رانده شده بود، بار دیگر در صدر دغدغههای پکن قرار دارد.
اگرچه ترامپ سیگنالهایی مبنی بر عدم تمایل به درگیر شدن در بحثهای طولانی پیرامون تایوان ارسال کرده است اما مشاوران او تاکید دارند که هیچ تغییری در موضع رسمی ایالات متحده در قبال این جزیره ایجاد نخواهد شد.