با وجود چند روز درگیری پراکنده، بامداد یکشنبه آرامشی نسبی بر فضای اطراف تنگه هرمز حاکم بود؛ در حالی که آمریکا همچنان در انتظار پاسخ ایران به آخرین پیشنهادهای خود برای پایان دادن به بیش از دو ماه جنگ و آغاز مذاکرات صلح است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز جمعه گفته بود واشنگتن انتظار دارد ظرف چند ساعت پاسخ تهران را دریافت کند. با این حال تا کنون نشانهای از واکنش رسمی ایران به این پیشنهاد مشاهده نشده است؛ پیشنهادی که بر اساس آن ابتدا جنگ بهطور رسمی پایان مییابد و سپس مذاکرات درباره مسائل اختلافیتر، از جمله برنامه هستهای ایران، آغاز خواهد شد.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد روبیو روز شنبه در میامی با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، دیدار و درباره ادامه همکاری برای «بازدارندگی در برابر تهدیدها و تقویت ثبات و امنیت در خاورمیانه» گفتوگو کرده است؛ بیانیهای که اشاره مستقیمی به ایران نداشت.
مارگو حداد، خبرنگار شبکه فرانسوی LCI، نیز گفت دونالد ترامپ در گفتوگویی کوتاه با او ابراز امیدواری کرده که پاسخ ایران را «خیلی زود» دریافت کند.
نفتکش قطری در مسیر تنگه هرمز
همزمان با نزدیک شدن سفر ترامپ به چین در هفته جاری، فشارها برای پایان دادن به جنگ افزایش یافته است؛ جنگی که بحران جهانی انرژی را تشدید کرده و تهدیدی فزاینده برای اقتصاد جهان به شمار میرود.
بر اساس دادههای کشتیرانی LSEG، یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع قطر روز شنبه در مسیر پاکستان به سمت تنگه هرمز حرکت میکرد. منابع آگاه گفتهاند ایران برای تقویت اعتماد میان تهران، دوحه و اسلامآباد—که نقش میانجی در جنگ را بر عهده دارند—عبور این کشتی را تایید کرده است.
در صورت تکمیل این سفر، این نخستین عبور یک کشتی حامل LNG قطر از تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه خواهد بود.
ایران از آغاز جنگ تاکنون عملا مانع عبور بیشتر کشتیهای غیرایرانی از این آبراه باریک شده؛ گذرگاهی که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکرد.
درگیریهای پراکنده ادامه دارد
روزهای اخیر شاهد شدیدترین تنشها در اطراف تنگه هرمز از زمان آغاز آتشبس یک ماه پیش بوده است. امارات متحده عربی نیز روز جمعه بار دیگر هدف حملات قرار گرفت.
خبرگزاری فارس گزارش داد که روز جمعه درگیریهای پراکندهای میان نیروهای ایرانی و شناورهای آمریکایی در تنگه هرمز رخ داده است.
ارتش آمریکا نیز اعلام کرد دو شناور مرتبط با ایران را که قصد ورود به یکی از بنادر ایران داشتند هدف قرار داده و مجبور به عقبنشینی کرده است.
تردیدها درباره فشار آمریکا بر ایران
واشنگتن ماه گذشته محاصره دریایی علیه شناورهای ایرانی را آغاز کرد. اما بر اساس ارزیابی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، ایران احتمالا تا حدود چهار ماه دیگر تحت فشار اقتصادی شدید ناشی از این محاصره قرار نخواهد گرفت.
یک مقام آمریکایی آگاه از این ارزیابی گفته این موضوع پرسشهایی درباره میزان اهرم فشار ترامپ بر تهران ایجاد کرده است؛ بهویژه در شرایطی که این جنگ در داخل آمریکا و میان متحدان واشنگتن محبوبیت چندانی ندارد.
پس از انتشار این گزارش در واشنگتنپست، یک مقام ارشد اطلاعاتی آمریکا ادعاهای مطرحشده درباره ارزیابی سیا را «نادرست» توصیف کرد.
ترامپ روز پنجشنبه تاکید کرده بود که با وجود درگیریهای پراکنده، آتشبس همچنان پابرجاست. ایران اما آمریکا را به نقض آتشبس متهم کرده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز جمعه گفت: «هر بار که راهحل دیپلماتیک روی میز قرار میگیرد، آمریکا به سمت ماجراجویی نظامی بیپروا حرکت میکند.»
حمایت محدود از واشنگتن
آمریکا تاکنون حمایت گستردهای از سوی جامعه جهانی در این درگیری دریافت نکرده است.
روبیو پس از دیدار با جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، از اینکه رم و دیگر متحدان غربی از تلاشهای واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز حمایت نمیکنند انتقاد کرد و هشدار داد که واگذاری کنترل یک آبراه بینالمللی به ایران میتواند «سابقهای خطرناک» ایجاد کند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در همین حال بریتانیا که همراه با فرانسه روی طرحی برای تضمین عبور امن کشتیها از تنگه هرمز پس از تثبیت اوضاع کار میکند، روز شنبه اعلام کرد یک ناو جنگی را برای آمادهسازی مشارکت در چنین ماموریت چندملیتی به خاورمیانه اعزام خواهد کرد.